Χρειάζεται ακόμα καλύτερα να δούμε το πώς θα ανοίγουμε τη συζήτηση πλατιά στον κόσμο ότι η στροφή στην πολεμική οικονομία δεν είναι απλά μια ακόμα προσπάθεια των καπιταλιστών όπως το «πράσινο new deal» για να ξεπεραστεί η νέα διαφαινόμενη κρίση, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο των τεράστιων και ασυμβίβαστων ανταγωνισμών τους, για να κατανοείται και το γεγονός ότι το ενδεχόμενο μιας μεγαλύτερης και γενικευμένης σύγκρουσης πλησιάζει ολοένα και πιο επικίνδυνα. Αυτό έρχεται να επιβεβαιώσει την προηγούμενη εκτίμηση του Κόμματος ότι διανύουμε πιθανώς την πιο κρίσιμη δεκαετία του αιώνα, μια δεκαετία που πιθανότατα θα δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες, που θα εμφανιστούν ανεξάρτητα αν εμείς τις επιδιώκουμε ή ο αντίπαλος προσπαθεί τις αποφύγει, ως ένα αντικειμενικό γεγονός, δηλαδή συνθήκες επαναστατικές, πρωτόγνωρες για όλους μας, μέσα στις οποίες θα δράσουμε και θα επιδιώξουμε να επιδράσουμε, να τις καθορίσουμε ώστε να φέρουμε εις πέρας τον ιστορικό μας ρόλο.

Αρα, και έχοντας το παραπάνω στο μυαλό μας, επιδιώκουμε από σήμερα να συγκεντρώνουμε δυνάμεις στην κατεύθυνση της τελικής αναμέτρησης με τον αντίπαλο, και αυτό πρέπει να κατανοείται και να αφομοιώνεται από τις δυνάμεις μας, πρώτα και κύρια από τα στελέχη μας, ως μια φυσική και ενιαία εξέλιξη του αγώνα που δίνουμε σήμερα σε μη επαναστατικές συνθήκες, ως φυσικό επακόλουθο της επαναστατικής ιδεολογίας που υπερασπιζόμαστε.

Σήμερα, πατώντας πάνω στα βήματα που έχουμε κάνει όλα τα προηγούμενα χρόνια με τις Αποφάσεις των Συνεδρίων και τις επεξεργασίες του Κόμματος, με καλύτερο τρόπο στεκόμαστε, συζητάμε και ξεδιπλώνουμε τις θέσεις του Κόμματος, χωρίς να σημαίνει όμως ότι αυτό είναι αρκετό. Είναι αλήθεια ότι δώσαμε μάχη σκληρή, πολιτική - ιδεολογική, ψυχοφθόρα, με μεγάλο κόστος, αλλά παρακαταθήκης για τη μη συμμετοχή μας σε αστική διακυβέρνηση. Σήμερα όμως, σε συνθήκες όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, με τη μετατροπή της οικονομίας σε πολεμική, με όλους τους ιμπεριαλιστές να ετοιμάζονται για το ξαναμοίρασμα του κόσμου, δεν φτάνει να μένει η συζήτηση στη μη συμμετοχή μας σε μια κυβέρνηση αστικής διαχείρισης, ή ότι γενικά χρειάζεται να δυναμώσει ο αγώνας, αλλά αποκτά ιδιαίτερη σημασία να εξηγήσουμε στον κόσμο ότι αυτό το σύστημα έχει μόνο αδιέξοδα, δεν παίρνει γιατρειά και μόνο ανατρέπεται, να φωτίσουμε πλευρές της νέας κοινωνίας. Και η συζήτηση που κάνουμε αυτή την περίοδο και με αφορμή τις Θέσεις έρχεται να πάει αυτή την κουβέντα ένα βήμα παραπέρα για το τι σημαίνει ανατροπή, τι είναι η επανάσταση.

Μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι στα μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίσαμε ανταποκριθήκαμε και υπάρχει θετικό πρόσημο. Ανταποκριθήκαμε γιατί πήγαμε με μια μεθοδολογία που έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι είναι σωστή. Ενιαία συζήτηση, έγκαιρη προετοιμασία, καλή μελέτη του εκάστοτε θέματος, από τα πάνω προς τα κάτω, πλατιά συζήτηση με τον περίγυρο, όπως κάνουμε και αυτή την περίοδο με τις Θέσεις. Αρα, με έναν τρόπο και σύντομα χρειάζεται να ενταχθεί αυτός ο τρόπος ακόμα καλύτερα στην καθημερινότητά μας, στον τρόπο καθοδήγησης, στη συνολική οργάνωση της δουλειάς.

Το γεγονός ότι οι επαναστατικές συνθήκες έχουν ως προϋπόθεση ότι ασυνήθιστα πλατιές λαϊκές μάζες κατεβαίνουν στους δρόμους με διάθεση να συγκρουστούν στα ίσα, και δεν έχουν διάθεση να κυβερνηθούν, σημαίνει ότι το Κόμμα σήμερα, σε συνθήκες όξυνσης των ανταγωνισμών, πρέπει να είναι σε θέση να ηγηθεί στα όποια λαϊκά ξεσπάσματα, να είναι σε θέση να καλλιεργεί μέσα και από την επιλογή των κατάλληλων αιτημάτων αιχμής τη μη εμπιστοσύνη σε οποιαδήποτε αστική διακυβέρνηση, εκτιμάμε ότι τυχαία γεγονότα μπορεί να οδηγήσουν σε απότομα ξεσπάσματα και κάποια τα έχουμε ζήσει ήδη, κάτω από τη συσσωρευμένη οργή και αγανάκτηση που υπάρχει. Είναι σίγουρο ότι αυτή η κατάσταση θα πολλαπλασιαστεί από την προσπάθεια της άρχουσας τάξης να υπηρετήσει τη στροφή στην πολεμική οικονομία, που αντικειμενικά θα περιλαμβάνει μέτρα θωράκισης της οικονομίας όπως ήταν το νομοσχέδιο για το 13ωρο, μέτρα καταστολής.

Η προσπάθεια αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού, της αμαρτωλής σοσιαλδημοκρατίας, αντικειμενικά έχει τις προεκτάσεις της στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, μέσα στο οποίο προσπαθεί να καλλιεργήσει στην εργατική τάξη και στον λαό την κυβερνητική εναλλαγή, τη λογική του μικρότερου κακού, την αναποτελεσματικότητα του αγώνα, στο ίδιο το περιεχόμενο των σωματείων, το αν ένας αγώνας σε ένα εργοστάσιο πρέπει να ασχολείται με τον πόλεμο, αν μπορεί και πρέπει ένα σωματείο να ασχολείται με ζητήματα έξω από τον εργασιακό του χώρο, όπως Παιδεία - Υγεία κ.τ.λ. Και επηρεάζουν έναν κόσμο. Δεν είναι νέα στοιχεία, παλιά είναι, αλλά η στροφή στην πολεμική οικονομία σημαίνει γι' αυτές τις δυνάμεις που διαχρονικά βάζουν πλάτη στο να προχωρήσουν οι αστικές επιδιώξεις, ότι θα σκληρύνουν την πολεμική τους απέναντί μας, θα πάρουν μέτρα χέρι χέρι με την εργοδοσία για να στοιχήσουν την εργατική τάξη με τα συμφέροντα της μίας ή της άλλης μερίδας της αστικής τάξης, για να ανακόψουν τις όποιες θετικές διεργασίες αποτυπώνονται στο κίνημα με τη δημιουργία νέων σωματείων, με το δυνάμωμα αυτών που επηρεάζουμε ήδη, με την αλλαγή του συσχετισμού δύναμης σε Εργατικά Κέντρα, Ομοσπονδίες. Θα αποτελέσει δηλαδή πεδίο ακόμα πιο σκληρής πολιτικής - ιδεολογικής αντιπαράθεσης και θα εκφράζεται όλο και πιο έντονα το τι σωματεία χρειάζονται, με τι προσανατολισμό. Γιατί από τη μια έχουν αναπτυχθεί αγώνες σε χώρους εργασίας, αυτοί επιδρούν θετικά σε ευρύτερες μάζες εργαζομένων, βοηθάνε στο να ανοίξει ανώριμα μια συζήτηση σήμερα και σε άλλους χώρους για την ανάγκη ύπαρξης σωματείων, και αυτό δημιουργείται από τη δική μας παρέμβαση, και από την άλλη αυτές οι δυνάμεις παρεμβαίνουν σε χώρους σημαντικούς όπου δεν έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε καλή επαφή με έναν κόσμο, μαζί με την εργοδοσία «αλά μπρατσέτα» και ανοίγουν τη συζήτηση αυτοί στο να φτιαχτεί σωματείο κάτω από τη λογική που έχουν.

Θεωρώ ότι το επόμενο διάστημα θα πρέπει να εξειδικεύσουμε ακόμα περισσότερο την παρέμβασή μας στις εργαζόμενες γυναίκες, από την άποψη ότι η στροφή στην πολεμική οικονομία θα στρέψει τα βλέμματα των καπιταλιστών σε αυτά των γυναικών που εξασφαλίζουν μια μεγαλύτερη σιγουριά στην παρουσία τους σε περίοδο σύγκρουσης σε σχέση με αυτά των αντρών που θα είναι στο μέτωπο, άρα είναι πιθανό να αλλάξει και αρκετά η σύνθεση του προσωπικού μέσα σε ολόκληρα εργοστάσια. Πρέπει να το λάβουμε υπόψη, σίγουρα το βλέπει και ο αντίπαλος.

Η όλη συζήτηση που έχουμε ανοίξει τα τελευταία χρόνια με τα μαθήματα, τις Αποφάσεις της ΚΕ, με τις Θέσεις του Συνεδρίου τώρα, έχουν να μας βγάλουν μόνο προς τα εμπρός στον βαθμό που αυτές γίνονται κτήμα των ΚΟΒ αλλά και του κάθε συντρόφου. Θεωρώ ότι οι Θέσεις του Συνεδρίου έρχονται να αποκρυσταλλώσουν και να πάνε ένα βήμα παρακάτω, ως λογική συνέχεια, όλες τις προηγούμενες Αποφάσεις των Συνεδρίων.

Παραθέτω κάποιες σκέψεις γύρω από ζητήματα διαπάλης που αφορούν στην εξέλιξη των νέων τεχνολογιών και τον ρόλο αυτών σε πλευρές της κοινωνικής ζωής και της ταξικής πάλης σε αυτή τη «νέα εποχή στην τεχνολογία που απαιτεί και μια νέα εποχή στην κοινωνία».

Μία μερίδα εργαζομένων ανησυχεί έντονα για τις δυνατότητες που δίνουν οι νέες τεχνολογίες στα χέρια μονοπωλίων και μηχανισμών ως προς ζητήματα φακελώματος - ελέγχου - καταστολής. Ταυτόχρονα, ένας κόσμος προσπαθεί να ανακαλύψει αυτά τα εργαλεία προσπαθώντας να προφυλαχθεί.

Φυσικά οι προβληματισμοί αυτοί δεν είναι καινούργιοι. Το ερώτημα επανέρχεται κατά καιρούς και επί της ουσίας έχει να κάνει με το «κατά πόσο είναι εφικτή μία επαναστατική αλλαγή όταν ο αντίπαλος έχει υπερσύγχρονα μέσα» - ερώτημα το οποίο κι εμείς γενικά το απαντάμε αναδεικνύοντας τον ρόλο του ανθρώπου ως τον καθοριστικό παράγοντα, του παράγοντα που θα κάνει ή δεν θα κάνει μία ενέργεια σε μία συγκεκριμένη ιστορική στιγμή.

Νομίζω όμως ότι γύρω από το ζήτημα της ανάπτυξης των νέων τεχνολογιών έχει διαμορφωθεί ένα συνολικότερο μέτωπο διαπάλης, το οποίο δεν αφορά στενά στους «ειδικούς» ή τους «ψαγμένους», ούτε έχει να κάνει μόνο με το ζήτημα της δυνατότητας επαναστατικής ανατροπής, αλλά αφορά σε ευρύτερα λαϊκά στρώματα και για πολλές πτυχές της ζωής τους (εργασία, εκπαίδευση, ανθρώπινες σχέσεις, ψυχική υγεία, δημόσια διοίκηση, καταστολή).

Ειδικότερα, δε, σε εργαζόμενους του κλάδου έχει αναπτυχθεί ένας προβληματισμός γύρω από τη νέα πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί με τη συγκέντρωση του διαδικτύου στα χέρια λίγων μονοπωλίων (πλατφόρμες).

Η συγκέντρωση της παραγωγής λογισμικού και ψηφιακών υπηρεσιών σε μία μικρή μερίδα ομίλων συχνά στηλιτεύεται από τη σκοπιά της λησμονιάς της εποχής του «γνήσιου διαδικτύου» της ανωνυμίας (που συσχετίζεται με την ελευθερία της έκφρασης), του ελέγχου επί των προσωπικών δεδομένων, των αποκεντρωμένων δομών κ.τ.λ.

Η κριτική από αυτό το πρίσμα οδηγεί σε προτάσεις «διεξόδου» που προωθούν τεχνικές λύσεις (όπως το λεγόμενο «Web 3.0»), καλώντας τους χρήστες σε αυτοδιαχείριση των δεδομένων τους, μακριά από τους servers των Google/Meta/Amazon, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει ως λύση ένα ιδεατό διαδίκτυο βασισμένο σε «ομότιμους χρήστες» (peer-to-peer κρυπτογραφημένα δίκτυα), καθώς και το «ελεύθερο» λογισμικό ως απάντηση στην καπιταλιστική ιδιοκτησία επί των ψηφιακών συστημάτων.

Πρόκειται για ένα ελευθεριακό ρεύμα, με ρίζες στις ΗΠΑ, με επιρροή σε εργαζόμενους διεθνώς και στη χώρα μας και με έκφραση στο συνδικαλιστικό κίνημα του κλάδου. Νομίζω ότι για να τοποθετηθούμε αποτελεσματικά χρειάζεται να εκτιμήσουμε την αναβάθμιση του στοιχείου του κοινωνικού ελέγχου, το οποίο όμως δεν μεταβάλλει τον σκοπό της αστικής κοινωνίας.

Παράλληλα, στο υπαρκτό πρόβλημα του ελέγχου του διαδικτύου από λίγα μονοπώλια και στη στρεβλή ανάπτυξη των ψηφιακών μέσων παραγωγής και κατανάλωσης έρχεται να απαντήσει μία άλλη φωνή που αυτή τη φορά κάνει κριτική ζητώντας «αυστηρότερη νομοθεσία και κανονιστικό πλαίσιο» ώστε να οριοθετηθούν οι τεχνολογικοί κολοσσοί με «ηθικούς» φραγμούς. Αυτή η κριτική προτάσσει μία διαχειριστική λύση κατά την οποία το αστικό κράτος και η ΕΕ θα πλαισιώσουν την ανάπτυξη του λογισμικού μέσα από κανόνες (τύπου GDPR & AI Act). Πρόκειται δηλαδή για ένα ρεφορμιστικό ρεύμα.

Εν ολίγοις, γύρω από το πώς αναπτύσσεται η τεχνολογία, διεξάγεται μία ιδεολογική διαπάλη στην πραγματικότητα ανάμεσα σε παλιά και αρκετά γνωστά ιδεολογικά ρεύματα που επιδρούν στο εργατικό κίνημα, ασχέτως αν έχουν ή όχι οργανωτική έκφραση.

Πιστεύω ότι ως Κόμμα χρειάζεται να μπούμε με καλύτερους όρους σε αυτή τη διαπάλη, επιχειρώντας να επιδράσουμε με τη λογική μας για τη διαλεκτική σχέση παραγωγικών δυνάμεων - παραγωγικών σχέσεων, ειδικότερα για τη σχέση Ανθρώπου - Μηχανής και Βάσης - Εποικοδομήματος, προβάλλοντας την ανωτερότητα του σοσιαλισμού μέσα από αντίστοιχες επεξεργασίες και εκδηλώσεις.

Να δώσουμε τα απαραίτητα επιστημονικά - ταξικά εφόδια στο κίνημα, στο ίδιο το κομματικό δυναμικό πρώτα απ' όλα, ώστε να αντιπαρατεθούμε αποτελεσματικά τόσο με την στρεβλή -αντιλαϊκή ανάπτυξη των νέων μέσων όσο και με τις αποπροσανατολιστικές θεωρίες.

Κάποιες σκέψεις για μελέτη και προβολή:

Οσον αφορά στα ΜΚΔ, είναι αντικείμενο συζήτησης η «Οικονομία της Προσοχής» («Attention Economy»), η οποία αφορά στον τρόπο με τον οποίο οι σημερινές εφαρμογές ΜΚΔ, αλλά και το ίδιο το smartphone, με τις πολλαπλές ειδοποιήσεις που διασπούν την προσοχή ή την τυποποιημένη συναισθηματική έκφραση μέσα από τα emojis, είναι σχεδιασμένα να επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, μία μερίδα νέων έχει επιστρέψει στα «χαζά» («dump») τηλέφωνα προσπαθώντας να βρει μια διέξοδο.

Πρόκειται για θέμα που αφορά ευρύτερα στρώματα όπως νεολαία-γονείς-εκπαιδευτικούς, και νομίζω ότι υπάρχουν περιθώρια διεπιστημονικής μελέτης και διοχέτευσης των συμπερασμάτων της μέσα από πρωτοβουλίες σε χώρους.

Επιπλέον, σε επίπεδο υποδομής έχουμε την επικράτηση του Υπολογιστικού Νέφους (Cloud) το οποίο αποτελεί νέα μορφή οργάνωσης του κοινωνικού υπολογιστικού οικοσυστήματος σε ανώτερο επίπεδο.

Σήμερα, σε συνθήκες καπιταλισμού το Cloud υποτάσσεται στις επιδιώξεις του κάθε μονοπωλίου, συνδέοντας αποτελεσματικά έναν τεράστιο όγκο δεδομένων και συστημάτων, αλλά και στις επιδιώξεις της εκάστοτε ιμπεριαλιστικής δύναμης με πιο χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Microsoft Azure που χρησιμοποιήθηκε από τον ισραηλινό στρατό για τη στοχοποίηση Παλαιστίνιων αγωνιστών.

Πρόκειται για μία τεχνολογία που σε συνθήκες σοσιαλιστικής ιδιοκτησίας μπορεί να δώσει τεράστιες νέες δυνατότητες στον επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό με τη δυναμική διαχείριση τεράστιου όγκου δεδομένων.

Από αυτή την άποψη μπορεί να ανοίξει με καλύτερους όρους μία συζήτηση για τη δυνατότητα της σοσιαλιστικής προοπτικής, αλλά και σχετικά με το περιεχόμενο της έννοιας «προσωπικό», η οποία στον σοσιαλισμό αλλάζει περιεχόμενο αφού αλλάζουν οι ίδιες οι κοινωνικές σχέσεις.

Τέλος, πιστεύω ότι χρειάζεται να αναδείξουμε πιο εμπεριστατωμένα το ενδεχόμενο πρόκλησης Βιομηχανικών Ατυχημάτων Μεγάλης Κλίμακας (ΒΑΜΚ) λόγω δυσλειτουργίας συστημάτων πληροφορικής.

Το λογισμικό πλέον αποτελεί την υποδομή όλης της οικονομικής δραστηριότητας, σχηματίζοντας ένα τεράστιο και διασυνδεδεμένο ψηφιακό εποικοδόμημα, με πολλά επίπεδα, με το νεότερο - ανώτερο επίπεδο αυτού να είναι η εισαγωγή του «Εξυπνου», δηλαδή της ΤΝ.

Η ανάπτυξη του τεχνολογικού εποικοδομήματος και η αντικειμενική αύξηση της πολυπλοκότητας και των αλληλεπιδράσεων που αυτή συνεπάγεται, σε συνθήκες καπιταλισμού στιγματίζεται από τη γρήγορη παραγωγή, το πρόχειρο testing, την ανεπαρκή εκπαίδευση προσωπικού.

Είτε λόγω μιας ενδεχόμενης κυβερνοεπίθεσης, ως σημάδι των καιρών, είτε λόγω κάποιου «αυτοάνοσου» (π.χ. σφάλματα, ασυμβατότητες), όσο μεγαλώνει αυτό το εποικοδόμημα τόσο πιθανότερο να προκληθεί ένα σοβαρό ατύχημα. Μόνο τα τελευταία χρόνια είχαμε τρία σοβαρά και διεθνούς εμβέλειας περιστατικά αστοχίας λογισμικού (CrowdStrike, Microsoft, Amazon Outages) τα οποία, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, καθήλωσαν από εφαρμογές καθημερινής εμπορικής χρήσης μέχρι αεροδρόμια και λιμάνια.

Καλή επιτυχία στο 22ο Συνέδριό μας και καλή δύναμη σε όλους και όλες!