Με θλίψη τον αποχαιρετά το ΚΚΕ
Από τη δίκη του ΣΕΗ (1966), επειδή κήρυξε απεργία διεκδικώντας την καθιέρωση 9 παραστάσεων τη βδομάδα αντί των 13 που δίνονταν μέχρι τότε. Στην πρώτη σειρά, από αριστερά: Β. Μεσολογγίτης, Στ. Ληναίος (γενικός γραμματέας), Αλ. Λειβαδίτης και Α. Μαυρόπουλος (μέλη του ΔΣ) |
Ενας σκεπτόμενος καλλιτέχνης, ένας δημιουργός που πίστευε στην παιδευτική αξία της Τέχνης και δη του θεάτρου. Γι' αυτό και στην πολύχρονη και πάντα γόνιμη διαδρομή του επιδίωκε να ανεβάζει έργα που κάτι έχουν να πουν, γνωρίζοντας την «πολύτιμη προσφορά του θεάτρου στην έρευνα των μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων». 'Η, όπως αλλιώς έλεγε, «ο πολιτισμός είναι το τελευταίο ανάχωμα για τον επερχόμενο κυνισμό».
Ο Στέφανος Ληναίος - το πραγματικό του όνομα ήταν Διονύσιος Μυτιληναίος - γεννήθηκε στη Μεσσήνη το 1928. Σπούδασε στη «Σχολή Θεάτρου» του Σωκράτη Καραντινού και στη συνέχεια στη Royal Academy of Dramatic Art στο Λονδίνο.
Πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή στο Θέατρο «Κοτοπούλη» το 1954. Από τότε έπαιξε σχεδόν σε όλα τα αθηναϊκά θέατρα, καταφέρνοντας να καθιερωθεί ως ένας από τους πιο ενεργούς ηθοποιούς. Πέρα από το θέατρο, συμμετείχε και σε πολλές ταινίες, αλλά και στο ραδιόφωνο.
Πέρα από την πορεία του στον χώρο, συμμετείχε ενεργά και στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. Μάλιστα, τη διετία 1965 - 1976 διετέλεσε και γενικός γραμματέας του, ενώ υπήρξε και μέλος του πρώτου εταιρικού θιάσου του ΣΕΗ, «Αρμα Θεάτρου». Για τους μεγάλους αγώνες του Σωματείου δεν έκρυβε την περηφάνια και τη συγκίνησή του μέχρι και το τέλος της ζωής του. Είναι χαρακτηριστική η συμμετοχή του σε ημερίδα του ΣΕΗ πριν λίγα χρόνια για την Καλλιτεχνική Εκπαίδευση, όπου με την τοποθέτησή του μεταλαμπάδευσε την πλούσια πείρα του ιστορικού Σωματείου στους νεότερους συναδέλφους του.
Ο Στέφανος Ληναίος με την Ελλη Φωτίου στο Θέατρο «Αλφα» |
Για τον θάνατο του σπουδαίου καλλιτέχνη Στέφανου Ληναίου το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του επισημαίνει:
«Το ΚΚΕ αποχαιρετά με θλίψη τον Στέφανο Ληναίο, έναν σπουδαίο και πολυπράγμονα καλλιτέχνη, που υπηρέτησε με συνέπεια και ευθύνη την τέχνη του θεάτρου σε μια πολύχρονη, πλούσια και δημιουργική διαδρομή, αναδεικνύοντας σταθερά τον κοινωνικό και μορφωτικό ρόλο της Τέχνης.
Σε όλη την πορεία του υπηρέτησε το θέατρο, τη συγγραφή, τη σκηνοθεσία και τη συνολικότερη πολιτιστική δημιουργία, αντιμετωπίζοντας την Τέχνη ως βαθιά κοινωνική λειτουργία και ως μέσο πνευματικής καλλιέργειας και διαπαιδαγώγησης του λαού, και ιδιαίτερα της νέας γενιάς. Με τη στάση και το έργο του ανέδειξε την ανάγκη ο πολιτισμός να παραμένει ζωντανό μορφωτικό δικαίωμα για τον λαό.
Με συνέπεια στάθηκε στο πλευρό των ανθρώπων του πολιτισμού και των συλλογικών τους αγώνων, συμμετείχε ενεργά στις διεκδικήσεις του καλλιτεχνικού κόσμου και με τη στάση του, ιδιαίτερα σε δύσκολες περιόδους για τον τόπο, επιβεβαίωσε ότι ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να είναι ουδέτερος απέναντι στα μεγάλα ζητήματα της κοινωνίας. Η αντιδικτατορική του στάση και η διαρκής παρουσία στην κοινωνική και πολιτική ζωή αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία αυτής της πορείας. Η προσφορά του Στέφανου Ληναίου αφήνει σημαντική παρακαταθήκη για την Τέχνη που υπηρετεί τον άνθρωπο, τη συλλογικότητα και την πνευματική ανάταση του λαού.
Το ΚΚΕ εκφράζει τα συλλυπητήριά του στην οικογένειά του, στους συναδέλφους του και στους ανθρώπους του Πολιτισμού που συμπορεύτηκαν μαζί του».
Η στήλη δίνει ραντεβού το Σάββατο 25 Απρίλη, στις 12.30 μ.μ. στον κινηματογράφο «Αστορ», στην πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα με τίτλο «Η εικόνα υπό έλεγχο» που διοργανώνει η Ενωση Σκηνοθετών - Δημιουργών.
Η βιογραφία αφηγείται την ιστορία της ζωής του Μάικλ Τζάκσον πέρα από τη μουσική, ακολουθώντας την πορεία του από τότε που αναδείχθηκε ως εκπληκτικό ταλέντο και επικεφαλής των Jackson Five, ωσότου εδραιώθηκε ως ένας αδιαφιλονίκητος δημιουργός με ακλόνητο όραμα και τη φιλοδοξία να καθιερωθεί ως ο καλλιτέχνης με την κορυφαία σκηνική παρουσία.
Ας ξεκινήσουμε με δεδομένο ότι μια παραγωγή εκατομμυρίων δεν θα μπορούσε να μην έχει μια άψογη διαχείριση σε ζητήματα καλλιτεχνικής αρτιότητας. Σκηνοθεσία, φωτισμός, σκηνικά, κοστούμια, μακιγιάζ, γενικότερα η αναπαράσταση της εποχής και του θρύλου είναι αρτιότατη. Τόσο ο ανιψιός του, Τζαφάρ Τζάκσον, ως έφηβος και ενήλικας Μάικλ, όσο και ο εκπληκτικός πιτσιρικάς Τζουλιάνο Βάλντι ως νεαρός Μάικλ, από πλευράς σκηνικής παρουσίας «τα σπάνε»! Ομως ο Τζαφάρ καλείται να ενσαρκώσει έναν «άγγελο», πράγμα που δεν του επιτρέπει καμία ένταση στον χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να δίνει μια άχρωμη ερμηνεία όταν βρίσκεται πίσω από τη σκηνή. Το σενάριο κινείται σε απλοϊκά επίπεδα παραμυθιού για μικρά παιδιά. Παρακολουθούμε την πραγμάτωση του αμερικάνικου ονείρου, με σκληρή δουλειά και ...σκληρή πατρική εκμετάλλευση σε ένα παιδί - θαύμα, που το ταλέντο του είναι αδιαπραγμάτευτο. Το παιδί μεγαλώνει και μεγαλουργεί, αλλά όταν μετά από πολλά χρόνια καταφέρει να αποτινάξει τον πατρικό ζυγό, η ταινία τελειώνει. Αρα έχουμε ως δεδομένο ότι παρακολουθούμε ένα επεισόδιο της ζωής του Τζάκσον, μια άνευρη ιστορία διανθισμένη με πολλή μουσική. Θα πείτε ότι αυτή η μουσική είναι η ποπ του '80, που άφησε εποχή, και θα έχετε δίκιο, γιατί η καρέκλα δεν σε κρατάει, αλλά τι να το κάνεις αν παρακολουθείς μια συναυλιακή αγιογραφία; Η ταινία τελειώνει όπως αρχίζει, με το «Bad», και μας υπόσχεται και συνέχεια! Ομως θα την έχουμε; Εδώ λοιπόν μπαίνουν τα ψυχρά δεδομένα για να καταλάβουμε και γιατί το σενάριο είναι αυτό που είναι. Η ταινία ετοιμαζόταν αρκετά χρόνια, και περιλάμβανε και κομμάτι από τις δικαστικές διαμάχες για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών για την οποία κατηγορήθηκε ο τραγουδιστής. Ομως οι σεναριογράφοι δεν ήξεραν ότι μία απ' αυτές τις υποθέσεις είχε λήξει με εξωδικαστικό συμβιβασμό και ανέφερε ρητά ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον... Αφαιρέθηκε λοιπόν από την αρχική ταινία σχεδόν το 30% του αρχικού υλικού, και έγιναν επιπρόσθετα γυρίσματα μεγάλου κόστους, το οποίο επωμίστηκε η οικογένεια, που υποτίθεται ότι γνώριζε και είχε τη νομική ευθύνη ...και άλλαξε το αρχικό σενάριο. Τα παρασκήνια με την οικογένεια του τραγουδιστή είναι αρκετά, με κύριο το ότι κάποιοι διαφωνούν με την προσέγγιση που επιλέχθηκε, αλλά το βασικό θέμα είναι το πόσα εισιτήρια θα κόψει και πόσα λεφτά θα φέρει στο ταμείο, γιατί αν δεν φέρει τουλάχιστον 700 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, δεν προβλέπεται συνέχεια. Από εκεί που η αρχική ταινία ήταν πάνω από τρεισήμισι ώρες και θα εκτυλισσόταν σε δύο μέρη, ίσως μείνει μια μισή αγιογραφία to be continued... Είδαμε όμως πραγματικά την ιστορία του Τζάκσον; Εμείς θεωρούμε πως όχι.
Μια Σύρια γιατρός αναγκάζεται να εγκαταλείψει το Χαλέπι μαζί με τη μικρή της κόρη, μια επιλογή η οποία πυροδοτεί μια αλυσίδα γεγονότων που ξεπερνά σύνορα και παρασύρει τέσσερις αγνώστους στην ίδια καταιγίδα: Εναν διακινητή που προσπαθεί να σώσει τον γιο του, έναν στρατιώτη που παλεύει με τη συνείδησή του, έναν ποιητή που αναζητεί μια πατρίδα και έναν Ελληνα κυβερνήτη του Λιμενικού ο οποίος είναι διχασμένος ανάμεσα στο καθήκον και στην ανθρωπιά.
Μόνο από την περιγραφή καταλαβαίνετε τι πρόκειται να δείτε. Η ταινία αποτελεί το ιδανικό ξέπλυμα... Κυρίως η πρώτη ιστορία, που διαδραματίζεται στη Συρία, είναι ξέπλυμα όσων τη βομβάρδισαν, τη λεηλάτησαν, τη διαμέλισαν σε σφαίρες επιρροής, σφάγιασαν τους αμάχους και την ανοικοδομούν πλουτίζοντας στα συντρίμμια, για να χαράξουν τους νέους εμπορικούς δρόμους και να εκμεταλλευτούν τα εδάφη της... Η ταινία παρουσιάζει τον Ασαντ ως τον μοναδικό υπαίτιο των δεινών, βγάζοντας τελείως από το «κάδρο» τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και τα συμφέροντα ΗΠΑ - ΝΑΤΟ, Ρωσίας, Τουρκίας, Ισραήλ και άλλων περιφερειακών δυνάμεων. Ντροπή!
Συλλυπητήρια από το ΚΚΕ
Πρωτοδιδάχτηκε μουσική στη Φιλαρμονική Εταιρεία Λευκάδος και στο Εθνικό Ωδείο της πόλης, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στο Εθνικό Ωδείο Αθήνας.
Το 1964 συνόδεψε στο πιάνο την Μαρία Κάλλας στην τελευταία εμφάνισή της στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της χούντας εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του με τον Μax Deutsch (σύνθεση, ανάλυση, διεύθυνση ορχήστρας), ενώ παράλληλα δεχόταν συμβουλές από σπουδαίους συνθέτες, όπως ο Ι. Ξενάκης.
Η πρώτη δημόσια παρουσίαση έργου του («Επεισόδια για σόλο πιάνο») έγινε στην Αίθουσα Λατινικής Αμερικής στο Παρίσι και απέσπασε θετικές κριτικές. Από τότε η μουσική του άρχισε να παρουσιάζεται τακτικά, έργα του παρουσιάζονται σε διεθνή Φεστιβάλ, ενώ ήταν και μόνιμος σχεδόν συνεργάτης του συγκροτήματος σύγχρονου χορού του Vitry και του χορογράφου Michel Cazerta.
Στην Ελλάδα πρωτοεμφανίστηκε ως συνθέτης στην 4η Ελληνική Εβδομάδα Σύγχρονης Μουσικής, το 1971, με το έργο «Δοκιμολογία». Επέστρεψε μόνιμα το 1975. Μετά από πρόσκληση του Μ. Χατζιδάκι εργάστηκε στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, ενώ από το 1977 ήταν τακτικός υπάλληλος της ελληνικής ραδιοφωνίας, αναλαμβάνοντας και καθήκοντα διευθυντή στο Τρίτο Πρόγραμμα.
Στο έργο του περιλαμβάνεται σημαντικός αριθμός μουσικών συνθέσεων: Συμφωνική, χορωδιακή, σκηνική μουσική (μπαλέτο, θέατρο), μουσική δωματίου, ηλεκτρονική, έργα για σόλο όργανα, συνθέσεις στο ύφος της jazz - fusion, τραγούδια σε ποίηση Ελλήνων και ξένων ποιητών. Τα χρόνια από το '80 και μετά γράφει μουσική και για τον κινηματογράφο. Η μουσική του στην «Παραγγελιά» του Π. Τάσιου αποσπά το βραβείο καλύτερης μουσικής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1980.
Ανακοίνωση για τον θάνατό του εξέδωσε το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ, σημειώνοντας: «Το ΚΚΕ εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του σπουδαίου συνθέτη Κυριάκου Σφέτσα, ενός δημιουργού που με το πρωτοποριακό του έργο σφράγισε τη σύγχρονη ελληνική μουσική. Ο Κυριάκος Σφέτσας εκτός από σπουδαίος συνθέτης ξεχώρισε και ως άνθρωπος, για την ευθύτητα και τη σεμνότητά του.
Το έργο του εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα. Με τόλμη και ευρύτητα πνεύματος γεφύρωσε διαφορετικούς μουσικούς κόσμους, συνθέτοντας δημιουργικά σύγχρονες τεχνικές με στοιχεία της ελληνικής παράδοσης. Σημαντική υπήρξε και η παρουσία του στον κινηματογράφο, όπου η μουσική του συνδέθηκε με έργα έντονου κοινωνικού και ιστορικού προβληματισμού. Η κοινωνική του ευαισθησία και οι βαθύτεροι προβληματισμοί του αποτυπώθηκαν συνολικά στη δημιουργική του πορεία.
Εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας στην οικογένεια και στους οικείους του. Η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή μέσα από το έργο του».