Στην Πλατφόρμα+ θα φιλοξενηθούν οι ταινίες «Πειθαρχική Μεραρχία "999"» του Κώστα Σταματόπουλου, «Το τελευταίο έλατο» των Ιωνα Ευθυμίου και Παναγιώτη Κυριακάκη. Ενώ η ταινία «Γυναίκες μαχήτριες - Μέρος Γ' 1960-1974» του Λεωνίδα Βαρδαρού θα φιλοξενείται online μετά την προβολή της την Κυριακή 8 Μάρτη στην αίθουσα «Φρίντα Λιάππα» στις 17.15.

Λίγα λόγια για τις ταινίες.

«Γυναίκες μαχήτριες - Μέρος Γ' 1960-1974» του Λεωνίδα Βαρδαρού: Με την ολοκλήρωση του Γ' μέρους της τριλογίας ολοκληρώνεται και μια οφειλή. Οφειλή προς τις ανώνυμες γυναίκες που ύψωσαν το ανάστημά τους σε μαύρους καιρούς. Καθώς εισπράττουμε στιγμιότυπα από τη δράση τους, μια δράση που δεν λογάριασε ποτέ το ατομικό κόστος, κατανοούμε πιο ολοκληρωμένα την ιστορική εποχή μέσα στην οποία αγωνίστηκαν. Το βλέμμα τους συνδέει εκείνο το παρελθόν με το παρόν. Αφηγήσεις αφοπλιστικής ειλικρίνειας, καθώς εξομολογούνται τους μικρούς και μεγάλους αγώνες και τα μαρτύρια που με καρτερία αντιμετώπισαν. Από το 1-1-4, τους Λαμπράκηδες και τον Σωτήρη Πέτρουλα, μέχρι τη χούντα και το Πολυτεχνείο. Και από το ΕΑΤ-ΕΣΑ μέχρι το κολαστήριο της Γενικής Ασφάλειας. Μια μάχη που δεν σίγησε ποτέ, που αθόρυβα κουβαλάνε στη ράχη τους και προσφέρει πληρότητα στην ιστορική μας μνήμη. Πορτρέτα γυναικών της διπλανής πόρτας που σε χαλεπούς καιρούς βίωσαν στο πετσί τους την αξία του αγώνα. Ενός αγώνα που έχει συνέχεια.

«Το τελευταίο έλατο» των Ιωνα Ευθυμίου και Παναγιώτη Κυριακάκη: Η Πάρνηθα, ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της Ελλάδας, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο επενδυτικών σχεδίων μεγάλων επιχειρήσεων. Ο πλησιέστερος εθνικός δρυμός σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα οδηγείται σταδιακά σε μια πορεία συστηματικής υποβάθμισης, με ορατό πλέον τον κίνδυνο της καταστροφής. Ποιος κερδίζει τελικά όταν και το τελευταίο έλατο χαθεί;

Η αρχή γίνεται με το συμφωνικό ποίημα «Ο Διγενής δεν πέθανε» (1952), που κυκλοφόρησε πρόσφατα, με εισαγωγή του μουσικολόγου Αλέξανδρου Χαρκιολάκη, διευθυντή του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής».

Σύντομα θα ακολουθήσει το πλέον εμβληματικό έργο του Αλέκου Ξένου, η «Συμφωνία ν.1 της Αντίστασης», σε πρόλογο του Βύρωνα Φιδετζή και μουσικολογική επιμέλεια της Λουίζας Αντύπα και του διακεκριμένου μαέστρου. Στη συνέχεια θα πάρουν σειρά τα υπόλοιπα συμφωνικά του έργα. Στόχος του εκδοτικού οίκου είναι το συνολικό έργο του Ξένου να αναδειχθεί και να γίνει ευκολότερα προσβάσιμο στους ερμηνευτές σε Ελλάδα και εξωτερικό, ώστε να φτάσει στους τελικούς αποδέκτες: Στο κοινό.

Ο μουσουργός εμπνεύστηκε το έργο του αυτό από την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη. Το έργο αγαπήθηκε από το κοινό όπου παρουσιάστηκε - το 1957 μάλιστα παίχτηκε από τις ορχήστρες του Λένινγκραντ και της Μόσχας, με μαέστρους τον Ανδρέα Παρίδη (ο οποίος ήταν και ο πρώτος που το διηύθυνε στην Ελλάδα, με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, το 1956) και τον Οδυσσέα Δημητριάδη αντίστοιχα. Το έργο διηύθυναν ακόμα, κατά καιρούς, οι Ακης Καβαλλιεράτος, Βύρων Φιδετζής, Ανδρέας Πυλαρινός, Αλκης Παναγιωτόπουλος, και πιο πρόσφατα ο Χρήστος Κολοβός.

Μιλώντας για τον Διγενή και τον Σικελιανό, ο Αλέκος Ξένος αναφέρει στην αυτοβιογραφία του (2013, Μουσείο Μπενάκη): «Το έργο "Ο Διγενής δεν πέθανε", κοντά στο συμφωνικό ποίημα είναι και μπαλέτο. Αυτό το συμφωνικό έργο το έγραψα με μία ευφορία ψυχής, γιατί είναι ένα έργο αισιόδοξο (...) παρ' όλα αυτά που περάσαμε, τις κακουχίες, τους φόνους, τα κυνηγητά (...).

Με τον ποιητή Αγγελο Σικελιανό είχαμε μια βαθιά φιλία, μια εκτίμηση μεγάλη. Τα "Χορικά - Ο Θάνατος του Διγενή" γράφτηκαν με την παρότρυνση του Σικελιανού (που) εβοήθησε πάρα πολύ, και εις τη μουσική. (...) Πήγαινα συχνά στο σπίτι του Σικελιανού. Σε μια φιλική παρέα με (...) τη Μιλιέξ κ.α. ακούσαμε την "Αντίσταση", το ποίημα που έχει γράψει ο Σικελιανός και έβαλα εγώ μουσική. Από κει και πέρα είχαμε πια μια πολύ βαθιά φιλία και σε συνεργασία έγραψα και τα Χορικά, γιατί "Ο θάνατος του Διγενή" είναι ένα σύμβολο που απεικόνισε γενικά την Αντίσταση. Σε κάποια στιγμή όμως λέω: "Γιατί δάσκαλε πρέπει να πεθάνει οπωσδήποτε, ενώ ξέρουμε ότι οι ιδέες αυτές ζουν;". Και "εγώ", λέω, "θα γράψω ένα έργο και θα λέω τα αντίθετα: Ο Διγενής δεν πέθανε". Αυτός, με αυτήν τη φωνή τη στέρεη, εκάγχασε. Και έτσι, με την ευκαιρία αυτή, έγραψα το συμφωνικό ποίημα "Ο Διγενής δεν πέθανε". Δηλαδή ότι μπορεί να σκοτώσεις τον άνθρωπο, αλλά να σκοτώσεις τις ιδέες δεν είναι δυνατόν».

Η έκθεση πραγματεύεται το ελληνικό θέατρο σκιών, την ιστορική του διαδρομή και παρουσία στον ελληνικό χώρο από τις απαρχές της εμφάνισής του τον 19ο αιώνα, έως τον 21ο αιώνα, σε μια διαλεκτικότητα με την πορεία και το έργο του Σωματείου που γιορτάζει έναν αιώνα ζωής.

Το θέατρο σκιών, αυθεντικό είδος λαϊκού θεάτρου, εκφράζει εμπειρίες από την κοινωνική και πολιτική ζωή του λαού, αφουγκράζεται και ενσωματώνει μηνύματα και ανησυχίες των καιρών και μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά, γεφυρώνοντας τον υλικό πολιτισμό με την πηγαία προφορικότητα. Στην εξέλιξή αυτού του ιδιαίτερα αγαπητού και δημοφιλούς θεάματος επέδρασαν ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα, που παράλληλα αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης της δραματουργίας του, ενώ με τη σειρά του, ως γνήσια λαϊκή έκφραση, επηρέασε άλλες μορφές τέχνης. Το πάντρεμα ιστοριών και χαρακτήρων, η μουσική, τα κοινωνικά και ενδυματολογικά χαρακτηριστικά των ηρώων, τα γλωσσικά ιδιώματα και λογοπαίγνια, όλα μαζί συνιστούν έναν ευφυή συνδυασμό εκφραστικών μέσων που το αναδεικνύουν σε κορυφαία λαϊκή ψυχαγωγία.

Επιλεγμένα αντικείμενα από τη συλλογή του Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού - όπως φιγούρες, σκηνικά, ρεκλάμες, ηχητικά εξαρτήματα, σκηνικά βοηθήματα, εργαλεία κατασκευής φιγούρων, σχέδια, δίσκοι, εκδόσεις, διαφημιστικό υλικό των παραστάσεων, φωτογραφίες και αρχειακό υλικό - αλληλεπιδρούν με αντικείμενα από τη συλλογή του Πανελλήνιου Σωματείου Θεάτρου Σκιών, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές, και σε συνδυασμό με εποπτικό και ψηφιακό υλικό καταδεικνύουν τον πλούτο και την πορεία εξέλιξης της παραστατικής τέχνης του Καραγκιόζη, το εύρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας των καραγκιοζοπαιχτών, την εικαστική αξία των εργαλείων που χρησιμοποιούνται στην παράσταση, και εν γένει το κοινωνικοπολιτισμικό του αποτύπωμα.

Ημέρες και ώρες λειτουργίας: 9.30 - 16.30, καθημερινά εκτός Τρίτης

Επικοινωνία: 210 3239382, www.mnep.gr, mnep@culture.gr, pressmelt@culture.gr