Η σημασία του Συνεδρίου, στις συνθήκες που συζητάμε, είναι μεγάλη. Ιδιαίτερα γιατί μιλάμε για εξελίξεις στις οποίες δεν έχουμε μάθει να δρούμε, έχουμε όμως εφόδιο την πολύχρονη πείρα του Κόμματος και τα συμπεράσματά του.

Θέλω να σταθώ σε δύο ζητήματα προσπαθώντας να συμβάλλω.

Το πρώτο είναι: Το πώς οι ΚΟΒ και τα γραφεία τους γίνονται οι βασικοί οργανωτές στον χώρο ευθύνης τους. Στοιχείο καθοριστικό για την επαναστατική δράση, για την καλλιέργεια ετοιμότητας.

Σίγουρα τα παραπάνω καθοδηγητικά όργανα δίνουν τον τόνο, αλλά χρειάζεται ακόμη περισσότερο να επιμείνουμε οι ΚΟΒ να μπαίνουν μπροστά, με περισσότερη πρωτοβουλία είτε στην εσωοργανωτική συζήτηση είτε στις δράσεις. Εχουν μετρηθεί κάποια βήματα ώστε να μειωθούν οι «από τα πάνω» πρωτοβουλίες, να αυξηθούν οι ειδικές συνεδριάσεις που γίνονται σε ΚΟΒ ή γραφεία με θέματα που απασχολούν τον χώρο/την περιοχή, αλλά μπορούμε, και χρειάζεται, κι άλλο! Αυτό χρειάζεται να μας προβληματίσει, να «πέσουν» οι ΤΕ κι άλλο πάνω από τα γραφεία των ΚΟΒ, να ξεφύγουμε από το να είναι αυτά τα όργανα «μεταφορείς» αλλά να είναι ουσιαστικοί καθοδηγητές, κι αυτό, όπως λένε και οι Θέσεις, γίνεται όσο ανεβαίνει το πολιτικό επίπεδο της ΚΟΒ. Οι συνεδριάσεις του τελευταίου χρόνου με τις Αποφάσεις της ΚΕ, η προσπάθεια με τα μαθήματα, οι πιο ειδικές συνεδριάσεις με οξυμένα ζητήματα της περιοχής για τα οποία σκεφτήκαμε και διαμορφώσαμε θέση και αιτήματα, φαίνεται πως άφησαν γερό πολιτικό αποτύπωμα αλλά και με τα κατάλληλα οργανωτικά μέτρα «ανασκούμπωσαν» τα γραφεία, βοηθήθηκαν δυνάμεις να σκεφτούν παραπέρα, να ωριμάσουν πολιτικά, να αναλάβουν νέα καθήκοντα. Οσο επιμένουμε σε έναν τέτοιο τρόπο και αφομοιώνονται από τα γραφεία και τις ΚΟΒ τόσο μεγαλύτερα βήματα θα μετράμε.

Κομβικό σε αυτό είναι να επιμείνουμε ώστε κάθε σύντροφος ή συντρόφισσα, ανεξάρτητα από την ηλικία, με οικογένεια ή όχι, να έχει μία ευθύνη, κάτι που δεν είναι στην πράξη τόσο απλό όσο ακούγεται. Γιατί, η πείρα που έχουμε δείχνει ότι για να δουλέψει αυτό θέλει στήριξη του κομματικού μέλους, συχνές συνεργασίες, σκέψη του μέλους του γραφείου ή του γραμματέα. Κάτι που αν μάθουμε να κάνουμε σε καθημερινή βάση και σε όλο το εύρος θα δώσει νέες δυνατότητες, ενώ ταυτόχρονα ο καθένας μας γίνεται πιο μάχιμος και προσφέρουμε ουσιαστικά περισσότερο.

Το δεύτερο ζήτημα αφορά την παρέμβασή μας στις γυναίκες (εργαζόμενες, αυτοαπασχολούμενες, αγρότισσες κ.λπ.).

Συμφωνώ με τις εκτιμήσεις των Θέσεων για την παρέμβασή μας στο ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα. Τα όποια βήματα μετρήθηκαν αλλά και οι όποιες αδυναμίες υπάρχουν ακόμα, σχετίζονται κατά τη γνώμη μου, με το αν το σύνολο της ΚΟΒ ασχολείται με την παρέμβασή μας στο κίνημα αυτό, ή αν αυτή η παρέμβαση αντιμετωπίζεται ως ευθύνη μιας χρεωμένης συντρόφισσας ή ομάδας συντροφισσών. Αν δώσουμε περισσότερη βάση σε αυτό, θα αντιμετωπίσουμε κάποια περιοδικότητα που μπορεί να μας διακρίνει σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά και θα βοηθήσει να πολλαπλασιαστούν οι γυναίκες, που αγωνίζονται μέσα από το ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα, και κάνουν το μεγάλο βήμα της στράτευσης.

Κρίσιμο σίγουρα στοιχείο είναι και το παράδειγμα της κομμουνίστριας που μπορεί να εμπνεύσει με τη δράση και τη στάση της. Δουλειά όμως, όλων των δυνάμεων, αντρών και γυναικών, είναι να διαδίδουν τη στρατηγική μας, την πρόταση εξουσίας μας με έγνοια να ακουμπά και να εμπνέει τις γυναίκες του μόχθου. Ισχύει αυτό που βάζουν οι Θέσεις, η πείρα μας το επιβεβαιώνει: η ευθύνη των γονιών, ιδιαίτερα των μαμάδων απέναντι στα παιδιά τους, η ατομική προσπάθεια διαπαιδαγώγησης, η σαπίλα των ιδεών του αστικού κράτους αλλά και η έλλειψη χρόνου και χρημάτων γεννούν μεγάλους προβληματισμούς σε τμήμα κόσμου (ειδικά του πιο προοδευτικού, ή αυτού που έχει μία σχέση με το κίνημα και το Κόμμα). Η συζήτηση γύρω από την αντίληψή μας, την εμπειρία που έχουμε στο ζήτημα από την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, ακόμη και το περιεχόμενο του «κόκκινου Αερόστατου», βοηθούν αυτόν τον κόσμο να δει πραγματικά «φως», να πάρει απαντήσεις στους προβληματισμούς του και να χαράξει έναν αγωνιστικό δρόμο στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών του και βέβαια αντίστοιχα και για τον ίδιο. Δεν είναι τυχαίο ότι μας προσεγγίζουν γυναίκες μέσω σχετικών δράσεων, λέγοντας ότι συνειδητοποιούν καλύτερα την ευθύνη τους απέναντι στα παιδιά τους. Τέτοια άγχη εκφράζουν πολλές γυναίκες, πράγμα πολύ λογικό, που όμως τις περισσότερες φορές διοχετεύονται στο internet και στα διάφορα forum που κυκλοφορούν, χωρίς ουσιαστική βοήθεια και στήριξη στους προβληματισμούς των γονιών, κυρίως των μητέρων.

Εχουμε, τέλος, βήματα ακόμη να κάνουμε στο πώς διαδίδουμε την αντίληψή μας γύρω από τα πιο σύγχρονα ζητήματα της διαπάλης που έχουν ως βάση τους τον υποκειμενικό ιδεαλισμό (γύρω από τη σεξουαλικότητα, το φύλο, τις σχέσεις κ.λπ.). Φαίνεται να αποτελούν κυρίαρχα ζητήματα ειδικά σε μικρότερες ηλικίες, αποκομμένα από όλα τα υπόλοιπα κοινωνικά/οικονομικά ζητήματα που αντιμετωπίζει ένας νέος σήμερα, ενώ γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί το κόμμα ως συντηρητικό, διαστρεβλώνοντας πλήρως και την αντίληψη και την ουσία των Θέσεών του, οι οποίες μελετιούνται και διαμορφώνονται με βάση τον ιστορικό, διαλεκτικό υλισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ αντιλαμβανόμαστε την προσπάθεια που κάνει το Κόμμα να μελετήσει βαθιά και σε βάθος χρόνου τέτοια ζητήματα, την ορθότητα της βάσης πάνω στην οποία τα τοποθετούμε, και προσπαθούμε να τα προσεγγίσουμε όσο πιο καλά γίνεται, ωστόσο, χρειάζεται με ακόμη μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση να τα ανοίγουμε, να νιώθουμε τη σιγουριά να συζητάμε ανοιχτά και χωρίς κούμπωμα. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να επιμείνουμε στο να βαθύνουμε την πολιτική δουλειά με όλους τους τρόπους γύρω από τέτοια ζητήματα.

Οι νέες συνθήκες που διαμορφώνονται σε επίπεδο καθημερινότητας και τρόπου ζωής, ειδικά μετά την ψήφιση του 13ωρου, είναι σκοτεινές. Η γενική παρακμή που επικρατεί χρόνια και δυσκολεύει τη διαμόρφωση συγκροτημένης προσωπικότητας στους νεότερους, που δεν δίνει διεξόδους επικοινωνίας, έκφρασης, ψυχαγωγίας, τώρα έρχεται να επεκταθεί.

Ο νέος νόμος θα βλάψει τριπλά την τέχνη. Πρώτον, οι επαγγελματίες καλλιτέχνες θα βιώνουν ακραία εκμετάλλευση, όπως κάθε εργαζόμενος. Δεύτερον, ο εξαντλημένος εργαζόμενος ως κοινό δεν θα μπορεί οικονομικά και χρονικά ή δεν θα έχει αποθέματα όρεξης για να παρακολουθήσει οτιδήποτε δεν είναι χαμηλού επιπέδου, «εύκολο» να παίζει στο φόντο ενώ κάνει scroll στο κινητό. Τρίτον, οι καλλιτέχνες που ετεροαπασχολούνται - ιδίως οι μουσικοί που ανήκουν σε «εναλλακτικές» σκηνές, όπως το hip hop, που συχνά είναι αυτοδίδακτοι ή δεν έχουν επίσημη εκπαίδευση αλλά αποτελούν πάρα πολύ μεγάλο μέρος των μουσικών - είναι αναπόφευκτο πως ο «Γολγοθάς» που ήδη διανύουν για να κάνουν μια κυκλοφορία ή μια συναυλία θα γίνει ακόμα μεγαλύτερος. Θα πρέπει να καταφέρνουν να βρίσκουν τον χρόνο και την ενέργεια να μελετήσουν, να γράψουν, να προβάρουν και να πειραματιστούν, ενώ το τίμημα της χαμηλής απήχησης πλέον θα είναι πολύ βαρύτερο από πριν, στέλνοντάς τους στην παραίτηση πριν καν αρχίσουν στα καλά την πορεία τους.

Σε αυτούς τους μουσικούς η παρέμβασή μας έχει πολλά περιθώρια βελτίωσης. Κατά τη γνώμη μου, στο σύνολό τους επηρεάζουν συνειδησιακά το μεγαλύτερο μέρος του σύγχρονου νεανικού κοινού και, δυστυχώς, τις περισσότερες φορές το επηρεάζουν στρεβλά. Το ότι δεν παρεμβαίνουμε στον βαθμό που χρειάζεται είναι ένας βασικός παράγοντας γι' αυτό, αφού ακόμα κι ένας καλοπροαίρετος, ειλικρινής καλλιτέχνης είναι δύσκολο να αντιληφθεί από μόνος του, χωρίς τη συλλογική επεξεργασία, το πώς δουλεύει το σύστημα. Την ίδια ώρα, άλλες δυνάμεις επιδρούν τόσο οργανωμένα όσο και μέσα από διάφορα ιδρύματα, εταιρείες, χορηγούς και managers με διάφορους τρόπους. Οι μουσικοί καταλήγουν να μεταδίδουν καμουφλαρισμένη την αστική ιδεολογία στο κοινό, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και άθελά τους, γιατί δεν έχουν τα κατάλληλα «εργαλεία» για να της αντισταθούν. Αυτό, σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας, μπορεί να γίνει και πολύ επικίνδυνο.

Οπως τίθεται και στο κείμενο των Θέσεων, το ζήτημα της δημιουργίας πρωτοπόρου έργου, έστω της αναζήτησής του, είναι μια βασική προϋπόθεση για να μπορεί ο κομμουνιστής καλλιτέχνης - δημιουργός να παρεμβαίνει πιο ουσιαστικά, μέσα από την ίδια τη δημιουργική διαδικασία. Η συνεργασία κατά τη διάρκεια ενός studio session ή μιας συναυλίας, κατά τη διαδικασία παραγωγής ενός κομματιού, η ανταλλαγή απόψεων, η φυσική παρουσία ως δημιουργός ανάμεσα σε άλλους δημιουργούς, είναι το εύφορο έδαφος για να αναπτύσσεται η συζήτηση. Ετσι θα απαντάμε εγκαίρως σε λανθασμένες αντιλήψεις, θα λύνουμε κωλύματα, θα σπάμε αυταπάτες και θα προστατεύουμε από «παγίδες» (ειδικά σε αυτήν τη φάση της αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού), θα μπορούμε να φέρνουμε βήμα - βήμα πιο κοντά στο Κόμμα τον περίγυρό μας.

Η πίεση της καθημερινότητας δεν πρέπει να αποτελεί άλλοθι για να κλεινόμαστε καλλιτεχνικά στον εαυτό μας. Αλλωστε, η εσωστρέφεια τροφοδοτεί την έλλειψη έμπνευσης και το αντίστροφο. Πώς μπορείς να γράψεις για το τι συμβαίνει, τι απασχολεί, πώς θα πιάσεις το κλίμα της εποχής και θα αναδείξεις τη διέξοδο, αν το έργο σου δεν δοκιμάζεται μέσα στους ανθρώπους; Σαφώς, συνδυαστικά με τα υπόλοιπα δεν μπορεί να λείπει η καλή σχέση με τον «Ριζοσπάστη», που αποτελεί καθοριστικό παράγοντα σφαιρικής αντίληψης των πραγμάτων.

Συγκεκριμένα για τη hip hop σκηνή, υπάρχουν πολλοί rappers και παραγωγοί που είναι μέλη ή οπαδοί του Κόμματος και της ΚΝΕ, πολλές φορές με σημαντική απήχηση, οι οποίοι όμως εργάζονται σε άλλους κλάδους για τον βιοπορισμό τους. Χρειάζεται να εξετάσουμε καλύτερα το πώς θα υπάρχει καλύτερη καθοδηγητική στήριξη σε όλους και γι' αυτόν τον τομέα δράσης τους. Η πείρα που συσσωρεύεται μέσα από την ατομική πρωτοβουλία και δράση του καθενός μπορεί να γενικεύεται καλύτερα και να οδηγεί σε ουσιαστικότερα συμπεράσματα και στοχεύσεις. Αντίστοιχα, χρειάζεται πιο μεγάλη επιμονή στην αφομοίωση των επεξεργασιών του ΚΚΕ τόσο για τα ζητήματα που αφορούν τον Πολιτισμό όσο και για άλλα θέματα που απασχολούν, όπως και για τις πυκνές εξελίξεις. Η στάση ενός κομμουνιστή καλλιτέχνη δεν μπορεί να καθορίζεται από τις online τάσεις και τις πεπατημένες, που δεν καλύπτουν το δικό μας περιεχόμενο, στον φόβο του «θαψίματος» από τον αλγόριθμο της εκάστοτε πλατφόρμας. Ο ιστορικός του μέλλοντος δεν πρέπει να έχει την εικόνα ότι σε αυτήν την εποχή - με τους όρους ζωής στα τάρταρα, με έναν γενικευμένο ιμπεριαλιστικό πόλεμο στα σκαριά, με την πολεμική οικονομία παρούσα σε κάθε τομέα της καθημερινότητας, ακόμα και με τον κίνδυνο πυρηνικού ολέθρου - οι κομμουνιστές καλλιτέχνες απλά περιέγραφαν και κατήγγειλαν την κατάσταση ή αναφέρονταν στη διέξοδο με τυπικότητα. Η οργανωμένη μελέτη των επεξεργασιών και των συμπερασμάτων που έχει εξαγάγει το Κόμμα είναι καθοριστική για να γίνουμε και μέσα από το έργο μας πιο πειστικοί για την πρότασή μας, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό. Επίσης, η πιο στοχευμένη καθοδηγητική βοήθεια θα συμβάλει στην αποφυγή τόσο της ρηχότητας όσο και της επανάληψης λαθών.

Ορισμένα ακόμα επιμέρους ζητήματα που κυριαρχούν, για τα οποία πιστεύω πως πρέπει να υπάρξει καλύτερη στήριξη:

1. Η στάση μας απέναντι στον μεταμοντερνισμό, στον υποκειμενικό ιδεαλισμό. Η στάση των κομμουνιστών σε αυτό το μέτωπο είναι σήμερα ταυτοτικό στοιχείο. Είναι κρίσιμο να μην «μπατάρει» κανείς ούτε προς τον δικαιωματισμό ούτε προς τη μισαλλοδοξία, πόσο μάλλον να «διαβάζουμε» αυτές τις διεργασίες σαν απλό πόλεμο ιδεών, αγνοώντας την οικονομική τους βάση.

2. Η αντίληψή μας γύρω από τα social media και την ατομική χρήση τους. Στον βαθμό που είναι σήμερα βοηθητικά στην προώθηση του έργου μας, δεν πρέπει να ξεχνάμε τον αντιδραστικό ρόλο τους και να στεκόμαστε με χαλαρότητα απέναντί τους. Ανάμεσα στα πολλά αρνητικά που τα συνοδεύουν, ο ναρκισσισμός που θρέφουν και επιβραβεύουν στον χρήστη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με χαλαρότητα από τα μέλη του Κόμματος. Ταυτόχρονα, πρέπει να προβληματιζόμαστε για το κατά πόσο τα απενοχοποιούμε στους ακροατές που μας παρακολουθούν.

3. Η αντιπαράθεση με τη χρήση ναρκωτικών. Εχουν απενοχοποιηθεί τόσο, που συχνά κάνει εντύπωση η έκφραση δυσφορίας απέναντί τους. Απαιτείται μεγάλη αυστηρότητα και επιφυλακή, να μην «περνάει» ως δευτερεύον ζήτημα, ως κάτι που δεν αξίζει την πιθανά αμήχανη συζήτηση, που επιτρέπει έναν βαθμό ανοχής, αλλά να επιμένουμε να αναπτύσσουμε τη θέση μας ενάντια στη χρήση, όταν προκύπτει. Αν δεν το κάνουμε εμείς, δεν θα το κάνει κανένας.