"Σε περίπτωση που κάποτε γινόταν προσπάθεια να θυσιαστεί η εθνική κυριαρχία των λαών της Ευρώπης σ' έναν υπερκρατικό θεσμό, τότε αναπόφευκτοι θα είναι οι απελευθερωτικοί πόλεμοι...". Την πρόβλεψη αυτή είχε αποτολμήσει στη διάρκεια της δεκαετίας του '70 ο Πάουλ ντε Γκρόοτ, επίτιμος πρόεδρος των Ολλανδών κομμουνιστών. Τώρα, αν κάτι τέτοιο συμβεί μελλοντικά, αυτό θα το δείξει ο χρόνος... Στη σημερινή, όμως, Ολλανδία, στη χώρα εκείνη όπου το 1992 είχε υπογραφεί η Συνθήκη του Μάαστριχτ, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί ακόμα να γίνει λόγος για ένα σημαντικό μαζικό κίνημα ενάντια στη ληστρική πολιτική που επιβάλλουν οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές χώρες της Ευρώπης με τη Συνθήκη αυτή. Ολα, όμως, δείχνουν ότι αυτό θα αναπτυχθεί, αφού ήδη η ανησυχία και η δυσαρέσκεια γίνονται όλο και εντονότερες στους Ολλανδούς εργαζόμενους. Σήμερα, οι αγρότες είναι εκείνοι, οι οποίοι προβάλλουν μια μαζική αντίσταση κατά της αγροτικής πολιτικής που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ετσι, λοιπόν, ένθερμοι υποστηρικτές μιας ενωμένης Ευρώπης, αντιμετωπίζουν όλο και σοβαρότερα προβλήματα... Πάντως, σαν το πιο μικρό πρόβλημα πολιτικοί παρατηρητές θεωρούν "τη στιγμιαία αδιαφορία" του ολλανδικού πληθυσμού. Εδώ πρώτα και κύρια θα πρέπει να αναφέρει κανείς τα οικονομικά προγνωστικά, που ήδη δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες: Επίσης, και στην Ολλανδία παρατηρείται μια υποχώρηση της οικονομικής ανόδου, η οποία στη διάρκεια του 1995 ήταν της τάξης του 2,4%, ενώ για το 1996 αναμένεται μια οικονομική ανάπτυξη μόνο κατά 2% Και η πτωτική αυτή τάση, όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζουν οικονομικοί ειδικοί, θα συνεχιστεί... Η σημερινή κρατική χρέωση της Ολλανδίας ισοδυναμεί με το 70,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ενώ εμφανή είναι τα σημάδια ανόδου των χρεών. Ταυτόχρονα, το κρατικό έλλειμμα θα μπορούσε να υπερβεί το όριο του 3%, που αποτελεί και το κριτήριο για την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Νομισματική Ενωση.

Σχετικά, θα πρέπει ν' αναφερθεί το γεγονός ότι η υψηλή κρατική χρέωση και τα ελλείμματα αποτέλεσαν τα κύρια επιχειρήματα, με τα οποία η ολλανδική κυβέρνηση από το 1994 και μετά εφάρμοζε μια πολιτική μαζικών ιδιωτικοποιήσεων και δραστικών κοινωνικών περικοπών. Οι φορολογικές και άλλες οικονομικές διευκολύνσεις στόχο είχαν να ενθαρρύνουν τους επιχειρηματίες, προκειμένου να προσλάβουν περισσότερο προσωπικό στις φίρμες τους, ενώ ταυτόχρονα, οι πιο χαμηλές Συλλογικές Συμβάσεις μειώθηκαν ακόμα πιο πολύ. Παρ' όλα αυτά, όμως, η ανεργία, που σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία ανέρχεται στο 7% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, παραμένει ένα οξυνόμενο κοινωνικό πρόβλημα, αφού μάλιστα τα συνδικάτα με δικές τους μελέτες την ανεβάζουν σε μεγαλύτερα επίπεδα... Με πρωτοφανή ταχύτητα ιδιωτικοποιήθηκαν κρατικές επιχειρήσεις, καθώς και ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης.

Ο αριθμός των κατοικιών που νοικιάζονται παραδοσιακά ήταν πάρα πολύ μεγάλος και τα νοίκια στην προ Μάαστριχτ εποχή δεν ήταν και τόσο ακριβά. Τώρα, όμως, αυτά αρχίζουν και εκτινάσσονται στα ύψη. Το 1982 Ολλανδοί πολίτες με κατώτερους μισθούς διέθεταν το 15% του εισοδήματός τους για το νοίκι, ενώ σήμερα διαθέτουν ήδη το 25% και διαρκώς η κατάσταση χειροτερεύει. Ταυτόχρονα, όλο και δραματικότερες διαστάσεις προσλαμβάνει η "νέα φτώχεια". Και δεν είναι λίγοι εκείνοι στην Ολλανδία που σήμερα μιλούν για μια ωρολογιακή βόμβα, που από στιγμή σε στιγμή μπορεί να εκραγεί...

Κατά τα άλλα, ακόμα δεν έχει συγκεκριμένα αποφασιστεί ποιος αναμένεται

να είναι ο μελλοντικός διεθνής προσανατολισμός της Ολλανδίας. Πάντως, για πολλές δεκαετίες ο ηγετικός ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ήταν κάτι το αυτονόητο για τους κυβερνώντες της χώρας. Οταν, όμως, πραγματοποιήθηκε η προσάρτηση της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας στην ΟΔΓ ήταν έκδηλη η ευφορία, που συνοδευόταν με διακηρύξεις ότι το μέλλον της Ολλανδίας είναι συνυφασμένο με τη σημερινή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία είναι ο βασικός εμπορικός εταίρος της χώρας. Πάντως, από οικονομική άποψη, τα πράγματα δεν είναι ακόμα ξεκαθαρισμένα.

Από στρατιωτική, όμως, άποψη, η ολοκλήρωση έχει προχωρήσει πολύ μακριά. Εδώ και ένα χρόνο υπάρχει μια γερμανο-ολλανδική ταξιαρχία, γεγονός, που όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζεται, αντικατοπτρίζει εντελώς ξεκάθαρα το νέο προσανατολισμό της ολλανδικής κυβέρνησης. Μάλιστα δε, οι πιο δραστήριοι υπέρμαχοι ενός κεντρικού ρόλου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας προχωρούν τόσο μακριά, ώστε να τη χαρακτηρίζουν σαν "μικρή Ευρωπαϊκή Ενωση". Ταυτόχρονα, όμως υπάρχουν και άλλες στρατηγικές. Ετσι, λοιπόν, έχει ήδη αρχίσει ένας συγκεκριμένος προβληματισμός για μια στενότερη συνεργασία μεταξύ των χωρών της Μπενελούξ με στόχο να κρατηθεί η θέση που έχουν τα κράτη αυτά στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στο μεταξύ, ο Ολλανδός πρωθυπουργός, Κοκ, έχει αφήσει ήδη να εννοηθεί ότι ο ίδιος δεν υπολογίζει για το 1999 με μια Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ενωση...

Νίκος ΗΛΙΑΔΗΣ - ΗΛΙΟΥΔΗΣ