Από τις εργασίες στο μνημείο |
Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στους Γιώργο Γκάλγκο, Γιώργο Ροζάνη, Γιάννη Ροζάνη και Βασίλη Σταμούλη, που εκτελέστηκαν την 1η Μάη 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής μαζί με τους 200 κομμουνιστές, καθώς και στον Νίκο Παπαδιαμάντη, που εκτελέστηκε στο Στρατόπεδο «Παύλου Μελά». Ομιλητής θα είναι ο Φάνης Παρρής, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.
Μέσα από την εκδήλωση επιδιώκεται, με όπλο την ιστορική μνήμη, να πιαστεί σήμερα το νήμα της αντοχής, της οργανωμένης πάλης, της σύγκρουσης με τη βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης και των πολέμων. Να αναδειχθεί η δύναμη που έχει ο λαός όταν οργανώνεται, δεν σκύβει το κεφάλι και συμπορεύεται με το ΚΚΕ.
Η προετοιμασία έχει ήδη ανοίξει δρόμο στη Ζίτσα, συνολικά στον νομό Ιωαννίνων. Η πανεξόρμηση με τον κυριακάτικο «Ριζοσπάστη» και το ένθετο για τους 200 της Καισαριανής ξεπέρασε τα 1.000 φύλλα στον νομό, ενώ εκατοντάδες φύλλα διακινήθηκαν στην περιοχή της Ζίτσας. Στις συζητήσεις αποτυπώνονται συγκίνηση και ενδιαφέρον. «Επρεπε να γίνει», λένε άνθρωποι της περιοχής, δείχνοντας την ανάγκη να φωτιστεί η Ιστορία του τόπου.
Ξεχωριστή σημασία έχει το ενδιαφέρον νέων ανθρώπων, που μπορεί να βρίσκονται χρονικά μακριά από τα γεγονότα, όμως θέλουν να μάθουν «τι σόι άνθρωποι ήταν αυτοί». Σε μια κοινωνία που σπρώχνει τη νεολαία στον συμβιβασμό και στην παραίτηση, η γνωριμία με τους 200 της Καισαριανής και τους Ζιτσιώτες κομμουνιστές αναδεικνύει πραγματικά πρότυπα στάσης ζωής, αντοχής και αγώνα.
Για την προετοιμασία της εκδήλωσης έχουν εμπλακεί δεκάδες φίλοι και οπαδοί του ΚΚΕ, άνθρωποι από όλη την Ελλάδα που έχουν καταγωγή από την περιοχή, καθώς και απόγονοι και συγγενείς των νεκρών. Μέσα από αυτήν τη συλλογική προσπάθεια συγκεντρώνεται φωτογραφικό υλικό που ήταν διάσπαρτο σε διάφορες πηγές, καθαρίστηκε και αναδείχθηκε το υπάρχον μνημείο στην πλατεία Εθνικής Αντίστασης, ενώ θα τοποθετηθεί νέα τιμητική αναφορά στους πέντε εκτελεσμένους Ζιτσιώτες κομμουνιστές.
Η εκδήλωση αποτελεί και έμπρακτη απάντηση σε σχεδιασμούς και κύκλους που επιδιώκουν την απομάκρυνση του μνημείου από την πλατεία, τον εκτοπισμό του έξω από το χωριό. Η μάχη για το μνημείο δεν αφορά απλώς μια πλάκα ή έναν χώρο. Αφορά το αν η Ιστορία του λαού θα βρίσκεται ζωντανή εκεί όπου γράφτηκε ή αν θα σπρωχτεί στην άκρη, για να βολεύει όσους θέλουν έναν λαό χωρίς μνήμη.
Μέσα από την προετοιμασία αναδεικνύεται και το βάθος των δεσμών του ΚΚΕ με τον λαό της Ζίτσας. Από τις αρχές της δεκαετίας του '30 διαμορφώθηκαν στην περιοχή οι πρώτοι κομμουνιστικοί πυρήνες, μέσα στις ανάγκες και στους αγώνες της φτωχολογιάς, των αμπελοκαλλιεργητών, των εργαζομένων. Στις εκλογές του 1933 το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών και Αγροτών αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στη Ζίτσα, ενώ το 1936 το Παλλαϊκό Μέτωπο κατέγραψε επίσης μεγάλη επιρροή. Οι κομμουνιστές ήταν οι πρωτοπόροι, αυτοί που οργάνωσαν και καθοδήγησαν τους προπολεμικούς αγώνες της αγροτιάς στην περιοχή. Σε αυτό το έδαφος ανδρώθηκαν εργάτες, φοιτητές, τυπογράφοι, ΕΠΟΝίτες, ΕΑΜίτες, κομμουνιστές, που στάθηκαν παλικάρια στη ζωή και στον θάνατο.
Γι' αυτό ο Γιώργος Γκάλγκος, αρτεργάτης και ΕΠΟΝίτης, οι Γιώργος και Γιάννης Ροζάνης, οργανωμένοι στο ΕΑΜ και στην ΕΠΟΝ, ο Βασίλης Σταμούλης, τυπογράφος στον «Ριζοσπάστη», και ο Νίκος Παπαδιαμάντης, φοιτητής Ιατρικής, υποψήφιος βουλευτής με το Παλλαϊκό Μέτωπο και επικεφαλής κομματικής ομάδας στην Ακροναυπλία, δεν είναι απλώς ονόματα σε έναν κατάλογο. Είναι κρίκοι μιας ιστορίας που δείχνει πώς μέσα στην ταξική πάλη ο απλός άνθρωπος γίνεται αλύγιστος.
Η μαζική συμμετοχή αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία μετά και τη δράση φασιστοειδών που επιχειρώντας να βάλουν εμπόδια στην προετοιμασία, μέσα στη νύχτα έσκισαν αφίσες της εκδήλωσης. Η καλύτερη απάντηση είναι να γεμίσει η πλατεία Εθνικής Αντίστασης από λαό και νεολαία. Να φανεί ότι στη Ζίτσα η μνήμη δεν ξηλώνεται, δε βανδαλίζεται, δεν εκτοπίζεται. Συνεχίζει να γίνεται δύναμη αγώνα.
Σε αυτήν την κατεύθυνση ο Σπύρος Κωστής, Γραμματέας της ΤΟ Ιωαννίνων, μιλώντας στον «Ριζοσπάστη» καλεί τα μέλη, τους φίλους και τους οπαδούς του Κόμματος «να εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα για την επιτυχία της εκδήλωσης». Οπως σημειώνει, το κάλεσμα χρειάζεται να φτάσει σε όλους όσοι παρακολούθησαν με συγκίνηση την προσπάθεια ανάδειξης του φωτογραφικού υλικού των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής, στους εργαζόμενους που στέκονται στο πλευρό των κομμουνιστών μέσα στους αγώνες και στα ταξικά σωματεία, στους συγγενείς αγωνιστών, όχι μόνο των πέντε ηρώων της Ζίτσας αλλά όλων όσοι συνδέθηκαν με την υπερεκατοντάχρονη ηρωική δράση του ΚΚΕ, στους νέους που συγκινούνται από τη θυσία των 200, βρίσκουν πρότυπα για το σήμερα και παίρνουν τη σκυτάλη.