Θα σας φανεί, ίσως, παράλογο και δε θα 'χετε άδικο. Ομως, είναι γεγονός και, ταυτόχρονα, καρπός της σύγχρονης κοινωνίας μας, που βάζει όλο και περισσότερο πάνω από κάθε τι, ακόμη και από την ίδια την ανθρώπινη ζωή, το κέρδος, την εκμετάλλευση και τη μεγιστοποίησή τους προς όφελος των λίγων και σε βάρος των πολλών.
Το γεγονός έχει ως εξής: Τις επόμενες μέρες, θα αρχίσει στην Πρετόρια της Νότιας Αφρικής μια δίκη, που έχει μια ιδιαίτερη και γενικότερη σημασία. Κατηγορούμενη είναι η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής και μηνυτές 42 μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες. Το... αδίκημα της κυβέρνησης συνοψίζεται στην προσπάθειά της να εισάγει στη χώρα φτηνό ιατροφαρμακευτικό υλικό και, κυρίως, φτηνά «αντίγραφα» φαρμακευτικών σκευασμάτων, ώστε να δώσει τη δυνατότητα χρήσης τους σε πολύ μεγαλύτερα τμήματα του ντόπιου πληθυσμού. Οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες αντιδρούν στο ενδεχόμενο αυτό και ισχυρίζονται ότι καταπατούνται οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες και, ιδιαίτερα, αυτές που αφορούν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας κλπ. Ουσιαστικά, όμως, θέλουν να προστατεύσουν τα τεράστια κέρδη τους, όπως και την ασύδοτη κερδοσκοπική δραστηριότητά τους, ενώ την ίδια στιγμή, πεθαίνουν εκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως στις φτωχές χώρες, μόνο και μόνο, γιατί δεν μπορούν να αγοράσουν τα απαραίτητα φάρμακα.
Κι έτσι, τα δικαστήρια της Νότιας Αφρικής καλούνται τώρα να δώσουν τη δική τους απάντηση.
Το προαναφερόμενο, βέβαια, πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στη Νότια Αφρική. Αρκεί να σκεφθούμε ότι το 90% των καινούριων φαρμάκων κατασκευάζεται και καταναλώνεται από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού που κατοικεί στις πλούσιες χώρες και μπορεί να καταβάλλει το υψηλό αντίτιμο των θεραπευτικών αγωγών. Για παράδειγμα, η θεραπευτική αγωγή των αντιρετροϊκών ΑΖΤ και 3TC, που μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά τους πάσχοντες από ΕΪΤΖ - ασθένεια η οποία θερίζει σε πολλές χώρες της Αφρικής και όχι μόνο - κοστίζει 10.000-15.000 δολάρια το χρόνο για κάθε ασθενή. Στη Νότια Αφρική, όμως, το μέσο ετήσιο εισόδημα δεν υπερβαίνει τα τρεις χιλιάδες δολάρια, ενώ στις χώρες της Κεντρικής Αφρικής είναι ακόμη μικρότερο και οι κρατικές κοινωνικές παροχές ουσιαστικά ανύπαρκτες.
Ολ' αυτά, βέβαια, είναι... ψιλά γράμματα για τις πολυεθνικές των φαρμάκων και τους ιδιοκτήτες τους. Γι' αυτούς δύο μόνο πράγματα έχουν σημασία: Τα κέρδη τους και η αξία των μετοχών τους.
Περίπου δέκα χρόνια έχουν μόνον περάσει από τις δραματικές ανατροπές των σοσιαλιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης και τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. Εντεκα χρόνια, από την εποχή, που οι διάφοροι, φανεροί και «κρυφοί» θιασώτες και οπαδοί του καπιταλισμού, όχι μόνο πανηγύριζαν για το τέλος του «Ψυχρού Πολέμου», αλλά και υπόσχονταν τη νέα «χρυσή εποχή» της μόνιμης ευημερίας, της συνεχούς και ανέφελης ειρήνης και ασφάλειας για όλο τον κόσμο.
Τα θυμηθήκαμε όλ' αυτά, διαβάζοντας στη χτεσινή «Καθημερινή» το άρθρο του Φελίπε Γκονζάλες, ενός εκ των προαναφερθέντων και πρώην πρωθυπουργού της Ισπανίας. Το άρθρο έχει τίτλο «Πόλεμος των Αστρων ή ανισορροπία τρόμου;» κι ένα απόσπασμα είναι αρκετό για να καταλάβει ο καθένας ποιες εκτιμήσεις δικαιώθηκαν και πόσο οξύνονται οι αντιθέσεις στον σύγχρονο καπιταλιστικό κόσμο. Γράφει ο Φ. Γκονζάλες: «Η ανάπτυξη αντιπυραυλικής ασπίδας ισοδυναμεί με μεταβολή των συνθηκών που διέπουν τις ισχύουσες συμφωνίες για τον πυρηνικό αφοπλισμό και αποκλείει νέες συμφωνίες. Αλλά ένας κόσμος που κυριαρχεί μία και μόνο δύναμη είναι αδιανόητος. Η αντιπυραυλική άμυνα εισάγει τον πόλεμο στο Διάστημα, νομιμοποιεί τον πόλεμο των άστρων, όχι μόνο σαν αμυντική ασπίδα, αλλά και σαν επιθετικό βέλος. Ομως, η ανισορροπία του τρόμου είναι πολύ χειρότερη από την ισορροπία του τρόμου. Ας προσπαθήσουμε να αποφύγουμε την πρώτη και να περιορίσουμε τη δεύτερη. Και η Ευρώπη έχει κάτι να πει στο σημείο αυτό».
Μια δουλιά
ζητάει, μια θέση
κι απ' τα πόδια του
έχει πέσει,
κάλους έβγαλε,
φουσκάλες
ν' ανεβαίνει
αράδα σκάλες
*
Μια δουλιά
κλητήρα, εργάτη
πέντε φράγκα
να εισπράττει,
μήνες τρέχει,
φέρνει γύρες,
μα κλειστές,
παντού οι θύρες.
*
Μια δουλιά,
βρε, ό,τι να 'ναι,
τα παιδιά πίσω
πεινάνε,
τρέχουν έξοδα
και νοίκι,
πώς την έκαναν
οι λύκοι
τη ζωή ετούτη
φρίκη!