Στο κείμενο των θέσεων σε διάφορες ενότητες απασχολεί η εξέλιξη, ανάπτυξη και ενσωμάτωση των επιτευγμάτων των νέων τεχνολογιών και πώς αυτές οδηγούν στις αλλαγές στην οικονομία και την κοινωνία. Από τη μια πλευρά λοιπόν αντανακλούν αναδιαρθρώσεις διαφόρων κλάδων της οικονομίας που εκτοξεύουν τις παραγωγικές τους δυνατότητες, ενώ από την άλλη την αξιοποίησή τους από το αστικό κράτος στο πλαίσιο της «ψηφιοποίησής» του, για την άντληση, επεξεργασία και λήψη αποφάσεων από δεδομένα που αφορούν τον λαό. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι τα δεδομένα είναι ο λεγόμενος «χρυσός της εποχής».
Αναφορικά με την αξιοποίησή τους από το αστικό κράτος, διαμορφώνονται δυνατότητες για τη δημιουργία πλήρους ηλεκτρονικού φακέλου για κάθε χρήση, ώστε το κράτος να είναι πιο αποτελεσματικό κάθε φορά στους σκοπούς του. Η σημασία των δεδομένων και η κατοχή τους έχει απασχολήσει εξάλλου και τις διακρατικές ενώσεις στο πλαίσιο των διεθνών ανταγωνισμών για το ποιος θα έχει πρόσβαση, δικαίωμα στην επεξεργασία και στοχευμένη αξιοποίησή τους.
Οπως έχει γίνει γνωστό στο παρελθόν μεγάλοι τεχνολογικοί κολοσσοί έχουν βρεθεί μπλεγμένοι σε σκάνδαλα προώθησης υποψηφίων με βάση τα προσωπικά δεδομένα (Cambridge analytica), ακόμη οι προθέσεις Trump να κυριαρχήσει την «Αμερικανική Ηγεσία στην ΤΝ» δίνοντας γραμμή για ευρεία χρήση ΑΙ από τη δημόσια διοίκηση. Επιπλέον στοιχείο, δείγμα της αξιοποίησης των δεδομένων των Αμερικανών πολιτών από την ΤΝ είναι η δημιουργία προφίλ των πολιτών για τα ζητήματα που αγγίζουν «εθνική ασφάλεια» και «μετανάστευση», ανοίγοντας τον δρόμο για κανονικοποίηση των πρακτικών επιτήρησης και χαρτογράφησης των Αμερικανών πολιτών.
Τα κράτη επίσης στο πλαίσιο του ανταγωνισμού τους διαμορφώνουν και νομοθεσίες που προσπαθούν να περιορίσουν την αξιοποίησή τους από ανταγωνιστικά συμφέροντα όπως ήταν ο νόμος GDPR στην Ευρώπη. Τέτοιοι νόμοι εξ ορισμού μόνο μια ψευδαίσθηση ελευθερίας μπορούν να δώσουν, και αυτό γιατί η διαχείριση και ο έλεγχος των δεδομένων από τα κράτη και τις ενώσεις που οι αστικές τους τάξεις έχουν επιλέξει είναι στρατηγικής σημασίας. Είναι διαφωτιστικές του υποκειμένου της επεξεργασίας και οι οδηγίες όπως «Αστυνομική Οδηγία» (LED) που επιτρέπει στην ΕΕ να αναλύει δεδομένα ακόμα και για «μη ύποπτους πολίτες», να συνεργάζονται με ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας παρέχοντάς τους τα δεδομένα και να αξιοποιούν την TN και big data analytics για «αναγνώριση απειλών».
Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων προωθείται και η επέκταση σταθερά των υπηρεσιών που παρέχονται από την πλατφόρμα gov.gr για την σύνδεση όλων των δραστηριοτήτων που αφορούν οικονομικά, ιατρικά, βιομετρικά δεδομένα και μελλοντικά άλλων δεδομένων καθώς και η ενοποίησή τους όπως γίνεται το τελευταίο διάστημα με τον προσωπικό αριθμό που εξασφαλίζει το μοναδικό αναγνωριστικό εξυπηρετώντας την ενοποίηση της πληροφορίας για το κράτος. Η λειτουργία του gov wallet δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία, αλλά ευρωπαϊκή κατεύθυνση του 2014 και η νέα έκδοση του elDAS2 το λεγόμενο «Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πορτοφόλι» στοχεύει να συγκεντρώνει ταυτότητες, άδειες, πτυχία και επαγγελματικά προσόντα, τραπεζικές ταυτοποιήσεις, ιατρικές βεβαιώσεις και ασφαλιστικά στοιχεία, προσωπικό αριθμό και βιομετρικά. Επί της ουσίας στοχεύει να αξιοποιηθεί σαν μηχανισμός ταυτοποίησης που δυνητικά -τεχνικά είναι εφικτό- μπορεί να αξιοποιηθεί για να ιχνηλατήσει τη δραστηριότητα του λαού. Το Ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι στοχεύει να αξιοποιηθεί διαλειτουργικά στην ΕΕ για ταυτοποίηση σε ιδιωτικές και δημόσιες υπηρεσίες.
Σε καμιά περίπτωση τα παραπάνω δεν πρέπει να οδηγούν στην τεχνοφοβία, αλλά ούτε και στον «ευφημισμό» της τεχνολογίας και για να ξεπεραστούν τέτοιες θέσεις χρειάζεται να γίνεται κατανοητός ο σκοπός για τον οποίο τα επιτεύγματα της τεχνολογίας αξιοποιούνται και σε τίνος την ιδιοκτησία βρίσκεται ο έλεγχός τους, για να αποκαλύπτεται η τάξη πίσω από τον έλεγχο της τεχνολογίας.
Οι παραπάνω υποδομές που όπως φαίνεται αξιοποιούν τα δεδομένα, όπως επίσης και οι υπόλοιπες πηγές δεδομένων, εκείνες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που δεδομένα μοιράζονται αφειδώς (σημειωτέον - ο Musk έχει δηλώσει για το X ότι τα σχόλια των χρηστών έχουν συνδεθεί με το σύστημα TN Grok ώστε τα δημόσια posts και interactions να αποτελούν δεδομένα για την εκπαίδευση του αλγορίθμου) πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι χρησιμοποιούνται για δημιουργία ψηφιακού προφίλ -παρά τη νομολογία.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο εύκολης και αυτοματοποιημένης συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων, ο κάθε αγωνιστής χρειάζεται να αντιλαμβάνεται καλύτερα την έκθεσή του, γιατί για εκείνον η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν είναι ατομική υπόθεση αλλά πράξη συλλογικής αυτοπροστασίας.
Σε μια εποχή που ο σκοπός με τον οποίο συλλέγονται και αξιοποιούνται τα δεδομένα είναι εχθρικός για τα συμφέροντα του λαού, ο τρόπος χρήσης και αλληλεπίδρασης με τα ψηφιακά μέσα αποκτά πολιτική σημασία για τα πιο συνειδητοποιημένα λαϊκά στρώματα και φυσικά για την πρωτοπορία. Χρειάζεται η ανάπτυξη κριτηρίου για τα δεδομένα που παράγει και κοινοποιεί. Φυσικά ορισμένα από αυτά είναι αναπόφευκτο να μην παράγονται αλλά η ευκολία ή ακόμα περισσότερο η υποτίμηση αποτελούν στοιχεία φιλελευθερισμού. Για να επιτευχθεί η καλλιέργεια τέτοιου κριτηρίου, να κατανοείται τι είδους πληροφορία μοιράζεται και σε ποιον, να αντιλαμβάνεται το διάτρητο της τηλεφωνικής επικοινωνίας, να θέτει όρια στον διαμοιρασμό της προσωπικής του ζωής γνωρίζοντας ότι η υπερέκθεση δεν ενισχύει την ελευθερία του αλλά τη δυνατότητα χαρτογράφησης του. Αξίζει να αναφερθεί και ως πλευρά το τμήμα εκείνο της πληροφορίας που αφορά την αλληλεπίδραση με τα γλωσσικά μοντέλα όπου η πιθανότητα διαμοιρασμού περισσότερων προσωπικών δεδομένων, λόγω της πιο διαδραστικής αλληλεπίδρασης, είναι σημαντικά μεγαλύτερη. Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται και μπορούν δυνητικά να εξορυχτούν από τον οποιονδήποτε, πόσο μάλλον από την ίδια την ΤΝ που τα χρησιμοποιεί για να αυτοεκπαιδεύεται. Γι' αυτό αποκτά και μεγάλη σημασία το νέο καθήκον για την «πρόβλεψη και μελέτη των νέων προβλημάτων και συνεπειών από την ένταξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομική και κοινωνική ζωή». Τα παραπάνω αποτελούν μια σημαντική πλευρά του γενικού καθήκοντος της ανόδου της επαναστατικής επαγρύπνησης. Απαιτείται περισσότερο μια υιοθέτηση στη σκέψη του κομμουνιστή ότι «αυτό που θα αναζητήσω/εισάγω σαν στοιχείο στο σύστημα σήμερα, αύριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον μου», προσωπικά είτε για συλλογικά. Σε αυτή τη βάση θεωρώ ότι μπορεί να αυξηθεί η συζήτηση με τη μορφή μαθημάτων-σεμιναρίων στις ΚΟΒ γύρω από βασικά θέματα ψηφιακής προστασίας, κριτικής ανάλυσης στη χρήση δεδομένων και ψηφιακών μέσων ενισχύοντας την επαγρύπνηση γύρω από τους κινδύνους και τις δυνατότητες δράσης καθώς και την προσπάθεια υιοθέτησης ενός σχήματος ελαχιστοποίησης του ψηφιακού αποτυπώματος του καθενός.
Η προσοχή στη χρήση των ψηφιακών μέσων δεν απορρέει από τον φόβο ή την ατομική καχυποψία, είναι στάση ζωής που προέρχεται από την κατανόησή τους και πρέπει να διακατέχει τον κομμουνιστή για να μπορέσει να δώσει τη μάχη κάνοντας πιο δύσκολη τη δουλειά του αντιπάλου στην καταστολή του λαϊκού παράγοντα.
Το ΚΚΕ στις συνθήκες του καπιταλισμού, ως οργανωμένη συνειδητή πρωτοπορία της εργατικής τάξης, συμβάλλει αποφασιστικά στην οργάνωση των αγώνων, εξοπλίζοντάς την με αντικαπιταλιστικό και αντιμονοπωλιακό περιεχόμενο. Μέσα από την πείρα μου ως νέο κομματικό μέλος αναγνωρίζω την επιρροή του Κόμματος στην πορεία της ταξικής πάλης μέσα από την έκταση και το βάθος της ιδεολογίας και του Προγράμματός του. Αυτή λοιπόν η πολιτικοποίηση και μαχητική διαπαιδαγώγηση, με στόχο την καταστροφή και το τσάκισμα του αστικού κράτους, εφοδιάζει τον απλό λαό να πάρει την εξουσία με στρατηγική κατεύθυνση, το οποίο το σχολιάζουν επιτυχημένα οι Θέσεις του Κόμματος για το 22ο Συνέδριο.
Είναι σημαντικό ως κομμουνιστές και κομμουνίστριες, με βάση πάντα την κοσμοθεωρία μας, να έχουμε μια ιδεολογικοπολιτική θωράκιση, η οποία προέρχεται από την αλληλένδετη σχέση της πράξης και της θεωρίας, του ταξικού αγώνα και του διαβάσματος. Η ιδεολογικοπολιτική μας αντίληψη εξελίσσεται μέσα από τους αγώνες αλλά και από το διάβασμα που συνδέεται άμεσα με την απαίτηση των αγώνων αυτών. Συνεπώς, είτε ερχόμενοι σε αντιπαράθεση με άλλες δυνάμεις είτε με την επίδραση της ίδιας της αστικής ιδεολογίας στη σκέψη των συμφοιτητών / συναδέλφων μας, καλούμαστε να εμβαθύνουμε περισσότερο στο διάβασμά μας για να είμαστε αντάξιοι στην παρέμβασή μας στους χώρους στους οποίους παρευρισκόμαστε.
Οι θέσεις του Κόμματος επίσης εξετάζουν, σε έναν βαθμό, τον ρόλο του Πολιτισμού, αναφέροντας την αξία στην ανάγκη για πρωτοπόρα Τέχνη και δράση που πρέπει να έχει ένας καλλιτέχνης. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε την Τέχνη ως εργασία και όχι μόνο ως μια μορφή αντανάκλασης της πραγματικότητας του καλλιτέχνη. Γνωρίζοντας, λοιπόν, τόσο τις ιδιαιτερότητες αυτού του κλάδου, καθώς δεν ανήκει άμεσα στην παραγωγή, είναι ένας συνδυασμός αισθήσεων, γνώσεων, συναισθημάτων και πρακτικής εργασίας με στόχο ο άνθρωπος να κατακτήσει τον κόσμο από μια αισθητική πλευρά.
Σύμφωνα κιόλας με την ομιλία της συντρόφισσας Ελένης Μηλιαρονικολάκη το 2014, μπορούμε να εξηγήσουμε ότι η Τέχνη είναι εργασία και ιστορικά. Οι πρόγονοί μας χρησιμοποίησαν διάφορα είδη μορφών Τέχνης που τα συνέδεαν άρρηκτα με την εργασία, όπως για παράδειγμα οι ξέφρενοι χοροί πριν από το κυνήγι. Αυτό αποδεικνύει ότι η Τέχνη γεννήθηκε μέσα από μια πραγματική ανάγκη που επέβαλλαν οι εργασιακές δραστηριότητες.
Σήμερα όμως έχει διαχωριστεί η Τέχνη με την ιδέα της εργασίας, εξαιτίας της μεγάλης επίδρασης της ιδεολογίας της αστικής τάξης, που έχει την τάση να ταυτίζει την Τέχνη με μια πνευματική πολυτέλεια. Αυτό το παρατηρούμε και στις ανώτερες καλλιτεχνικές σχολές, καθώς οι περισσότερες από αυτές είναι ιδιωτικές. Ο μέσος σημερινός σπουδαστής καλλιτεχνικών σχολών είναι αναγκασμένος να πληρώνει από τη δικιά του τσέπη, πριν καν μπει ο ίδιος στη σχολή, καθώς θα πρέπει να προετοιμαστεί καταλλήλως για να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις. Το θέατρο αυτό του παραλόγου συνεχίζεται αφού ο σπουδαστής μπει στη σχολή και θα χρειάζεται να πληρώνει όχι μόνο τα δίδακτρα αλλά και τους εξοπλισμούς, τα κοστούμια, τα σκηνικά, τα βιβλία του κ.λπ., παραμερίζοντας έτσι ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών να ακολουθήσουν τέτοιου είδους σπουδές. Με αυτή λοιπόν την κατάσταση οξύνεται ο ρόλος του καλλιτέχνη, ο οποίος είναι να οργανώνει ιδέες και διαθέσεις για την επαναστατική αλλαγή, διαμορφώνοντας έτσι την κοινωνική συνείδηση για την πραγματική ανάγκη της απελευθέρωσης από τα δαιμόνια δεσμά του καπιταλισμού.
Ενα άλλο ζωτικής σημασίας θέμα που θέτουν οι Θέσεις είναι ο ρόλος των συνεδριάσεων των ΚΟΒ. Εκτός από την ενημέρωση και τον σχολιασμό της επικαιρότητας που εξασφαλίζουν μια σταθερή καθοδηγητική βοήθεια, ο ρόλος της ΚΟΒ είναι επίσης εμψυχωτικός. Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που οι εξελίξεις τρέχουν και τα πάντα βρίσκονται σε μια συνεχόμενη εξέλιξη που απαιτεί μια εγρήγορση, η οποία θα μπορέσει να επιτευχθεί με το κουράγιο και τη δύναμη που πηγάζουν από τις συνεδριάσεις μας. Με αυτόν τον τρόπο, μέσα και από την πολιτική μας δουλειά καταφέρνουμε να σπάσουμε την αποξένωση και τον ατομικισμό που προάγει ο καπιταλισμός, με την αλληλεγγύη και την προβολή της κομμουνιστικής ηθικής, δίνοντας μια γεύση της κοινωνίας που θέλουμε να οικοδομήσουμε.
Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω πόσο ουσιώδεις θα πρέπει να είναι οι σχέσεις που στοχεύουμε να έχουμε με τον περίγυρό μας. Η εμβάθυνση των σχέσεών μας με τους ανθρώπους γύρω μας έχει εξίσου μεγάλη σημασία, καθώς ο καθένας μας έχει δική του προσωπικότητα, που μπορεί να συμβάλει με την όποια δυνατότητά του στον συλλογικό αγώνα. Μιλώντας για το σύνολο δεν αναιρούμε τη σημασία του καθενός ως άτομο, αφού και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού ο καθένας θα κριθεί με τις δυνατότητες που έχει για να συμμετάσχει στην οικοδόμηση του νέο συστήματος. Συνεπώς, θα πρέπει να στοχεύουμε για πολύπλευρες προσωπικότητες με κριτική σκέψη, οι οποίες θα είναι πρόθυμες να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να γίνουν «ένα» και να θυσιαστούν γι' αυτό που αποκαλούμε εμείς συλλογικό αγώνα που στοχεύει στην ανατροπή αυτού του συστήματος, ανοίγοντας τον δρόμο προς τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.
Οι θέσεις υποστηρίζουν πως η σύγχρονη παραγωγή απαιτεί υψηλό γενικό μορφωτικό επίπεδο αλλά ο καπιταλισμός δεν θέλει να καλύψει αυτήν την ανάγκη.
Αν η σύγχρονη παραγωγή απαιτούσε μορφωμένους εργάτες οι ίδιοι οι αστοί θα το φρόντιζαν. Ακόμα και στην ΕΣΣΔ η μόρφωση που αποκτούσαν οι απόφοιτοι του υποχρεωτικού σχολείου δεν ήταν απαραίτητη για την δουλειά τους. Η παραγωγή, έως σήμερα, απαιτεί μόνο από ορισμένα τμήματα εργαζομένων υψηλό μορφωτικό επίπεδο και μάλιστα εξειδικευμένο και όχι γενικό.
Σήμερα στην Ελλάδα έχουμε την πραγματοποίηση του στόχου της Λευκής Βίβλου της Ευρωπαϊκής Ενωσης: οι απόφοιτοι του υποχρεωτικού σχολείου να μην είναι αγράμματοι και να γνωρίζουν λίγα από ξένες γλώσσες και υπολογιστές. Τα έχουν καταφέρει τόσο καλά που ακόμα και οι πανεπιστημιακοί σύμβουλοί τους απορούν πώς γίνεται ο ένας στους πέντε απόφοιτους με το ζόρι να χαρακτηρίζεται ως «εγγράμματος» (Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε., 2024). Βέβαια οι προτάσεις τους κινούνται στην πεπατημένη. Ενώ με τα νέα αναλυτικά προγράμματα καταργούνται τα σχολικά εγχειρίδια (με την αποδοχή πάμπολλων/πολλαπλών βιβλίων ως «σχολικών») αυτοί προτείνουν στην Πρώτη Δημοτικού να φοιτούν 7χρονα και όχι 6χρονα παιδιά για να είναι πιο «ώριμα».
Η εξάπλωση της αμορφωσιάς έγινε χωρίς σοβαρές αντιδράσεις από τους εκπαιδευτικούς και αυτό δεν πρέπει να μας εκπλήσσει λόγω της σχέσης τους με το κράτος. Αλλά γιατί οι δικές μας δυνάμεις ακολουθούν τον συρμό; Χρόνια επαναλαμβάναμε πως το κύριο στην εκπαίδευση δεν είναι η υλικοτεχνική υποδομή αλλά το περιεχόμενο της μόρφωσης και στις ανακοινώσεις μας έχουμε ξεχάσει και ως όρο την «Μέση Μόρφωση».
Ακόμη χειρότερα: κάνουμε Ερωτήσεις στη Βουλή για τα κενά στα σχολεία, για να προσληφθούν δάσκαλοι στα Τμήματα Ενταξης και στην «παράλληλη» διδασκαλία ενώ εμείς έπρεπε να ζητάμε την κατάργηση των τμημάτων αυτών και της «παράλληλης». Ούτε θεωρητικά τεκμηριωνόταν η δημιουργία τους - το αντίθετο ισχύει - ούτε πρακτικά δικαίωσαν τη λειτουργία τους. Στην πραγματικότητα αποτελούν ένα από τα άλλοθι της κυβερνητικής πολιτικής γιατί ρίχνει την ευθύνη για προβλήματα συμπεριφοράς και απόκτησης γνώσεων στα παιδιά και όχι στο εκπαιδευτικό σύστημα (άλλο άλλοθι είναι η εισαγωγή λογοτεχνικών βιβλίων ενώ χρειαζόμαστε Αναγνωστικά).
Σήμερα που το διπλό σύστημα εκπαίδευσης έχει δημιουργηθεί με το «δημόσιο» σχολείο από την μια και τα Πειραματικά, Ωνάσεια, ιδιωτικά σχολεία από την άλλη, η παρέμβαση του Κόμματος μπορεί να γίνει αποτελεσματική αν στο κέντρο της προσοχής του έρθει το περιεχόμενο και όχι η διάρκεια των σπουδών, η Μέση Μόρφωση και όχι το «12χρονο σχολείο». Πολλές προτάσεις μας τότε θα αλλάξουν και θα σταματήσουμε να «χαϊδεύουμε αφτιά» που μόνο ευκαιριακές συσπειρώσεις φέρνουν.