Μια πλήρη εικόνα των προβλημάτων και της επικινδυνότητας των σχολικών κτιρίων της χώρας μας έδωσε σε πρόσφατη ημερίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίου (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) η παρέμβαση εκ μέρους του ΔΣ της ΑΣΓΜΕ από την Μαρίζα Κιτάνη.

Πρόκειται για ένα θέμα εξάλλου που η ΑΣΓΜΕ και γενικότερα τα συλλογικά όργανα των γονιών (Σύλλογοι, Ενώσεις, Ομοσπονδίες) έχουν στείλει χιλιάδες υπομνήματα, έχουν γίνει εκατοντάδες παραστάσεις διαμαρτυρίας, συγκεντρώσεις, παρεμβάσεις σε Δημοτικά Συμβούλια, σε υπουργεία και σε κάθε άλλη αρμόδια κρατική αρχή σε όλη τη χώρα, αναδεικνύοντας τόσο τα θέματα ασφάλειας, όσο και τη συσχέτιση της κατάστασης των σχολικών υποδομών με την ποιότητα της παρεχόμενης Εκπαίδευσης, με βάση τις σύγχρονες ανάγκες και δυνατότητες που υπάρχουν.

Αφού επισήμανε εξαρχής την ανεπαρκή χρηματοδότηση για τα σχολεία, την ώρα μάλιστα που και οι πολεμικές δαπάνες στερούν πολύτιμους πόρους από τις τεράστιες ανάγκες που έχουν αυτά, η εκπρόσωπος της ΑΣΓΜΕ επισήμανε ότι οι οργανώσεις γονέων μιλούν για νέες «κοιλάδες των Τεμπών» όταν αναφέρονται στα σχολικά κτίρια, γιατί:

«Τα σχολεία που κατασκευάστηκαν μέχρι το 1984 αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των σχολικών κτιρίων. Χτίστηκαν με τον παλαιό και ανεπαρκή πλέον αντισεισμικό κανονισμό (1959) και είναι κτίρια γερασμένα και καταπονημένα από παλαιότερους σεισμούς και τη φυσιολογική φθορά του χρόνου. Πρόκειται για σχολεία που ήδη μετρούν χρόνο ζωής από 40 έως 67 χρόνια, ενώ υπάρχουν και ορισμένα που προσεγγίζουν ή ακόμα και ξεπερνούν τον έναν αιώνα ζωής! Ολα αυτά τα κτίρια, πέρα από τις αδυναμίες των κανονισμών της εποχής τους, αλλά και των υλικών που τότε ήταν διαθέσιμα, έχουν επιβαρυνθεί και με σημαντικές φθορές που δεν επισκευάστηκαν, αυξάνοντας την πιθανότητα να παρουσιάσουν προβλήματα στατικότητας λόγω της οξείδωσης του οπλισμού και άλλων προβλημάτων, που λειτούργησαν επιβαρυντικά από την έλλειψη ουσιαστικής συντήρησης και επισκευών, εξαιτίας της χρόνιας υποχρηματοδότησης.

Κι αφού για πάνω από μια δεκαπενταετία για τα σχολεία δεν υπήρχε δεκάρα τσακιστή, τώρα παρουσιάζεται ως ριζική ανακαίνιση και ανακατασκευή σχολείων το πρόγραμμα "Μαριέττα Γιαννάκου" με τη δήθεν δωρεά 100 εκατ. ευρώ από τις συστημικές τράπεζες, αφού χρωστάνε 12,5 δισ. ευρώ από αναβαλλόμενους φόρους! Ενα πρόγραμμα που αφορούσε μόλις το 3% των σχολείων και οι παρεμβάσεις δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα χέρι βάψιμο, αναβάθμιση τουαλετών και αύλειων χώρων, καθώς εξαρχής απέκλειε σοβαρότερες κατασκευαστικές παρεμβάσεις που σχετίζονται με θέματα ελέγχου στατικότητας και θωράκισης των κτιρίων. Και υπάρχει και η πλευρά των ενεργειακών αναβαθμίσεων που περιλαμβάνουν θερμοπροσόψεις, οι οποίες ξεκινούν χωρίς να γνωρίζουμε τι αποτελέσματα έδωσε ο πρωτοβάθμιος έλεγχος, όπως κι αν θα προηγηθούν οι απαραίτητες μελέτες και επισκευές πριν προχωρήσουν οι θερμοπροσόψεις.

Η ασφάλεια για τα παιδιά μας όμως δεν περιορίζεται μόνο στη στατική επάρκεια του σχολικού κτιρίου. Γονείς και εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι αίθουσες και προαύλια σχολείων πλημμυρίζουν, σοβάδες αποκολλούνται από τις οροφές, καταγράφονται βραχυκυκλώματα από τις απαρχαιωμένες ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και πίνακες, υπάρχουν καλώδια εκτεθειμένα, λάμπες και φωτιστικά οροφής που αποκολλούνται, τζάμια που σπάνε και δεν αντικαθίστανται. Στα σχολεία των παιδιών μας υπάρχουν προαύλια με κακοτεχνίες, ρηγματώσεις, καθιζήσεις και άλλες σημαντικές φθορές, γήπεδα με κατεστραμμένα ή ανύπαρκτα προστατευτικά καλύμματα σε μπασκέτες, στύλους κ.α. που ευθύνονται για καθημερινά μικρά ή/και σοβαρότερα ατυχήματα.

Ανησυχούμε τι θα γίνει σε περιπτώσεις άλλων έκτακτων καταστάσεων κινδύνου, όπως έκρηξη ή φωτιά εντός του σχολείου, σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών όπως πλημμύρα, σεισμό, δασική πυρκαγιά, ή στην περίπτωση Βιομηχανικού Ατυχήματος Μεγάλης Εκτασης, όπως υπενθύμισε η πρόσφατη φωτιά σε αγωγό καυσίμων της "Coral Gas" στο Πέραμα, μέσα στον αστικό ιστό, δίπλα στα σπίτια και τα σχολεία μας, δίπλα σε αθλητικούς χώρους και παιδικές χαρές. Ανησυχούμε γιατί εμφανίζονται συχνά δυσλειτουργίες στα συστήματα θέρμανσης, ακόμα και φονικές εκρήξεις στα λεβητοστάσια, όπως αυτό στις Σέρρες με ένα παιδί νεκρό και δύο τραυματισμένα, γιατί η αντικεραυνική προστασία λείπει από πολλά σχολεία, γιατί πολλά σχολεία δεν διαθέτουν καν πιστοποιητικό πυρασφάλειας (πόσο μάλλον ενεργητική και παθητική πυρασφάλεια), γιατί έχουμε δει σχολεία να γίνονται παρανάλωμα του πυρός, γιατί υπάρχουν σχολεία με μία μόνο είσοδο - έξοδο, γιατί παρά τα αλλεπάλληλα αιτήματά μας δεν γνωρίζουμε ποια είναι τα αποτελέσματα έστω του πρωτοβάθμιου - οπτικού ελέγχου, όπου διενεργήθηκε.

Κι ανησυχούμε ακόμα περισσότερο γιατί το κράτος τα γνωρίζει όλα αυτά και αντί να προχωρήσει σε γενναία αύξηση της χρηματοδότησης στο ύψος των σύγχρονων αναγκών, για την ουσιαστική συντήρηση, εκτεταμένες επισκευές και πρόγραμμα ανέγερσης νέων σχολείων, προσπαθεί να ξεμπερδέψει από τις ευθύνες του, κλείνοντας τα σχολεία κάθε φορά που βρέχει, χιονίζει, φυσάει ή έχει καύσωνα ή τα κλείνει επ' αόριστον, όπως με τα σεισμόπληκτα σχολεία στο Αιγάλεω! Γιατί γνωρίζει ότι τα παιδιά μας δεν είναι ασφαλή ούτε μέσα ούτε καθ' οδόν για το σχολείο.

Οταν όμως μιλάμε για τη σχολική στέγη, θα πρέπει να εξετάζουμε και τη σημασία που έχουν οι σχολικές υποδομές στη σχέση του παιδιού με το σχολείο, αλλά και στην ίδια την εκπαιδευτική και μαθησιακή διαδικασία.

Ενα παιδί, μέχρι τα 18 του χρόνια, βρίσκεται καθημερινά επί 6 τουλάχιστον ώρες σε έναν χώρο μέσα στον οποίο θα πρέπει να μάθει να σκέφτεται, να επικοινωνεί, να αντιλαμβάνεται την αντικειμενική πραγματικότητα με τους νόμους που τη διέπουν, να αθλείται, να ψυχαγωγείται και όποια άλλη δραστηριότητα είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της προσωπικότητάς του, έτσι ώστε να μπορέσει να κάνει τα βήματα που θα το φέρουν στην ενήλικη ζωή. Προφανώς, η διαμόρφωση αυτού του χώρου, του Δημόσιου Σχολείου του, παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στο να αισθανθεί αυτόν τον χώρο δικό του, να τον αγαπήσει, να μάθει να τον φροντίζει και να τον διατηρεί όμορφο. Το αίσθημα που δημιουργεί στο παιδί το σχολείο του, είναι αποφασιστικής σημασίας για την προσέγγισή του απέναντι στη γνώση που θα του παρέχεται σε αυτό. Ενα σχολείο που θα δημιουργεί θετικά συναισθήματα στο παιδί, θα το προδιαθέτει θετικά και για τη διαδικασία της μάθησης, και ένα σχολείο που θα δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα, θα το απομακρύνει από αυτή.

Η πλειοψηφία των σχολικών κτιρίων αδυνατεί να στηρίξει τις απαιτήσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας όσον αφορά το περιεχόμενο και την ηλικιακή βαθμίδα που φιλοξενεί η κάθε σχολική μονάδα. Κι αυτό αφορά τον αυξημένο αριθμό των μαθητών ανά τάξη, που δυσκολεύει την εξατομικευμένη βοήθεια και διδασκαλία, την έλλειψη αιθουσών για τα μαθήματα μουσικής, εικαστικών κ.λπ., εργαστηρίων φυσικών επιστημών, γυμναστηρίων, βιβλιοθηκών κ.λπ. Αδυνατούν να αποτελέσουν το περιβάλλον εκείνο που θα εμπνεύσει, θα συνδέσει στο μυαλό των παιδιών τη θεωρητική με την πρακτική γνώση, να φέρει σε επαφή τα παιδιά με τον πολιτισμό, τα αθλήματα, τη φύση.

Δεν μπορούν να αποτελέσουν, ειδικότερα για τις μικρότερες ηλικίες που τώρα εισέρχονται στη σχολική ζωή, τον φιλόξενο και ασφαλή εκείνο χώρο - ειδικά όταν το σχολείο τους είναι ένα τσίγκινο κουτί, όπως αυτά που χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες της δίχρονης προσχολικής αγωγής - που θα τα προετοιμάζει για την ομαλή ένταξή τους σε αυτόν, στην κοινωνικοποίησή τους κ.λπ., με τις απαιτήσεις που έχει αυτή η ηλικιακή βαθμίδα», είπε κάνοντας αναφορά και στην Ειδική Αγωγή με τις ακόμα μεγαλύτερες ανάγκες σε υποδομές, που όμως και εκεί δεν καλύπτονται.