Οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής δεν έφεραν στο φως ένα άγνωστο γεγονός. Η Πρωτομαγιά του 1944 ήταν χαραγμένη στην Ιστορία, στη συλλογική μνήμη, στα βιβλία, στις αφηγήσεις, στα τραγούδια, στο εργατικό - λαϊκό κίνημα. Γνωρίζαμε τι συνέβη. Γνωρίζαμε ποιοι ήταν. Γνωρίζαμε γιατί εκτελέστηκαν.

Κι όμως, τις χρειαζόμασταν. Γιατί η εικόνα κάνει κάτι που καμία περιγραφή δεν μπορεί να πετύχει με τον ίδιο τρόπο: Καταργεί την απόσταση του χρόνου. Εκεί που υπήρχε «γεγονός» εμφανίζεται ένα περήφανο πρόσωπο. Εκεί που υπήρχε «αριθμός» εμφανίζεται ένα ατρόμητο βλέμμα. Εκεί που υπήρχε η «ιστορική αναφορά» εμφανίζεται μία υψωμένη γροθιά.

Στις φωτογραφίες δεν βλέπουμε μελλοθάνατους. Βλέπουμε ανθρώπους που γνωρίζουν πού βαδίζουν. Βλέπουμε ηρεμία, συγκρότηση, συνειδητοποίηση. Δεν παρατηρούμε πανικό ή φόβο, αλλά μπορούμε να διακρίνουμε την πολιτική συνείδηση, που πλάθει ανθρώπους ιδεολογικά ατσαλωμένους για τον ρόλο τους στην Ιστορία. Αυτό που γνωρίζαμε θεωρητικά, ότι οι 200 κομμουνιστές στάθηκαν όρθιοι μπροστά στο απόσπασμα, τώρα αποτυπώνεται σε βλέμμα που δεν χαμηλώνει.

Οι φωτογραφίες διαλύουν αυτή την αποστείρωση. Αποδεικνύουν ότι δεν ήταν «όλοι ίδιοι». Αποδεικνύουν την ηθική ανωτερότητα των κομμουνιστών, σε πείσμα όσων προσπαθούν να βαφτίσουν το ΚΚΕ κομμάτι του «παλιού πολιτικού συστήματος», για να πλασάρουν με νέο και άφθαρτο μανδύα τον δικό τους συστημισμό. Αποδεικνύουν ότι υπήρξαν άνθρωποι που, ενώ μπορούσαν να σώσουν τη ζωή τους με μια υπογραφή, επέλεξαν να μη λυγίσουν. Εβαλαν το «εμείς» πάνω από το «εγώ». Δεν αντιμετώπισαν τις ιδέες τους ως διακοσμητική ταυτότητα, αλλά ως στάση ζωής μέχρι το τέλος.

Γι' αυτό τις χρειαζόμασταν. Οχι για να μάθουμε κάτι καινούριο, αλλά για να δούμε ξανά, καθαρά, αυτό που ήδη γνωρίζαμε. Να ενισχυθεί η πίστη ότι η ιστορική συνέχεια δεν είναι ρητορικό σχήμα, είναι μία ευθύνη που βαραίνει αυτούς που συνεχίζουν στον δρόμο της ανατροπής, να κρατούν το κεφάλι ψηλά. Οτι το νήμα που ξεκινά από την Ακροναυπλία και φτάνει στην Καισαριανή δεν είναι μνημειακό αντικείμενο για τα μουσεία, αλλά ζωντανή παρακαταθήκη.

Και κάπως έτσι αρχίζουν οι ...συναντήσεις.

Δεν ήταν τυχαίο ότι στις ανακοινώσεις των αστικών κομμάτων και στα κυρίαρχα ΜΜΕ επαναλήφθηκε ο χαρακτηρισμός «200 αντιστασιακοί», «200 Ελληνες» κ.λπ. Η λέξη «κομμουνιστές» ειπώθηκε, αλλά συχνά απογυμνωμένη από το πολιτικό της περιεχόμενο, συνοδευόμενη από σχετικοποιήσεις, εξισώσεις, από μια διαρκή προσπάθεια να ενταχθούν σε μια ουδέτερη, αποϊδεολογικοποιημένη αφήγηση. Σαν να έπρεπε πρώτα να λειανθεί η ταυτότητά τους για να γίνουν «αποδεκτοί». Σαν να έπρεπε με το στανιό να κάνουν δήλωση μετάνοιας 82 χρόνια μετά! Ετσι, αποκαλύφτηκε - σχεδόν αμέσως - το πρώτο μέτωπο της ενόχλησης, που εκφράστηκε με ατόφιο ταξικό μίσος και ωμό αντικομμουνισμό. Πολιτικά πρόσωπα, όπως η Βούλτεψη, η Λατινοπούλου και κάθε λογής ακροδεξιοί και τζημεροειδή, μαζί με «έγκυρες» φωνές που έφτασαν να λένε από το κρατικό ραδιόφωνο ότι «οι 200 της Καισαριανής θα μπορούσαν να είναι του ΕΔΕΣ» ή ότι «τυχαία βρέθηκαν εκεί», έσπευσαν να θολώσουν την ουσία, να φουντώσουν μία πολεμική απέναντι στη θυσία των 200 κομμουνιστών και να προχωρήσουν σε ακροβατισμούς, που σκοπό είχαν να χτυπήσουν την ιδεολογία τους.

Στο ίδιο νήμα εντάσσονται όσοι επέμειναν πως «δεν ήταν όλοι μέλη και στελέχη του ΚΚΕ». Η «προοδευτική», μάλιστα, κριτική έφτανε στο σημείο να μιλάει για καπηλεία του ΚΚΕ! Αλήθεια, για ποιον λόγο ξαφνικά θυμήθηκαν όλοι τον αρχειομαρξισμό (από φασίστες, βουλευτές και τρολ της ΝΔ μέχρι δηλωμένους οπορτουνιστές και φραξιονιστές), όταν ο ίδιος ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δ. Κουτσούμπας, στην επιστολή του προς τον πρόεδρο της Βουλής σημείωνε ότι «η συντριπτική πλειοψηφία των εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ». Προφανώς τους ένωσε το να μειώσουν τη συμβολή του ΚΚΕ και όχι φυσικά ένας σχολαστικισμός για την ακρίβεια.

Από την άλλη, υπάρχει κι ένα τμήμα που ξεκινάει από την ακροδεξιά και φτάνει έως την ιστοριογραφία, που προσδιορίζει ασυζητητί τους εκτελεσμένους ως «κομμουνιστές», αλλά και θύματα της ηγεσίας του ΚΚΕ, που δήθεν ήθελε νεκρούς κομμουνιστές, εξόριστους και κρατούμενους, γιατί είναι θέαμα και προπαγάνδα! Το είπε αυτό και ο ιστορικός Ιάσονας Χανδρινός, στο «Πρώτο Θέμα», εξηγώντας κιόλας πως «τους άφηναν μέσα γιατί ο φυλακισμένος κομμουνιστής, ο οποίος αγωνίζεται μέσα από τα κάγκελα και σε επίπεδο προπαγάνδας, αλλά και σε στρατηγικό επίπεδο ενός αντιστασιακού αγώνα, έχει μεγάλη αξία». Ποιοι τους άφηναν; Η ηγεσία, υπονοεί ο ιστορικός. Και πώς γίνεται ταυτόχρονα η ηγεσία και να τους άφηνε μέσα και να είναι η ίδια μέσα; Ακόμα και όσοι δραπέτευαν, άλλωστε, από τα μπουντρούμια των ναζί, έπαιρναν το όπλο της αντίστασης, πολλοί από αυτούς πέφτοντας νεκροί στον αγώνα. Ο,τι άρχισε η ακροδεξιά προπαγάνδα που υποστηρίζει ότι το ΚΚΕ ευθύνεται για την παραμονή των κομμουνιστών στην Ακροναυπλία, έρχεται να συμπληρώσει η «επιστήμη» του Χανδρινού, σιγοντάροντας με αθλιότητες, ψευτιές και αισχρά υπονοούμενα για τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκο Ζαχαριάδη, και την κράτησή του στο Νταχάου.

Γιατί, όμως, ενοχλεί τόσο ο σαφής προσδιορισμός; Γιατί η ανάδειξη του γεγονότος ότι ήταν κομμουνιστές δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια. Είναι το στοιχείο που ξεκλειδώνει και εξηγεί τη στάση τους και την πορεία τους στη ζωή.

Ιδιαίτερα σε μια εποχή που οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί οξύνονται, οι πόλεμοι γενικεύονται και η αντιπαράθεση ανάμεσα σε ισχυρά καπιταλιστικά κέντρα βαθαίνει, η υπενθύμιση του ρόλου των κομμουνιστών στην πάλη ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και τον φασισμό δεν είναι ουδέτερη. Αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Αποκαλύπτει ότι ο πόλεμος δεν ήταν ούτε είναι κάτι έξω από τη φύση του καπιταλισμού. Αντιθέτως, αποτελεί προέκταση σε άλλες συνθήκες των ίδιων κανόνων, των νόμων λειτουργίας αυτού του συστήματος, που συστατικό τους στοιχείο έχουν τον ανταγωνισμό και το κυνήγι του κέρδους των λίγων σε βάρος των πολλών. Αντίστοιχα, ο φασισμός δεν ήταν μια «ακραία παρένθεση» έξω από το σύστημα. Δεν έπεσε από τον ουρανό. Υπήρξε μορφή άσκησης της εξουσίας του κεφαλαίου σε συνθήκες βαθιάς κρίσης, όταν οι παραδοσιακοί μηχανισμοί διαχείρισης δεν επαρκούσαν. Υπήρξε επιλογή θωράκισης της κυριαρχίας της αστικής τάξης με τα πιο βίαια μέσα. Αποκαλύπτει, επίσης, ότι η πιο συνεπής, οργανωμένη και ανυποχώρητη δύναμη που πολέμησε δεν ήταν ένα γενικό και αόριστο «έθνος», αλλά ο οργανωμένος λαός, με τους κομμουνιστές μπροστά. Και αυτό αλλάζει την εικόνα. Διότι τότε η σύγκρουση παύει να παρουσιάζεται ως μία τραγική περίοδος, όπου «όλοι υπέφεραν το ίδιο». Αναδεικνύεται ως σύγκρουση κοινωνικών στρατοπέδων, τάξης εναντίον τάξης.

Αυτό είναι που χαλάει την αφήγηση της «εθνικής ομοψυχίας», που εξισώνει ανόμοια πράγματα, επιχειρώντας να σβήσει τα όρια ανάμεσα σε θύτες και θύματα, μετατρέποντας την Ιστορία σε ουδέτερο τοπίο, χωρίς ταξικές γραμμές, χωρίς πολιτικά συμπεράσματα. Μια αφήγηση βολική για το παρόν, γιατί επιτρέπει να μιλάμε για «τραγωδίες» χωρίς να μιλάμε για το καπιταλιστικό σύστημα, που δεν υπολογίζει τίποτα μπροστά στο κέρδος μίας χούφτας παρασίτων.

Από τη μία οι κραυγές, το χάιδεμα του παρακμιακού ακροδεξιού ακροατηρίου και από την άλλη η παραχάραξη με πιο εκλεπτυσμένο λεξιλόγιο, ανασύροντας θεωρίες περί «εθνικής συμφιλίωσης», «κοινής μνήμης», υπέρβασης των «παλιών διχασμών». Φτάσαμε να διαβάζουμε από το alter ego του Στάθη Καλύβα, Νίκο Μαραντζίδη, ότι δυστυχώς - λέει - οι θέσεις της ελληνικής δεξιάς δεν είναι «συμφιλιωτικές»! Πρόκειται για... κριτική στις ανιστόρητες τοποθετήσεις από το ανιστόρητο ταμπούρι της «εθνικής συμφιλίωσης», στόχος που ευθέως κοιτάει στο τώρα, στην αυταπάτη δηλαδή ότι μπορεί να βρεθούν συμφιλιωτικοί κοινωνικοί στόχοι, που κάτω από τις φτερούγες τους θα υπηρετούνται τάχα και τα συμφέροντα της κοινωνικής μειοψηφίας των καταπιεστών και της κοινωνικής πλειοψηφίας των καταπιεσμένων!

Μόνο που οι 200 αποτελούν ζωντανή διάψευση αυτής της αφήγησης. Συνελήφθησαν από το ελληνικό αστικό κράτος - αρκετοί επί κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, πριν ακόμη από τη δικτατορία Μεταξά - επειδή ως κομμουνιστές πρωτοστατούσαν στους εργατικούς και λαϊκούς αγώνες, όπως ο Μάης του 1936. Το ίδιο κράτος τούς παρέδωσε στους ναζί κατακτητές. Και μετά την Απελευθέρωση, το μετακατοχικό αστικό κράτος επιφύλαξε ανάλογη μεταχείριση σε χιλιάδες άλλους κομμουνιστές και αγωνιστές. Αυτή είναι η πραγματική «συνέχεια» του κράτους. Οχι κάποια υπερταξική ενότητα...

Γι' αυτό προκαλεί ερωτήματα και η πρεμούρα όσων πρωτοστατούν να διατηρηθεί η μνήμη μέσω του κράτους, του κράτους που εξισώνει φασισμό με κομμουνισμό, που δεν σεβάστηκε ποτέ την ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση, επιχειρώντας ουσιαστικά να υπονομεύσει την απόδοση των ντοκουμέντων στον φυσικό - ιστορικό τους χώρο, στους δήμους Καισαριανής και Χαϊδαρίου και στο Αρχείο του ΚΚΕ. Το ενδιαφέρον ενός τμήματος του αστικού πολιτικού συστήματος είναι όψιμο. Αλλωστε, πρόκειται για πολιτικές δυνάμεις που έχουν διαπρέψει στο «τίποτα», όσον αφορά στην ανάδειξη της Ιστορίας της ΕΑΜικής Αντίστασης στην Αθήνα και στον Πειραιά.

Αλλοι, στο πολύ πρόσφατο παρελθόν, είτε θεωρούσαν «μπανάλ» την ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας, αφού τώρα - λένε - «αναδύονται νέα κινήματα», είτε στο όνομα της Ιστορίας τη βίαζαν για να τη φέρουν στα μέτρα της «κοινωνικής ειρήνης», παρουσιάζοντας τη δεκαετία του 1940 ως «συλλογικό τραύμα». Λες και φέρει κανένα τραύμα η αστική εξουσία του κεφαλαίου για το γεγονός ότι απουσίαζε από τον αγώνα ή για το γεγονός ότι έπνιξε τον λαό και το κίνημά του στο αίμα την περίοδο της Κατοχής, της Απελευθέρωσης, της τρίχρονης ένοπλης σύγκρουσής της με τον ΔΣΕ. Τώρα σπεύδουν να εξαγγείλουν την ίδρυση νέων μουσείων, τοποθετώντας έως και επικεφαλής σε μουσείο που δεν υπάρχει!

Αυτή η υπενθύμιση είναι επικίνδυνη για όποιον θέλει μια κοινωνία σιωπηλή και υποταγμένη, έτοιμη να δεχτεί τους σχεδιασμούς των αστικών τάξεων και των συμμαχιών τους, να θυσιαστεί για τα συμφέροντά τους. Επικίνδυνη, γιατί δείχνει ότι δεν υπάρχει ούτε μπορεί να υπάρξει «εθνική ομοψυχία» ανάμεσα σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους. Οτι το κράτος τους δεν υπήρξε ποτέ ουδέτερος θεματοφύλακας της μνήμης. Και κυρίως γιατί υπενθυμίζει ότι η Ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους «ισχυρούς». Γράφεται και από εκείνους που διαλέγουν πλευρά και την υπερασπίζονται μέχρι τέλους, χωρίς να φοβούνται τη σύγκρουση, αλλά αναγνωρίζοντάς την ως αναγκαία για την απελευθέρωσή τους από τα δεσμά που επιβάλλει το σύστημα.

Το πιο κρίσιμο δεν είναι μόνο τι έγινε τότε. Είναι τι σημαίνει αυτό σήμερα. Σε συνθήκες όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, γενίκευσης των πολεμικών εστιών, βαθύτερης εμπλοκής κρατών και αναδιάταξης συμμαχιών, η ανάγκη για ισχυρό ΚΚΕ και μαζική ΚΝΕ δεν είναι ζήτημα κομματικής ενίσχυσης με τη στενή έννοια. Είναι ζήτημα πολιτικής προετοιμασίας της εργατικής τάξης.

ΚΚΕ και ΚΝΕ δυνατοί σημαίνει, πρώτα απ' όλα, ιδεολογική στόχευση που δεν κάνει συμβιβασμούς. Αντοχή απέναντι στην παραχάραξη της Ιστορίας και τον αντικομμουνισμό, που ταυτίζει θύτες και θύματα, στην πίεση να «στρογγυλευτούν» θέσεις στο όνομα του ρεαλισμού. Σημαίνει ισχυρή παρουσία στους χώρους δουλειάς και εκπαίδευσης. Εκεί που διαμορφώνονται συνειδήσεις. Εκεί που η εκμετάλλευση είναι καθημερινό βίωμα.

Δυνατό ΚΚΕ δεν σημαίνει μόνο ψήφοι και ποσοστά. Η δύναμη μετριέται στη δυνατότητα να οργανώνεις, να συγκροτείς πυρήνες αντίστασης, να διαπαιδαγωγείς νέες γενιές στην κατανόηση του «γιατί» πίσω από τα γεγονότα.

Σημαίνει, επίσης, αντοχή και σταθερότητα σε όλες τις συνθήκες. Ετοιμότητα και προετοιμασία για όλα τα ενδεχόμενα. Προετοιμασία της εργατικής τάξης όχι απλώς για να επιβιώσει, αλλά για ριζικές κοινωνικές ανατροπές. Για τη στιγμή που οι αντιθέσεις οξύνονται τόσο, ώστε το ερώτημα της εξουσίας τίθεται ξανά με πιο καθαρούς όρους.

Οι 200 στάθηκαν όρθιοι γιατί πίσω τους υπήρχε οργάνωση, συλλογικότητα, θεωρητική συγκρότηση, δεσμός με το Κόμμα που τους διαπαιδαγώγησε. Αυτό είναι το πραγματικό «κόκκινο νήμα» που ενώνει το 1944 με το σήμερα, όχι ο ηρωισμός ως ατομικό χαρακτηριστικό, αλλά η συνειδητή στράτευση σε ένα οργανωμένο σχέδιο κοινωνικής ανατροπής και απελευθέρωσης που είναι ικανή να γεννάει ήρωες.

Σε μια εποχή που το σύστημα απαιτεί προσαρμογή στους σχεδιασμούς των εκμεταλλευτών, οι 200 θυμίζουν τη συνέπεια στο δίκιο και τον αγώνα. Σε μια εποχή που καλλιεργείται ο φόβος, θυμίζουν την ατρόμητη συνείδηση του αποφασισμένου επαναστάτη. Σε μια εποχή πολέμων και σκληρών ανταγωνισμών, θυμίζουν ότι ο αντίπαλος δεν είναι αφηρημένος, αλλά έχει ταξικό πρόσημο, όπως ταξικό πρόσημο έχει και η διέξοδος προς όφελος των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, η πάλη για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.

Πρόκειται φυσικά για τη σταθερά παρούσα πάλη των τάξεων, την ταξική θεώρηση των πραγμάτων, τη σύγκρουση ανάμεσα στην εργασία και το κεφάλαιο. Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι ετούτο το τελευταίο θα ήθελε να τονίσει ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, αλλάζοντας την επιγραμματική ονομασία της περιόδου.

Υπάρχει όμως και μια άλλη παράμετρος. Η χρήση του ταξικού ως πρόσχημα για την επίτευξη συγκεκριμένου στόχου - ελάχιστα ταξικού: Για την «προσαρμογή» της Ιστορίας του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου στη χώρα μας στην κατεύθυνση της βελτίωσης της εικόνας της γερμανικής κατοχής πρόκειται. Πραγματικά, στον παγκόσμιο πόλεμο, μαίνεται ο ταξικός αγώνας και στη μεγάλη διάσταση - σύγκρουση με τη Σοβιετική Ενωση - και στη μικρή, μέσα σε κάθε εμπλεκόμενη κοινωνία.

Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι παύουν να υπάρχουν το γερμανικό, ιταλικό και βουλγαρικό καπιταλιστικό κράτος και οι στρατοί τους. Αυτοί που κατέκτησαν, λεηλάτησαν και μάτωσαν την Ελλάδα. Ας δούμε όμως τον τρόπο με τον οποίο το ταξικό πρόσχημα στρεβλώνει, ώστε να εξυπηρετήσει τον επιζητούμενο στόχο: Την άμβλυνση του χαρακτήρα και των εντυπώσεων που δημιούργησε η γερμανική ιδιαίτερα κατοχή στην Ελλάδα.

Οι κοινωνικές συγκρούσεις, δηλαδή, δεν αφορούν ούτε την εργασία ούτε το κεφάλαιο και περιορίζονται σε «ιδεολογικό χαρακτήρα». Το περίβλημα - η «ιδεολογία» και ο εθνικοσοσιαλισμός -, δίνουν ένα ερμηνευτικό σχήμα όπου απουσιάζουν τα ουσιαστικά: Οι λειτουργίες του καπιταλισμού δηλαδή και η σύνδεση του πολέμου με την κρίση, τα αδιέξοδα του καπιταλιστικού συστήματος. Η φυλετική θεωρία, λόγου χάρη, αποσυνδέεται από την επιδίωξη της μέγιστης εκμετάλλευσης του εργατικού δυναμικού (ένα είδος «εσωτερικού αποικισμού») και αποκτά αποκλειστικά «ιδεολογική» χροιά. Και αυτό παρά την ύπαρξη πλήθους μελετών στη διεθνή βιβλιογραφία που αναδεικνύουν τη σχέση καπιταλισμού και ναζισμού.

Το πρώτο αυτό βήμα διευκολύνει τη συνέχεια. Οι «θέσεις» του κου Χαραλαμπίδη επικεντρώνονται στο «ηθικό». Και μέσω αυτού προσδιορίζονται οι στόχοι: «...Είναι πάντως ανατριχιαστικό να ακούς ότι οι Γερμανοί σκότωναν και βασάνιζαν γιατί τουλάχιστον είχαν έναν "σκοπό" (μέσα σε χίλια εισαγωγικά): να πάρουν πληροφορίες.

Οι Ελληνες όμως το έκαναν και για να ικανοποιήσουν μια άρρωστη επιθυμία για εξουσία και χρήμα...».³ Και ακόμα: «Γιατί όπως βλέπουμε από τις πηγές, σε όλες τις επιχειρήσεις που έγιναν κυρίως τον τελευταίο και πιο αιματηρό χρόνο της Kατοχής, πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν οι ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας με την εποπτική παρουσία των γερμανικών δυνάμεων, ενώ υπήρχαν και επιχειρήσεις, μπλόκα, μάχες, έφοδοι που έγιναν αποκλειστικά και μόνο από ελληνικές δυνάμεις...».⁴

Τα παραπάνω δεν ακυρώνουν φυσικά τις δολοφονικές διαθέσεις των Ταγμάτων Ασφαλείας, της Χωροφυλακής και άλλων «ελληνικών» σχηματισμών. Να θυμίσουμε όμως ότι οι σχηματισμοί αυτοί έδρασαν συμπληρωματικά των γερμανικών κατασταλτικών δυνάμεων και πάντοτε κάτω από τις διαταγές του γερμανικού στρατού. Αυτό δεν τους εμπόδιζε να είναι εγκληματικοί, δολοφονικοί σχηματισμοί, ούτε και να λειτουργούν με τη σύμφωνη γνώμη των αστικών δυνάμεων και το βλέμμα στραμμένο στη μεταπολεμική σταθεροποίηση της καπιταλιστικής εξουσίας και άρα στην εξολόθρευση του εσωτερικού κομμουνιστικού κινδύνου. Καθ' υπόδειξη και εντολή των κυρίων τους...

Τα SS αντιθέτως, όπως τονίζει, εφάρμοζαν την τακτική των αντιποίνων. «Για οποιαδήποτε αντιστασιακή ενέργεια, έπαιρναν από τη μεγάλη δεξαμενή κρατουμένων που είχαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου, που ήταν υπό τη διοίκηση των SS και τους μετέφεραν προς εκτέλεση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής...».⁵

Με απλά λόγια ο γερμανικός στρατός και η γερμανική κατοχική διοίκηση ουδεμία ευθύνη φέρουν για τα εγκλήματα. Ευθύνονται τα Ες Ες. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για αβλεψία ή για κάτι άλλο. Πάντως με τον τρόπο που δίνονται μεταθέτουν τις ευθύνες των γερμανικών εγκλημάτων στα Ες Ες και απαλλάσσουν της ευθύνης τον τακτικό γερμανικό στρατό και, ως εκ τούτου, το γερμανικό κράτος. Στην πραγματικότητα οι μαζικές εκτελέσεις είναι - με την εξαίρεση του Διστόμου - έργο του τακτικού στρατού (Βέρμαχτ) και όχι τμημάτων των Ες Ες. Τα παραδείγματα που πιο πάνω αναφέραμε το βεβαιώνουν. Μόνο στο Δίστομο εμπλέκονται μονάδες Ες Ες.

Η γερμανική κυβέρνηση κάνει μεγάλες προσπάθειες σε ολόκληρη την Ευρώπη και στη χώρα μας να αποδώσει τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε ο γερμανικός στρατός σε προσωπικές «εκτροπές» διοικητών ή σε «ειδικές μονάδες» του ναζιστικού κόμματος (όπως τα Ες Ες). Εύλογα κάτι τέτοιο αποσκοπεί στην απενεχοποίηση της Γερμανίας και στην αποφυγή των εκπορευόμενων υποχρεώσεων, όπως είναι η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων. Δεν βλέπω κανέναν λόγο να συνδράμουμε εμείς στην Ελλάδα τέτοιου είδους προθέσεις.

Αλλά και στα ελληνικά πράγματα. Δεν είναι το «καθεστώς Μεταξά» που προσεκτικά παρέδωσε τους κομμουνιστές κρατούμενους στις γερμανικές δυνάμεις. Ο Μεταξάς είχε πεθάνει τέσσερις μήνες νωρίτερα αλλά το καπιταλιστικό κράτος, οι αστικές δυνάμεις είχαν «συνέχεια». Ο φιλελεύθερος Εμμανουήλ Τσουδερός ήταν ο πρωθυπουργός του βασιλιά τη στιγμή της παράδοσης. Και το νομικό πλαίσιο που κρατούσε δέσμιους τους κομμουνιστές διαμορφώθηκε από τις αστικές, δήθεν «δημοκρατικές», κυβερνήσεις του Μεσοπολέμου.

Η ακύρωση και εξαφάνιση της Αντίστασης είναι το ζητούμενο από το αστικό κράτος. Από εκεί προκύπτει το «ενδιαφέρον» του. Ούτε στον Αγνωστο Στρατιώτη αναφέρεται τίποτε για την Εθνική Αντίσταση, ούτε στο μνημείο των «πεσόντων του Γένους» του ΓΕΕΘΑ. Αντίθετα, εκεί μνημονεύονται τα ονόματα στελεχών των Ταγμάτων Ασφαλείας. Το αστικό κράτος πρωτοστατεί στην εξαφάνιση των όποιων μνημείων της Αντίστασης εκεί όπου υπάρχουν.

Πριν από λίγο καιρό ήταν οι τάφοι στο Γεντί Κουλέ. Ενθουσιάστηκε τότε το αστικό κράτος! Τόσο που ανέθεσε στην Αστυνομία να κλείσει όπως όπως την υπόθεση. Τώρα είναι οι φωτογραφίες της εκτέλεσης των διακοσίων. Πάλι για κομμουνιστές πρόκειται. Αρα πρέπει να παρέμβει το αστικό κράτος. Η καλύτερη μέθοδος επέμβασης είναι ένα κρατικό μουσείο Εθνικής Αντίστασης. Οπου θα υπάρχει ολίγο ΕΑΜ, ίσως και ελάχιστο ΚΚΕ. Κάτι από ΕΛΑΣ, κάτι από ΕΠΟΝ, ίσως κάτι περισσότερο από ΟΠΛΑ. Και δίπλα και ισότιμα θα εκθειάζονται οι Τιτάνες της Εθνικής Αντίστασης: ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ, ΠΕΑΝ, ίσως και Χ. Ενα μουσείο «συμφιλίωσης», όπως αυτό στους Κορυσχάδες.

Ιδού λοιπόν το ζητούμενο. Να «εκτελεστούν» ακόμα μια φορά οι εκτελεσμένοι της Καισαριανής. Να τοποθετηθούν οι φωτογραφίες τους δίπλα σε εκείνες των δημίων τους, των εχθρών τους. Να ευτελιστούν οι ιδέες τους και ο αγώνας τους ταυτιζόμενες με εκείνες του Ζέρβα, του Γρίβα και των ομοίων τους.

Το βασικό είναι να μη φτάσουν οι φωτογραφίες εκεί όπου ανήκουν.

Στον ελληνικό λαό και στο ΚΚΕ.

Παραπομπές:

1. Χαραλαμπίδης Μενέλαος, «Οι Δωσίλογοι», Εισαγωγή, ειδικά σ. 19.

2. «Οι δωσίλογοι», Εισαγωγή, σ. 22

3. https://shorturl.at/diW20

4. Στο ίδιο

5. https://shorturl.at/peqX2

δε βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας,

εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας»

Γιάννης Ρίτσος,Σκοπευτήριο Καισαριανής, Πρωτομαγιά '44

Η δημοσιοποίηση φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής προκάλεσε ρίγη συγκίνησης ακόμα και σε όσους δεν ήταν συμφιλιωμένοι με τα ιστορικά γεγονότα της περιόδου. Το καθαρό βλέμμα, η λεβεντιά με την οποία βάδισαν προς τον θάνατο και αντιμετώπισαν το εκτελεστικό απόσπασμα δεν θυμίζουν μόνο τις ηρωικές παρακαταθήκες του λαού μας, αλλά αναδεικνύουν και πρότυπα για τις εργατικές - λαϊκές δυνάμεις και τη νεολαία.

Οι 200 της Καισαριανής με τη στάση τους χάραξαν το διαχρονικό σύνορο ανάμεσα σε δύο κόσμους. Από τη μια, στέκει ο κόσμος των υπερασπιστών της καπιταλιστικής εξουσίας και όσων αυτή επιφέρει στους λαούς με οικονομικές κρίσεις και ιμπεριαλιστικούς πολέμους, με φτώχεια και προσφυγιά, με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και του πολιτισμού της. Από την άλλη, ο κόσμος του μόχθου, των εργατών, των βιοπαλαιστών αγροτών, των αυτοαπασχολούμενων της πόλης, της νεολαίας και των γυναικών που βιώνουν και αντιστρατεύονται αυτήν τη βαρβαρότητα.

Ομως, όλα αυτά είναι πολύ επικίνδυνα σε καιρό που φαίνονται τα σημάδια μιας νέας καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης, που αυξάνονται τα πολεμικά μέτωπα σε όλο τον κόσμο και κλιμακώνεται η πιθανότητα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου, σαν αυτόν στον οποίο αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν οι 200 της Καισαριανής. Γι' αυτό και το καθαρό τους βλέμμα, όπως και το σύνορο των δύο κόσμων πρέπει να θολώσει, ώστε οι 200 κομμουνιστές να αντιμετωπιστούν στην καλύτερη των περιπτώσεων ως μουσειακό είδος, να μην εμπνεύσουν τον λαό και τη νεολαία, να μη συνδεθούν με τους απαραίτητους σημερινούς και μελλοντικούς αγώνες απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου ξεχύθηκε όλος ο βόθρος της αστικής και οπορτουνιστικής προπαγάνδας κάθε απόχρωσης, με κοινές στοχεύσεις. Μία από αυτές ήταν να αποσυνδεθούν οι 200 εκτελεσμένοι από τη δράση του ΚΚΕ, του οποίου ήταν μέλη και στελέχη. Και επειδή οι φωτογραφίες δεν επιτρέπουν να βρωμιστούν οι ίδιοι, επιλέγεται να βρωμιστεί το ΚΚΕ διαχρονικά και να φανεί ότι οι 200 πάλεψαν για «μια ιστορία ψευδαισθήσεων (...), μια ουτοπία», όπως υποστηρίζει ο Δημήτρης Δανίκας. Μνημείο αυτής της προσπάθειας είναι η συνέντευξη που πήρε ο τελευταίος από τον Ιάσονα Χανδρινό.

Ο Ιάσονας Χανδρινός επιλέγει να αυτοσυστηθεί με ένα ψέμα. Υποστηρίζει ότι «το πρώτο μου βιβλίο, που ήταν για την ΟΠΛΑ, σχολιάστηκε θετικά από το ΚΚΕ - όχι επίσημα, αλλά το ξέρω από συζητήσεις με φίλους και γνωστούς». Στη συνέχεια, υπερθεματίζει λέγοντας: «Το βιβλίο για την ΟΠΛΑ γράφτηκε και με τη βοήθεια του ΚΚΕ, γιατί πήγα και τους είπα: "Θέλω να ασχοληθώ με αυτό το θέμα. Είναι πάρα πολύ καυτό, είναι πάρα πολύ σκοτεινό, είναι πάρα πολύ άγνωστο. Δεν θα γράψω τέρατα. Ετσι κι αλλιώς, δεν έχουμε και πολλά στοιχεία, πρέπει να μαζέψουμε μερικά πράγματα, να φτιάξουμε ένα στοιχειώδες αρχείο". Εχουν αρχείο, αλλά δεν το βλέπουμε, είναι κλειστό».

Φυσικά, τα πράγματα δεν έγιναν έτσι. Ο Ιάσονας Χανδρινός πράγματι ζήτησε τη βοήθεια του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ για την πτυχιακή του, που είχε θέμα την τελευταία περίοδο της κατεχόμενης Αθήνας. Η εργασία του είχε κενά και ακόμα περισσότερες αντιφάσεις και αστοχίες, που του επισημάνθηκαν, όπως και το γεγονός ότι η ιστορική μελέτη της ΟΠΛΑ αποτελεί μια πολύ δύσκολη υπόθεση εξαιτίας της συνωμοτικής φύσης της οργάνωσης (ούτε ακριβής ημερομηνία συγκρότησης δεν έχει προσδιοριστεί). Του σημειώθηκε ακόμα η έλλειψη σχετικών αρχειακών πηγών που θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν τα όποια επίσημα ντοκουμέντα και τις ελάχιστες μαρτυρίες ή και να γεφυρώσουν τα χάσματά τους. Με λίγα λόγια, του επισημάνθηκε ότι δεν υπάρχουν αρχεία και όχι ότι είναι κλειστά.

Ωστόσο, αυτός προσπέρασε τις παρατηρήσεις και τις επίπονες προσπάθειες που απαιτούσε μια ουσιαστική ιστορική έρευνα, ακριβώς επειδή θεωρούσε ότι είχε βρει έναν ευπώλητο τίτλο που θα τον βοηθούσε στη σταδιοδρομία του. Δημοσιοποίησε ένα βιβλίο που ελάχιστα προσφέρει στην ιστορική γνώση για τη συγκρότηση και τη δράση της ΟΠΛΑ (ενδεικτικό είναι ότι παρά τον τίτλο, μόνο ένα μικρό κομμάτι αφιερώνεται στην ΟΠΛΑ).

Σήμερα, επανέρχεται επικουρούμενος από τον Δημήτρη Δανίκα ως γνώστης της περιόδου για να διαστρεβλώσει για ακόμα μια φορά τα ιστορικά γεγονότα και να δυσφημίσει όσους διατεινόταν ότι θαυμάζει.

Μια αναλυτική κριτική όσων ειπώθηκαν στη συνέντευξη ούτε χωρά ούτε αξίζει να συμπεριληφθεί στο παρόν άρθρο. Γι' αυτό και παραμένουμε σε όσα δηλώνουν τους σκοπούς της συνέντευξης, ξεκινώντας από την πεποίθηση του Δανίκα ότι ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης ήταν πράκτορας των Γερμανών, γεγονός που τεκμαίρεται κατά τον ίδιο από το γεγονός ότι επέζησε από το ναζιστικό κάτεργο του Νταχάου (όπως εξάλλου και εκατοντάδες άλλοι κομμουνιστές και ριζοσπάστες αγωνιστές).

Βέβαια, η επιμονή του Δανίκα αποτελεί μόνο το φόντο, προκειμένου να υποστηρίξει ο Χανδρινός: «Εγώ δεν πιστεύω ότι ήταν πράκτορας των Γερμανών. Το αν ήρθε σε κάποια συνεννόηση με τους Γερμανούς ή το έπαιξε καλός ή χρήσιμος μέσα στο στρατόπεδο δεν το ξέρουμε. Σίγουρα είχε κάποια ταλέντα που τον γλίτωσαν από βαριές δουλειές. Ηξερε γλώσσες, ήταν μορφωμένος. Κάποια στιγμή τον χρησιμοποίησαν για να συντονίζει τους υπόλοιπους Ελληνες. Δηλαδή, είχε μια χρησιμότητα. Τώρα το τι έλεγε με τους Γερμανούς, και αν έλεγε κάτι που τον έκανε χρήσιμο γι' αυτούς ώστε να μην τον σκοτώσουν, αυτό δεν το ξέρουμε».

Η λάσπη στον ανεμιστήρα, έτσι ώστε με μαγικό τρόπο το θύμα να μεταμορφωθεί σε θύτη και να βρωμιστεί συνολικά το ΚΚΕ. Και όλα αυτά ενώ ο Χανδρινός δηλώνει ότι ξέρει τις μαρτυρίες επιζησάντων του Νταχάου, που απορρίπτουν κάθε ισχυρισμό για συνεργασία του Ζαχαριάδη με τους ναζί.¹

Παρόμοιο είναι το σκεπτικό που χρησιμοποιείται, ώστε να αμβλυνθούν οι ευθύνες των ναζιστικών αρχών και των ντόπιων συνεργατών τους για την εκτέλεση των 200 και να ενοχοποιηθεί το ΚΚΕ! Μας «πληροφορεί» ο Χανδρινός:

«Κάποιες φωνές μες την Αντίσταση, άνθρωποι της ΕΑΜικής γενιάς, έλεγαν σε στελέχη του ΚΚΕ: "Αυτούς δεν θα τους απελευθερώσουμε; Να κάνουμε μία επιχείρηση, να απελευθερώσουμε τους κρατουμένους στο Χαϊδάρι;". Kαι το ΚΚΕ είπε όχι. Γιατί ήταν ένα σύμβολο αγωνιστικότητας μέσα στα κάτεργα. Στις 31 Μαρτίου του '44, ένα μήνα πριν από την Πρωτομαγιά, δραπετεύουν καμιά τριανταριά, με εντολή του Κόμματος, από το Χαϊδάρι. Βρίσκουν την ευκαιρία, συνδέονται με την Αντίσταση - άρα μπορούσε να γίνει».

Η προσπάθεια διαστρέβλωσης της Ιστορίας της περιόδου επεκτείνεται και στην αιτιολογία εκτέλεσης των 200. Αναφέρει και πάλι ο Χανδρινός:

«Γι' αυτό και τους επιλέγουν - είναι ο συμβολισμός. Δηλαδή "μας τρώτε έναν στρατηγό; Θα φάμε 200 επίλεκτα στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος". Οι Γερμανοί δίνουν προτεραιότητα στις εκτελέσεις κομμουνιστών. Ακόμα και σε άλλες εκτελέσεις αντιποίνων που κάνουν, ενώ τα θύματα μπορεί να μην είναι κομμουνιστές, τους βαφτίζουν κομμουνιστές. Για να δώσουν ένα στίγμα, ότι κάνουν αντικομμουνιστικό αγώνα. Γι' αυτό η γερμανική προπαγάνδα τα βαφτίζει όλα κομμουνισμό. Είναι πίσω από τον εμφύλιο διχασμό που ξεκινάει μέσα στην Κατοχή. Με αυτήν την προπαγάνδα χωρίζουν τους Ελληνες. "Εμείς σκοτώνουμε κομμουνιστές". Οι κομμουνιστές έχουν θύματα. Οι υπόλοιποι Ελληνες συντονίζονται με αυτόν τον αντικομμουνιστικό αγώνα: "Αφού οι Γερμανοί σκοτώνουν μόνο κομμουνιστές, εμείς θα τη γλιτώσουμε". (...) Κάποια στιγμή οι Γερμανοί κατάλαβαν ότι με το να σκοτώνουν αδιάκριτα, όπως γινόταν στην αρχή της Κατοχής σε όλες τις χώρες, η κοινωνία στρέφεται εναντίον τους συνολικά. Αρχισαν να σκέφτονται (...) "δεν μας συμφέρει πια αυτό, πρέπει να πάρουμε κάποιο κομμάτι του πληθυσμού με το μέρος μας. Αρα στοχοποιούμε κομμουνιστές και φερόμαστε καλύτερα στους μη κομμουνιστές". Και έχεις ανθρώπους αντιστασιακούς, πατριώτες τρομερούς, οι οποίοι εκτίθενται έμμεσα. Τι εννοώ; Πιάνουν έναν αντάρτη του ΕΔΕΣ, του Ζέρβα, σε μάχη. Κανονικοί, αντιστασιακοί. Και δεν τον σκοτώνουν, τον αφήνουν ελεύθερο - εκ του πονηρού. Το βλέπουν αυτό οι κομμουνιστές και λένε ότι ο Ζέρβας συνεργάζεται με τους Γερμανούς. Κάπως έτσι γίνεται».

Καταρχάς, οι Γερμανοί στόχευαν τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ, επειδή γνώριζαν καλά ότι το ΚΚΕ αποτελούσε τον καθοδηγητή και τον αιμοδότη της ΕΑΜικής Αντίστασης. Για τον ίδιο λόγο και μέλη του ΕΑΜ περιγράφονταν ως κομμουνιστές και ας μην ήταν απαραίτητα. Εξάλλου, τη συγκεκριμένη περίοδο, ο ΕΛΑΣ είχε απελευθερώσει μεγάλο κομμάτι της χώρας, όπου υπό την προστασία του συγκροτήθηκαν λαογέννητοι θεσμοί Τοπικής Διοίκησης, Εκπαίδευσης και Δικαιοσύνης.

Το γεγονός αυτό, όπως και η προέλαση του σοβιετικού Κόκκινου Στρατού στην Ανατολική Ευρώπη δεν τρόμαζε μόνο τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής που φοβούνταν ότι θα αποκοπούν, αλλά και τις εγχώριες αστικές δυνάμεις. Γνώριζαν πολύ καλά ότι η πλάστιγγα του πολέμου είχε γείρει οριστικά εις βάρος της ναζιστικής Γερμανίας και πως τα στρατεύματά της θα αποχωρούσαν το επόμενο διάστημα, όπως ήξεραν και ότι δεν διέθεταν αρκετές δυνάμεις στο εσωτερικό, προκειμένου να αντιμετωπίσουν έναν λαό που είχε μάθει να αγωνίζεται με το όπλο στο χέρι.

Αυτός ήταν ο λόγος που από το 1943 κιόλας, παραμέρισαν τις παλιές τους διαφορές (βενιζελικοί - βασιλικοί, φιλοβρετανοί - φιλογερμανοί) και πρωτοστάτησαν σε έναν αγώνα ζωής ή θανάτου για τη μεταπολεμική διάσωση της καπιταλιστικής εξουσίας.

Ο Χανδρινός κάνει πως δεν ξέρει ότι: Η συγκρότηση των Ταγμάτων Ασφαλείας και άλλων αντικομμουνιστικών συμμοριών από τη δοσιλογική κυβέρνηση Ράλλη ήταν εις γνώσιν του συνόλου των αστικών δυνάμεων και των Βρετανών πρακτόρων. Ο ΕΔΕΣ Αθήνας στελέχωσε τα Τάγματα Ασφαλείας. Οι αστικές οργανώσεις ΕΔΕΣ και ΕΚΚΑ στράφηκαν εναντίον του ΕΛΑΣ με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα του πολέμου. Ο ΕΔΕΣ κήρυξε άτυπη ανακωχή με τις δυνάμεις Κατοχής, ενώ ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων στην Ηπειρο συμφώνησε να ενημερώσει τον Ζέρβα για την αποχώρηση των στρατευμάτων του, έτσι ώστε να καταλάβει τα κρίσιμα σημεία πριν πέσουν στα χέρια του ΕΛΑΣ. Στην κατεχόμενη Αθήνα δρούσαν υπό την ανοχή των Γερμανών και εξοπλίζονταν από τους Βρετανούς οργανώσεις όπως η Χ, ΡΑΝ κ.λπ. Η εξόριστη αστική κυβέρνηση, που δεν επηρεαζόταν φυσικά από τη «ναζιστική προπαγάνδα», εξόρισε σε βρετανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης χιλιάδες μέλη της φιλοΕΑΜικής Αντιφασιστικής Στρατιωτικής Οργάνωσης, με αποτέλεσμα στον Στρατό της Μέσης Ανατολής να απομείνουν μόλις 3.500 πραιτοριανοί.

Ο ιμπεριαλιστικός Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είχε σβήσει, ούτε και θα μπορούσε άλλωστε, τις ταξικές διαχωριστικές γραμμές. Ετσι, εναντίον των κομμουνιστών ήταν τόσο τα στρατεύματα Κατοχής, όσο και το σύνολο των αστικών δυνάμεων και οι Βρετανοί σύμμαχοί τους.

Οι ίδιες ταξικές διαχωριστικές γραμμές υπάρχουν και σήμερα και στο σήμερα στοχεύουν σχόλια όπως το παρακάτω του Δανίκα: «Θα μπορούσε να πει κάποιος "ευτυχώς που δεν κέρδισε το ΚΚΕ, σκέψου πού θα πηγαίναμε εμείς όλοι τότε, σε ξερονήσια και χειρότερα"». Και το αντίστοιχο του Χανδρινού: «Γι' αυτό επιβιώνει στην Ελλάδα ένα κομμουνιστικό κόμμα με τα παλιά ιδανικά και τις παλιές σημαίες και τα παλιά συνθήματα».

Το μόνο παλιό και σάπιο είναι η καπιταλιστική εξουσία που υπερασπίζονται, την ώρα που καμώνονται ότι τιμούν τους 200 της Καισαριανής. Γι' αυτό και εμείς, σε αντίθεση με τους Δανίκα και Χανδρινό, στο σύνορο των δύο κόσμων, έχουμε επιλέξει οριστικά και αμετάκλητα την πλευρά των 200, τον δρόμο της ανατροπής που πότισαν με το αίμα τους, την πάλη για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό. Αυτή είναι και η καλύτερη απόδοση τιμής που τους οφείλουμε.

Παραπομπή:

1. Christoph U. Schminck-Gustavus, «Νταχάου. Ελληνες κρατούμενοι και ο Νίκος Ζαχαριάδης», εκδ. «Φιλίστωρ», Αθήνα, 2004.

Η συγκίνηση είναι βαθιά, καθώς μικροί και μεγάλοι από την Καισαριανή, τις γειτονικές περιοχές αλλά και ολόκληρη την Αττική βρίσκουν την ευκαιρία να ακουμπήσουν ένα γαρύφαλλο στον τόπο της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών, αλλά και στην πλάκα όπου αναγράφονται τα ονόματα των εκτελεσμένων και την οποία βεβήλωσαν θρασύδειλα φασιστοειδή.

Πολλοί ήταν εκείνοι που παίρνοντας από το χέρι τα παιδιά τους βρέθηκαν για πρώτη φορά στο Θυσιαστήριο, στα σημεία όπου απαθανατίζονται οι ήρωες κομμουνιστές να προχωρούν με λεβεντιά, τραγουδώντας λίγο πριν την εκτέλεσή τους, ενώ στάθηκαν με δέος μπροστά στα πολύτιμα ντοκουμέντα και αντικείμενα που φιλοξενούνται στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Παράλληλα πληθαίνουν οι οργανωμένες επισκέψεις σωματείων, φορέων και συλλόγων. Επίσκεψη στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής διοργανώνει το Παράρτημα Εύβοιας της ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, την Κυριακή 1η Μάρτη. Η αναχώρηση θα γίνει στις 9 π.μ. από τη Χαλκίδα. Για συμμετοχές και πληροφορίες στα τηλέφωνα 6973913455 και 6947990429.

Τέλος, σύμφωνα και με το δελτίο Τύπου του δήμου Καισαριανής, «το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού της Κύπρου (ΑΚΕΛ) με επιστολή του προς τον δήμαρχο Ηλία Σταμέλο ανακοινώνει την απόφασή του να εισφέρει συμβολικά το ποσό των χιλίων ευρώ, προκειμένου να προχωρήσουν τάχιστα οι εργασίες αποκατάστασης του Μνημείου που βεβηλώθηκε πρόσφατα από φασιστικές ομάδες».

Οπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «η εκτέλεση των 200 Ελλήνων κομμουνιστών από τις ναζιστικές κατοχικές δυνάμεις, την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, αποτελεί μια από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της σύγχρονης Ελλάδας και μια ανεξίτηλη μαρτυρία της συμβολής του ελληνικού λαού στην Αντίσταση κατά του χιτλεροφασισμού».

Παράλληλα ζητάνε να αποδοθούν οι φωτογραφίες στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή και στον δήμο Χαϊδαρίου, στα μέρη δηλαδή όπου εκτυλίχθηκαν τα ιστορικά γεγονότα...

Πολλές από τις επιστολές μάλιστα προσθέτουν στοιχεία στα βιογραφικά των 200. Οι συγγενείς προσπαθούν να μάθουν πληροφορίες για τους δικούς τους ανθρώπους, αλλά προσθέτουν και καθετί μπορεί να συμβάλει στην ιστορική γνώση και τεκμηρίωση. Αναλυτικά βιογραφικά, φωτογραφίες, γράμματα, κάρτες, προσωπικά αντικείμενα είναι μερικά μόνο από τα υλικά που προσφέρουν.

Αντίστοιχα και στον δήμο Καισαριανής παραδόθηκαν ντοκουμέντα δύο εκ των 200, με την επιθυμία να εκτεθούν στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Εξάλλου, αυτές τις μέρες εκατοντάδες άνθρωποι έχουν επικοινωνήσει με τις Κομματικές Οργανώσεις, όχι μόνο για να μεταφέρουν κι αυτοί το αίτημα να αποδοθούν τα νέα τεκμήρια εκεί που ανήκουν, αλλά και για να εμπλουτίσουν περαιτέρω το Αρχείο του Κόμματος με πλήθος υλικών, αντικειμένων, κειμηλίων.

Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι οι κινηματογραφιστές Ιων Ευθυμίου και Παναγιώτης Κυριακάκης παραχωρούν το δικαίωμα προβολής και χρήσης της βραβευμένης ταινίας ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Κατοχή - Αντίσταση - Απελευθέρωση», προκειμένου να ενταχθεί στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ και στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής.

Παράλληλα καλούν φωτογράφους και κινηματογραφιστές, αλλά και όποιον έχει στην κατοχή του ιστορικά αρχεία και τεκμήρια, να ενισχύσει το Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, το οποίο εδώ και χρόνια παραμένει ανοιχτό και προσβάσιμο σε όλο τον λαό, αξιοποιείται εμπλουτίζοντας εκθέσεις, εκδόσεις, τηλεοπτικές - κινηματογραφικές παραγωγές, ερευνητικές εργασίες, διατηρώντας άσβεστη την ιστορική μνήμη των αγώνων του λαού μας.

«Η γνωστοποίηση της ύπαρξης των φωτογραφιών που αποτυπώνουν τις ύστατες στιγμές των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, έχει προκαλέσει παλλαϊκή συγκίνηση αλλά και αγωνία για την τύχη τους», σημειώνει στο κείμενό της η ΔΗΠΑΚ ΑΕΙ.

Εργαζόμενοι στα ΜΜΕ επισημαίνουν στο κείμενο συλλογής υπογραφών που διακινούν: «Δουλειά μας είναι να λέμε την Αλήθεια, και η Αλήθεια που φωτίζεται από τις φωτογραφίες των 200 είναι ότι ο λαός μας έγραψε τις πιο λαμπρές, τις πιο φωτεινές στιγμές της Ιστορίας του όταν βάδισε στον δρόμο της Αντίστασης. Και η Αλήθεια αυτή είναι αδιαμφισβήτητη, όσο κι αν ορισμένοι προσπαθούν να την κοντύνουν για να χωρέσει στα δικά τους μέτρα.

Αυτή η Αλήθεια πρέπει να γίνει κτήμα του λαού μας. Οι 200 ήρωες γεννήθηκαν από τον λαό και στον λαό ανήκουν. Το ίδιο πρέπει να συμβεί με τα ντοκουμέντα της θυσίας τους. Ειδικά σε μια περίοδο δύσκολη, τώρα που τα σύννεφα του πολέμου πυκνώνουν και το παράδειγμα της Αντίστασης του ελληνικού λαού μπορεί όχι μόνο να ζεστάνει τις καρδιές μας αλλά και να εμπνεύσει, να δείξει τον δρόμο».

Από την πλευρά της η Ενωση Φωτορεπόρτερ Ελλάδας τονίζει ανάμεσα σε άλλα: «Το εν λόγω φωτογραφικό ντοκουμέντο οφείλει να πραγματοποιήσει τον σκοπό του, που δεν είναι άλλος από το να αποτελέσει πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα, το αύριο, για τις νέες γενιές».

Στο κείμενο με πρωτοβουλία εργαζομένων στην ιστορική έρευνα, ακαδημαϊκών και συγγραφέων υπογραμμίζεται:

«- Τονίζουμε το σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα που προκύπτει με το παρόν και μελλοντικό καθεστώς αυτών των φωτογραφιών.

- Αφουγκραζόμαστε το παλλαϊκό αίτημα, που εκφράζουν και πολλοί συγγενείς και απόγονοι των εκτελεσμένων, για την επιστροφή και απόδοση αυτών των φωτογραφιών στον ελληνικό λαό.

- Ζητάμε με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι ανοιχτά και προσβάσιμα στον λαό και στη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο».

RIZOSPASTIS

«Είναι ακριβώς όπως ακούγαμε στις αφηγήσεις, στα τραγούδια, διαβάζαμε στα βιβλία και βλέπαμε στις ταινίες. Οι φωτογραφίες επιβεβαιώνουν με πόση ακρίβεια κατάφερε να αποτυπώσει η Τέχνη το θάρρος αυτών των ανθρώπων», δηλώνει ένας φοιτητής. «Οσο ζωγραφίζαμε την τοιχογραφία, κοιτώντας τα πρόσωπα αυτών των ανθρώπων και προσπαθώντας να αποτυπώσουμε το αγέρωχο βλέμμα με το οποίο αντίκριζαν τον θάνατο, νιώθαμε όλο και μεγαλύτερο δέος», σχολιάζει ένας από τους φοιτητές που συμμετείχαν στην ετοιμασία της τοιχογραφίας. «Νιώσαμε πως το να κοπιάσουμε όσο περισσότερο γίνεται για να πετύχουμε την κίνησή τους, τις εκφράσεις τους, τη δύναμή τους, είναι ο ελάχιστος φόρος τιμής», συμπληρώνει.

Η ΑΣΚΤ μέσα στα χρόνια, παρά την προσπάθεια του συστήματος να δημιουργήσει καλλιτέχνες υποταγμένους, προπαγανδιστές των σάπιων αστικών ιδανικών, αποτέλεσε πολλές φορές κέντρο αγώνα σπουδαίων κομμουνιστών καλλιτεχνών, όπως ο Τάσσος, η Βάσω Κατράκη, ο Γιώργης Βαρλάμος, ο Γιάννης Στεφανίδης και πολλοί ακόμα, τόσο την περίοδο της Κατοχής όσο και του αντιδικτατορικού αγώνα. «Η αλύγιστη στάση των 200 κομμουνιστών, η στάση των παλαιότερων συμφοιτητών μας που έθεσαν την Τέχνη τους στην υπηρεσία του λαού, αποτελούν για εμάς παράδειγμα και θέτουν τον πήχη πολύ ψηλά για τη δική μας γενιά. Θα παλέψουμε να φανούμε αντάξιες και αντάξιοι!», τονίζει η ΟΒ ΑΣΚΤ της ΚΝΕ.

- Η Τομεακή Επιτροπή Χανίων του ΚΚΕ και τα ΤΣ Χανίων και Σπουδάζουσας της ΚΝΕ οργανώνουν πολιτική εκδήλωση τιμής στους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, την Κυριακή 1η Μάρτη στις 7 μ.μ. στην αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου Μάλεμε στον Πλατανιά. Θα μιλήσει ο Γιώργος Κορναράκης, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ.

Στην εκδήλωση θα τιμηθούν οι τρεις Χανιώτες εκτελεσθέντες, Θρασύβουλος Καλαφατάκης από τον Πλατανιά Κυδωνίας, Παναγιώτης Κορναράκης ή Κορνάρος από το Σφακοπηγάδι Κισσάμου και Νίκος Μαριακάκης από την πόλη των Χανίων.

- Ξενάγηση στο «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» στην Καισαριανή την Κυριακή 1η Μάρτη διοργανώνει η ΚΟΒ Εκπαιδευτικών της ΤΕ Μεσσηνίας του ΚΚΕ.

Καλεί τους εκπαιδευτικούς, τις οικογένειές τους, αλλά και όποιον επιθυμεί να συμμετέχει στην επίσκεψη - ξενάγηση, ενώ η αναχώρηση θα πραγματοποιηθεί την ίδια μέρα στις 9 π.μ. από την Πλατεία Οθωνος (απαραίτητη προϋπόθεση η κράτηση θέσης). Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής (μέχρι σήμερα Σάββατο 28/2) στο τηλέφωνο 6976176091.

Παρέμβαση για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής πραγματοποίησε η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ, αναδεικνύοντας το τεράστιο κύμα συγκίνησης και περηφάνιας που προκάλεσε στην Ελλάδα και διεθνώς η δημοσιοποίηση των ιστορικών ντοκουμέντων για τους 200 εκτελεσμένους που αντιμετώπισαν αλύγιστοι το εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί κατακτητών την Πρωτομαγιά του 1944 και καταδικάζοντας παράλληλα την ανιστόρητη ευρωενωσιακή θεωρία των «δύο άκρων».

Οπως επεσήμαναν στην Ερώτηση που κατέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι ευρωβουλευτές του Κόμματος Κώστας Παπαδάκης και Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος, το πάνδημο αίτημα του ελληνικού λαού, μεταξύ των οποίων και των συγγενών των εκτελεσμένων για να επιστρέψουν οι φωτογραφίες αυτές και να αποδοθούν στον ελληνικό λαό ως πηγή ιστορικής γνώσης, ήταν αυτό που επέβαλε την απόσυρσή τους από την αγορά και την επιβεβαίωση της γνησιότητάς τους, με την εξέλιξη αυτή να φέρνει στην επιφάνεια και το γεγονός ότι ιστορικά ντοκουμέντα της αντιφασιστικής πάλης των λαών και πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές και στο εμπόριο.

Την ίδια στιγμή, η δημοσιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων αποτελεί συντριπτική και αποστομωτική απάντηση προς τους κάθε είδους αναθεωρητές της Ιστορίας και υποστηρικτές της θεωρίας των «δύο άκρων», ανάμεσά τους και την ΕΕ, που πρωταγωνιστεί σε αυτήν την ανιστόρητη επιχείρηση με αντικομμουνιστικά ψηφίσματα, διακηρύξεις και «φιέστες», που επιχειρούν να εξισώσουν τον κομμουνισμό με το φασιστικό τέρας, βάζοντας στο «ίδιο τσουβάλι» τους εκτελεσμένους με τους εκτελεστές, τους στυγερούς ναζί δολοφόνους των λαών με τα απελευθερωτικά κινήματα, με όσους πολέμησαν στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες ενάντια στον ναζισμό και το εκμεταλλευτικό σύστημα που τον γεννά και τον θρέφει.

Παρέμβαση για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής πραγματοποίησε και ο Νίκος Σοφιανός, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ και δημοτικός σύμβουλος στον δήμο της Αθήνας με τη «Λαϊκή Συσπείρωση», στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας.

Οπως τόνισε, το ζήτημα πρέπει να αναδειχθεί από την πλευρά όχι μόνο της ιστορικής στιγμής που αποθανατίζουν, αλλά της πορείας αυτών των ανθρώπων σαν κρατούμενοι στις φυλακές της δικτατορίας του Μεταξά, σαν αλύγιστοι σε βασανιστήρια, σε εξορίες, σε φυλακίσεις, σαν αρνητές δηλώσεων μετανοίας και σαν παραδομένοι από το κράτος στις κατοχικές δυνάμεις, για να λειτουργήσουν σαν ανθρώπινη δεξαμενή αντιποίνων στο Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου. Για τον λόγο αυτό, όπως χαρακτηριστικά σημειώθηκε, δεν πρέπει να συγχέεται μια συζήτηση στον δημόσιο λόγο που προηγήθηκε του αιτήματος για Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στην πόλη των Αθηνών με τον χώρο που ανήκουν αυτές οι φωτογραφίες, οι οποίες σωστά αγοράστηκαν από το ελληνικό κράτος ως όφειλε και χαρακτηρίστηκαν σαν μνημείο νεότερης Ιστορίας. Και αυτό ο χώρος είναι η Καισαριανή, είναι το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς και εκεί πρέπει να εκτεθούν, μαζί με αντικείμενα και σημειώματα των εκτελεσθέντων.

Από την παρέμβαση δεν έλειψε φυσικά και η αναφορά στην κατάπτυστη πράξη βεβήλωσης του μνημείου με τις πλάκες που αναγράφουν τα ονόματα των εκτελεσμένων, ενώ λαμβάνοντας υπόψιν πως η Ιστορία πρέπει να δρα και να εμπνέει, η «Λαϊκή Συσπείρωση» Αθήνας έκανε εκτενή αναφορά σε πρωτοβουλίες που οφείλει να λάβει ο δήμος της Αθήνας, με σκοπό να διατηρηθούν και να αναδειχθούν και άλλα ιστορικά μνημεία του κέντρου της πρωτεύουσας, που αποτυπώνουν στιγμές της νεότερης Ιστορίας του εργατικού - λαϊκού κινήματος.

Ακροναυπλία

Η καλύτερη τιμή στους ηρωικούς αγώνες του λαού μας είναι ο αγώνας σήμερα για να γίνουν πράξη τα ιδανικά και οι σκοποί όσων θυσιάστηκαν. Η εποχή μας έχει ομοιότητες με την εποχή του Μεσοπολέμου, περίοδο όπου σφυρηλατήθηκαν οι 200. Εδρασαν και συνελήφθησαν σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας, συνθήκες που προσομοιάζουν με τις σημερινές, που είναι πιο πιθανός, για πρώτη φορά μετά από 80 χρόνια, ένας Γ' Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος. Γι' αυτό σήμερα οι καπιταλιστές και οι κυβερνήσεις τους προετοιμάζουν τους λαούς ότι θα επιστρέφουν φέρετρα από τις πολεμικές επιχειρήσεις, εντείνουν την εκμετάλλευση και την καταστολή απέναντι στο εργατικό - λαϊκό κίνημα. Η ιστορική συνέχεια, η ύπαρξη και η δράση του ΚΚΕ επιβεβαίωσε όσα ανέφερε στο τελευταίο σημείωμά του ένας εκτελεσμένος της Πρωτομαγιάς του 1944: "Καμιά δύναμη δεν θα μπορέσει να τσακίσει το ΚΚΕ".

Το ΚΚΕ έχει εμπιστοσύνη στη δύναμη της ταξικής πάλης, στο δίκιο του αγώνα για τη νέα, τη σοσιαλιστική κοινωνία.

Αυτός είναι ο κόσμος "στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων!"».

Με αυτό το απόσπασμα κλείνει το φυλλάδιo του KKE για τα ντοκουμέντα με τους 200 κομμουνιστές εκτελεσμένους την Πρωτομαγιά του '44 στην Καισαριανή, υλικό με το οποίο οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ πραγματοποιούν τις μέρες αυτές ένα μεγάλο πολιτικό άνοιγμα σε όλη την Ελλάδα με το αίτημα αυτά να αποδοθούν στο Μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης της Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου, καθώς και στο Αρχείο του ΚΚΕ, όπως απαιτούν και απόγονοι των εκτελεσμένων, ώστε να αξιοποιηθούν για τη διάδοση της ιστορικής αλήθειας. Ολες αυτές τις μέρες εξάλλου οι Κομματικές Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ έχουν πάρει μια σειρά από πολύμορφες πρωτοβουλίες, με στόχο να αναδειχτεί η ιστορική αλήθεια, που περιλαμβάνει εκδηλώσεις, εξορμήσεις και περιοδείες, προβολές ταινιών, οργανωμένες επισκέψεις, ανοιχτές επιστολές προς τη νεολαία για να γνωρίσει την ιστορική αλήθεια, αφίσες που τυπώθηκαν με σύνθημα «Οι ήρωες γεννιούνται από τον λαό και ανήκουν στον λαό! Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή να γυρίσουν σπίτι τους!».

Χαϊδάρι, Μπλοκ 15

«Αυτοί είναι οι ήρωες και τα πρότυπά μας. Καθήκον και σκοπός μας είναι όλη η νέα γενιά να μάθει τις ιστορίες τους, να μάθει την Ιστορία μας, να γράψουμε νέες χρυσές σελίδες στην Ιστορία κρατώντας αυτό το αιματοβαμμένο κόκκινο νήμα», τονίζει το ΣΠ Πελοποννήσου, το οποίο ανακοίνωσε την έναρξη άμιλλας στρατολογίας νέων στην ΚΝΕ με ορίζοντα τον εορτασμό της φετινής Πρωτομαγιάς και με εκδήλωση στην Ακροναυπλία.

Συγκλονιστική και η εκδήλωση που οργάνωσαν την Παρασκευή 20/2 η Τομεακή Οργάνωση Νοτιοδυτικών Συνοικιών του ΚΚΕ και η Τομεακή Οργάνωση Νοτιοδυτικών Συνοικιών της ΚΝΕ, στο Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου, με εκατοντάδες ανθρώπους να αψηφούν τη βροχή και το κρύο και να βρίσκονται εκεί όπου ήταν φυλακισμένοι οι 200 κομμουνιστές, για να τους τιμήσουν, να στείλουν το μήνυμα της συνέχειας.

Την ίδια ώρα, σειρά πρωτοβουλιών παίρνει η ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ, στο πλαίσιο του πάνδημου αιτήματος τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα να είναι προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα από το σύνολο του ελληνικού λαού, ιδιαίτερα τη νεολαία, οι οποίες θα κορυφωθούν και με τη μεγάλη εκδήλωση - συναυλία την Κυριακή 26 Απρίλη στο Σκοπευτήριο Καισαριανής.

Ολο το επόμενο διάστημα όλες οι Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ οργανώνουν επισκέψεις και ξεναγήσεις τόσο στο μνημείο και στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή - τα οποία θα μείνουν ανοιχτά και επισκέψιμα για όλο τον λαό και τις Κυριακές με την εθελοντική προσφορά συντρόφων από την ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ και την ΟΠ Αττικής της ΚΝΕ - όσο και στο Μπλοκ 15 στο Χαϊδάρι.

Θυμίζουμε εξάλλου πως μετά την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καισαριανής να κάνει δεκτό το αίτημά της, η ΚΟ Αττικής έχει αναλάβει την άμεση αποκατάσταση του μνημείου των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών, μετά τη βεβήλωση που αυτό υπέστη από τη δράση άθλιων φασιστοειδών. Η ΚΟ Αττικής συγκροτεί ομάδες με συντρόφους και φίλους οικοδόμους, μηχανικούς, συντηρητές και με ό,τι άλλο απαιτηθεί, όπου με εθελοντική εργασία θα συνδράμουν στο σχέδιο του δήμου Καισαριανής για όλα τα αναγκαία έργα συντήρησης και ανάδειξης του Θυσιαστηρίου της Καισαριανής.

Βιβλιοπαρουσίαση της έκδοσης «Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου»

Η Τομεακή Οργάνωση Επισιτισμού - Τουρισμού της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ συγκέντρωσε το ποσό των 1.000 ευρώ ως πρώτη δόση, με σκοπό να συμβάλει στην αποκατάσταση του μνημείου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Η ΤΟ Εμπορίου - Υπηρεσιών της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ προσφέρει ως πρώτη δόση το ποσό των 1.200 ευρώ.

Η ΤΟ Φαρμάκου - Χημικής Βιομηχανίας της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ προσφέρει ως πρώτη δόση το ποσό των 1.347 ευρώ, για τη στήριξη της πρωτοβουλίας της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής να αναλάβει την αποκατάσταση των ζημιών στο μνημείο των εκτελεσμένων του Θυσιαστηρίου της Καισαριανής.