Τιμώντας τη συμπλήρωση 80 χρόνων από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, το Τμήμα Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ και η Τομεακή Οργάνωση Καλλιτεχνών της ΚΟ Αττικής διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στη δράση των φωτο-κινηματογραφικών συνεργείων του ΔΣΕ και ειδικότερα στο έργο του σκηνοθέτη Μάνου Ζαχαρία. Η εκδήλωση, που έχει τίτλο «Τα χρόνια της θύελλας (1940 - 1950) με τον φακό του Μάνου Ζαχαρία», θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 8 Μάη, στις 7.30 μ.μ., στην Αίθουσα Συνεδρίων του ΚΚΕ στον Περισσό.

Στην εκδήλωση θα προβληθούν οι ταινίες «Η αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας», σε παραγωγή του ΔΣΕ (1948) και «Γωνία Αρμπάτ και Μπουμπουλίνας», σε παραγωγή «Mosfilm» (1972).

«Η αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας» αποτελεί ένα πραγματικά συγκλονιστικό ντοκουμέντο. Η ταινία γυρίστηκε από τον Γιώργο Σεβαστίκογλου και τον Μάνο Ζαχαρία στις περιοχές στον Γράμμο και στο Βίτσι, που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του ΔΣΕ, καθώς και στις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ουγγαρίας και της Τσεχοσλοβακίας. Καταγράφει τις συνθήκες ζωής των παιδιών στις εμπόλεμες περιοχές. Αποτυπώνει και τη μεταφορά τους σε σοσιαλιστικές χώρες, αποτελώντας σημαντικό ιστορικό τεκμήριο.

Το μοντάζ και η επεξεργασία του ήχου έγιναν στην Πράγα, όπου πραγματοποιήθηκε και η πρώτη κλειστή προβολή της, το 1948, παρόντος και του Ολλανδού κομμουνιστή και σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Γιόρις Ιβενς. Επέστρεψαν στην Ελλάδα φέρνοντας μια κόπια. «Πήγαμε στη Λευκώνα, στις Πρέσπες, στήσαμε ένα πανί στην εκκλησία, φωνάξαμε τον κόσμο, ήρθαν οι γυναίκες που είχανε στείλει τα παιδιά τους στις Λαϊκές Δημοκρατίες και μόλις είδαν τα παιδιά τους στο πανί στην Τσεχοσλοβακία, οι γυναίκες ορμήσανε πίσω από το πανί να δούνε τα παιδιά τους, φώναζαν τα ονόματά τους, βάλανε τα κλάματα και πήγανε να τα πιάσουνε».

Η ταινία «Γωνία Αρμπάτ και Μπουμπουλίνας» περιέχει αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία και μερικές από τις συγκλονιστικότερες σκηνές που αποτυπώθηκαν στον κινηματογράφο από τις μάχες, τις διαδηλώσεις και τους λαϊκούς αγώνες της Κατοχής και της Αντίστασης.

Η Γκαλίνα Σέργκοβα, συγγραφέας του ομώνυμου μυθιστορήματος και σεναριογράφος της ταινίας, λέει ανάμεσα σε άλλα... «Παρά το γεγονός ότι ήρωας αυτού του βιβλίου δεν είναι ο Μάνος, αλλά ένας άνθρωπος με τα χαρακτηριστικά της βιογραφίας του, μέσα σε αυτά υπάρχει η Ελλάδα που μου γνώρισε ο Μάνος Ζαχαρίας... Αυτή την Ελλάδα κουβαλούσε μαζί του στο στρατιωτικό σακίδιό του, τη μετέφερε στις ταινίες του και τη χάρισε στους Σοβιετικούς θεατές. Την κουβαλούσε πάντα μέσα στην ψυχή του...».

Ο Μάνος Ζαχαρίας γεννήθηκε το 1922 στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του στο Χημικό ξεκινά να σπουδάζει θέατρο στη σχολή Ρώτα - Σαραντίδη. Το «Θεατρικό Σπουδαστήρι» του Ρώτα τον καιρό της Κατοχής ήταν πηγή αντίστασης και στρατολόγησης. Οργανώνεται στην ΕΠΟΝ, ενώ συμμετέχει και στο «Θέατρο του Λαού», στην Πατησίων, που ο θίασός του απαρτιζόταν από ΕΑΜίτες ηθοποιούς.

Την περίοδο του Δεκέμβρη αναλαμβάνει επικεφαλής του Σπουδαστικού Λόχου που μετονομάστηκε σε «Λόρδος Μπάιρον». Συμμετέχει στην τελευταία μάχη στην Αθήνα στα Εξάρχεια πριν την υποχώρηση του ΕΛΑΣ.

Το 1945, χάρη στην υποτροφία Μερλιέ, επιβιβάζεται στο πλοίο «Ματαρόα» και βρίσκεται στη Γαλλία. Εκεί γράφεται στην IDHEC (Institut des Hautes Etudes Cinematographiques), ενώ παράλληλα παρακολουθεί μαθήματα Ιστορίας της Τέχνης στη Σορβόνη.

Με την έναρξη του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα αποφασίζει να επιστρέψει. «Φεύγω από τη Γαλλία και κατεβαίνω στην ελεύθερη Ελλάδα κουβαλώντας μια μηχανή δεκαεξάρα και μια Μπόλεξ τριανταπεντάρα μικρή».

Εκεί, μαζί με τους Γιώργο Σεβαστίκογλου, Απόστολο Μουσούρη, Φώτη Ματσάκα και άλλους αποτελούν το φωτο-κινηματογραφικό συνεργείο του ΔΣΕ, το οποίο συγκροτήθηκε το 1948. Το συνεργείο κινηματογραφεί «Επίκαιρα» και τραβάει φωτογραφίες από τη ζωή και τη δράση του ΔΣΕ. Τα φιλμ μεταφέρονταν στο εξωτερικό για την τεχνική επεξεργασία με σκοπό τη διανομή τους. «Πολλές φορές κάναμε και μια βδομάδα να γυρίσουμε πίσω, αλλά πάντα στα κουτιά μας υπήρχαν καταχωρισμένα ανεπανάληπτα γεγονότα, μοναδικά πρόσωπα, καθημερινές σκηνές πολέμου - κομμάτια ιστορίας και μνήμης».

Μετά την ήττα εγκαθίσταται στην Τασκένδη. Δηλώνει συμμετοχή σε έναν πανσοβιετικό διαγωνισμό για σπουδές κινηματογράφου στη Μόσχα. Σε αυτόν τον διαγωνισμό οι υποψήφιοι απ' όλες τις σοβιετικές Δημοκρατίες ξεπερνούν τους 400. Μετά από αλλεπάλληλες κρίσεις προκρίνονται 15, ανάμεσά τους και ο Μάνος Ζαχαρίας, ο μόνος μη Σοβιετικός πολίτης.

Στη Σχολή Κινηματογράφου ευτύχησε να έχει μερικούς από τους κορυφαίους της σοβιετικής κινηματογραφίας, όπως ο Ντοβζένκο και ο Ρομ.

Στην ΕΣΣΔ γυρίζει 7 ταινίες μεγάλου μήκους και 3 μικρού. Κάθε περίπου δύο χρόνια ολοκλήρωνε και μια ταινία. Είναι αποκαλυπτικά τα λόγια του για τις συνθήκες που επικρατούσαν, αλλά και για το συντροφικό κλίμα, το γεμάτο αλληλεγγύη και σεβασμό που υπήρχε μεταξύ των σκηνοθετών. «Οι σκηνοθέτες είχαν όλα τα μέσα για να γυρίσουν την ταινία τους. Ο προϋπολογισμός καταρτιζόταν επάνω στο σενάριο που είχε δουλέψει ο σκηνοθέτης, το οποίο από τη στιγμή που εγκρινόταν, ο δημιουργός έκανε ό,τι ήθελε»...

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1979. Από τότε μέχρι και σήμερα, στα 104 του χρόνια, ο κινηματογράφος εξακολουθεί να είναι η μεγάλη του αγάπη...