Νέα «πυρά» εκτόξευσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ κατά των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ για τη στάση τους στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ενώ αμφισβήτησε και το Αρθρο 5 περί «αμοιβαίας άμυνας». Την ίδια στιγμή, η Ισπανία εμφανίζεται να παζαρεύει διμερώς με το Ιράν τη διέλευση ισπανικών πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, ως «αντάλλαγμα» για τη στάση της.

Το NATO «απλά δεν ήταν εκεί», είπε ο Αμερικανός Πρόεδρος, μιλώντας για «τρομερό λάθος», αναφερόμενος στο αίτημα των ΗΠΑ οι Ευρωπαίοι να διαθέσουν στρατιωτική υποστήριξη για το Στενό του Ορμούζ.

«Ξοδεύουμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για το NATO, για να τους προστατεύουμε, και πάντα ήμασταν εκεί γι' αυτούς, αλλά τώρα, με δεδομένες τις ενέργειές τους, υποθέτω ότι δεν πρέπει να είμαστε, πρέπει;», έγραψε στην ανάρτησή του.

Την ίδια στιγμή οι Ευρωπαίοι φαίνεται να πρωτοστατούν στη συγκρότηση μιας άλλης «διεθνούς συμμαχίας» για τα Στενά του Ορμούζ, αποκαλύπτοντας ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και επιδιώξεις να πιάσουν πόστα στην περιοχή για την «επόμενη μέρα». Την Κοινή Δήλωση Βρετανίας, Καναδά, Ιαπωνίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ολλανδίας και Ιταλίας ότι θα συνεισφέρουν σε «προσήκουσες προσπάθειες» για να καταστεί ασφαλής «η διέλευση του Στενού» συνυπογράφουν συνολικά περίπου 31 κυβερνήσεις.

Τις προηγούμενες μέρες ο Τραμπ είχε χαρακτηρίσει «χάρτινη τίγρη» το ΝΑΤΟ και «δειλούς» τους ηγέτες των κρατών - μελών απειλώντας πως οι ΗΠΑ «θα το θυμούνται».

«Αν θέλετε να βοηθήσουμε, ρωτήστε μας εκ των προτέρων και όχι μέσω των εφημερίδων. Μια τέτοια συμπεριφορά απλά δεν μπορούμε να τη δεχτούμε», τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς σηκώνοντας τους τόνους προς την Ουάσιγκτον.

«Δεν έχω πειστεί ότι αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα οδηγήσει πράγματι σε επιτυχία (...) Ενα μήνα μετά, δεν έχουμε σημάδια αποκλιμάκωσης», σημείωσε στο πλαίσιο συνεδρίου που οργανώνει η εφημερίδα «Frankfurter Allgemeine Zeitung». «Είναι πράγματι η αλλαγή καθεστώτος ο στόχος; Αν αυτός είναι ο στόχος, δεν νομίζω ότι θα τον πετύχουν», πρόσθεσε.

Στο μεταξύ η Ισπανία προσπαθεί να «εξαργυρώσει», για τους δικούς της γεωπολιτικούς σκοπούς, τη στάση της στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, και όπως φαίνεται παζαρεύει απευθείας με το Ιράν για διέλευση ισπανικών πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.

Ετσι το Ιράν αφήνει να εννοηθεί ότι η Ισπανία μπορεί να γίνει η πρώτη χώρα της ΕΕ που θα εξασφαλίσει άδεια διέλευσης για τα πλοία της.

Η πληροφορία προκύπτει από ανάρτηση της ιρανικής πρεσβείας στη Μαδρίτη, η οποία χαρακτηρίζει την Ισπανία ως χώρα ...«προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο» και δηλώνει ότι η Τεχεράνη δείχνει «δεκτικότητα» σε αιτήματα που προέρχονται από τη Μαδρίτη.

Πρόκειται για ένα ξεκάθαρο σήμα προς την ισπανική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση PSOE - Sumar, που από την αρχή του πολέμου κράτησε αποστάσεις από τις ΗΠΑ, καθώς υπάρχει διάσταση συμφερόντων και φρόντισε να παίξει το «χαρτί» του «διαμεσολαβητή» για την επόμενη μέρα. Η Ισπανία «τρέχει» πολλές επενδύσεις στις χώρες του Κόλπου οι οποίες δεν θέλει να διαταραχθούν, ενώ αντίθετα δεν έχει τόσα ανταλλάγματα να κερδίσει από μια σύγκρουση με το Ιράν.

Μια μέρα πριν την ανάρτηση της ιρανικής πρεσβείας ο Ισπανός πρωθυπουργός Π. Σάντσεθ είχε επισημάνει κυνικά μιλώντας στη βουλή: «Κάθε βόμβα που πέφτει στη Μέση Ανατολή χτυπά τα πορτοφόλια των οικογενειών μας»!

Στο μεταξύ, διπλωματικές πηγές του ισπανικού ΥΠΕΞ επιβεβαίωσαν στο Euronews ότι το Ιράν διευκολύνει τη διέλευση πλοίων με ισπανική σημαία από το Στενό, παρότι δεν υπάρχει καμία επίσημη συμφωνία.

Σε ένα τέτοιο φόντο, η Ισπανία φέρεται να έκλεισε τον εναέριο χώρο της στα αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιθέσεις κατά του Ιράν, μετέδωσε χτες η εφημερίδα «El Pais».

Η Ισπανία δεν επέτρεψε τη χρήση των αεροπορικών βάσεων Ρότα και Μορόν από τις ΗΠΑ, αλλά έστειλε πολεμική φρεγάτα στην Κύπρο.

Από την πλευρά της η Κομισιόν καταδίκασε «έντονα τις απειλές και τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα και πέραν αυτής» που «ενέχουν τον κίνδυνο να εμπλέξουν την Υεμένη στον περιφερειακό πόλεμο και να αυξήσουν όχι μόνο τη σύγκρουση, αλλά και την αστάθεια στην περιοχή».

Στην Ερυθρά Θάλασσα επιχειρεί η ναυτική αποστολή της ΕΕ Aspides, με κεντρικό τον ρόλο της Ελλάδας.

Πάντως και η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κ. Κάλας, βρίσκεται «σε συνεχή επαφή» με το Ιράν και «τους εταίρους στην περιοχή».

Σε περαιτέρω ενίσχυση της ενεργειακής τους συνεργασίας προχωρούν οι κυβερνήσεις Αιγύπτου και Κύπρου, με φόντο μια σειρά αναδιατάξεις στον ενεργειακό, περιφερειακό και διεθνή χάρτη τις οποίες επιταχύνει ο πόλεμος.

Οι Πρόεδροι των δύο χωρών, Νίκος Χριστοδουλίδης και Αμπντελ Φατάχ Σίσι, παρευρέθηκαν χτες στην υπογραφή συμφωνίας - πλαισίου μεταξύ των δύο χωρών με θέμα την ανάπτυξη των κοιτασμάτων στην κυπριακή ΑΟΖ, συμπεριλαμβανομένων των κοιτασμάτων «Κρόνος» και «Αφροδίτη». Οπως δήλωσε ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Κύπριου Προέδρου Βίκτωρας Παπαδόπουλος, η συμφωνία προβλέπει τη σύσταση κοινής επιτροπής για την πώληση του κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο ή στις αιγυπτιακές κρατικές εταιρείες. Πρόκειται ωστόσο για συμφωνία «μη δεσμευτική (...) με στόχο τη μεγιστοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών στον τομέα των υδρογονανθράκων μέσω της διαπραγμάτευσης περισσοτέρων συμφωνιών για εκμετάλλευση των αποθεμάτων της Κύπρου».

Σε δηλώσεις του πριν αναχωρήσει για Κύπρο, ο Χριστοδουλίδης είχε επισημάνει ότι στόχος παραμένει και το να ξεκινήσει η πώληση κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Αιγύπτου το 2027 - 2028. Σχετικά ρεπορτάζ επισήμαιναν ότι η Λευκωσία κατά τις επαφές της στο Κάιρο - που προγραμματίστηκαν στο πλαίσιο συμμετοχής στο ενεργειακό συνέδριο «Egypes 2026» - μετέφερε πως ο ενεργειακός διάδρομος της Ανατολικής Μεσογείου αποκτά μεγαλύτερη σημασία στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία. Στη δε συνάντησή τους Χριστοδουλίδης και Σίσι συζήτησαν και τις περιφερειακές εξελίξεις, αλλά και το πώς η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί ως προεδρεύουσα του Συμβουλίου της ΕΕ να προωθήσει κοινές προτεραιότητες με την Αίγυπτο.

Σημειωτέον, ο Κύπριος ηγέτης είχε συνάντηση και με τον διευθύνοντα σύμβουλο της «TotalEnergies», Πατρίκ Πουγιανέ.

Ο δε Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός είχε προγραμματιστεί να συμμετάσχει σε συζήτηση με θέμα «Ενεργειακές προτεραιότητες, γεωπολιτικές πραγματικότητες και εθνική ασφάλεια» (Energy priorities, geopolitical realities and national security), μαζί με τους ομολόγους του από Αίγυπτο και Λίβανο και την γενική διευθύντρια Ενέργειας του Κομισιόν. Επίσης θα είχε συναντήσεις με τον γγ του Φόρουμ για το Φυσικό Αέριο της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και με ανώτατα στελέχη των εταιρειών BP, «Arcius» και «ExxonMobil».

Επικαλούμενη «λόγους ασφαλείας» η ισραηλινή αστυνομία εμπόδισε προχτές την είσοδο του Λατίνου Πατριάρχη Ιεροσολύμων στον Πανάγιο Τάφο, όπου επρόκειτο να τελεστεί λειτουργία για την Κυριακή των Βαΐων των Καθολικών. Μετά από αντιδράσεις, χτες ακολούθησαν διαβουλεύσεις με τις ισραηλινές αρχές και υπήρξαν σχετικές ρυθμίσεις για τις λειτουργίες της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα. Ειδικές ευχαριστίες εξέφρασαν οι εκπρόσωποι των θρησκευτικών αρχών στον Ισραηλινό Πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ «για την άμεση προσοχή και την πολύτιμη παρέμβασή του».

Το περιστατικό στάθηκε αφορμή για να έρθουν στο προσκήνιο και «τριβές» μεταξύ διαφόρων πλευρών στο Ισραήλ: Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας κατήγγειλε «παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας και των μακροχρόνιων προστασιών που περιβάλλουν τους Αγίους Τόπους», ζητώντας προστασία του «πολυθρησκευτικού χαρακτήρα της Ιερουσαλήμ».

Η δε σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση Σάντσεθ στην Ισπανία βρήκε ευκαιρία για ένα ακόμα βολικό «αντι-ισραηλινό» ρεσιτάλ. «Βαθιά ανησυχία» εξέφρασε σε ανακοίνωσή του και το ελληνικό ΥΠΕΞ, αναφέροντας ότι «παρά τις τρέχουσες συνθήκες, το status quo του Πανάγιου Τάφου πρέπει να τηρείται πλήρως από όλους και με καλή πίστη».