Τις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ, αλλά και ευρύτερες διεργασίες μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, έχουν πυροδοτήσει τα διαρκή σχόλια του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ για «επανεξέταση» της συμμετοχής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, με φόντο την άρνηση των Ευρωπαίων να συστρατευτούν με τις ΗΠΑ στον πόλεμο κατά του Ιράν και στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι στο προχθεσινό του διάγγελμα ο Τραμπ δεν έκανε κάποια αναφορά σε αποχώρηση ή επανεξέταση, παρότι είχε προαναγγείλει πως θα εκφράσει την «αηδία» του για το ΝΑΤΟ.

Χθες ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν κατηγόρησε τον Τραμπ ότι υπονομεύει τη δύναμη του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας «καθημερινές αμφιβολίες για τη δέσμευσή του». Επιπλέον, για τον Γάλλο Πρόεδρο μια στρατιωτική επιχείρηση για την «απελευθέρωση» των Στενών του Ορμούζ θα ήταν «μη ρεαλιστική», λέγοντας ότι θα εξέθετε το Πολεμικό Ναυτικό σε ιρανικές επιθέσεις. Η ασφάλεια των Στενών θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο «σε συντονισμό με το Ιράν» μετά από εκεχειρία.

Από την πλευρά του ο Ν. Βοζούρ, αρχηγός του γαλλικού Ναυτικού, εξέφρασε την άποψη ότι η Κίνα θα πρέπει κάποια στιγμή να εμπλακεί πιο ενεργά στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

«Δεν έχουμε δει το κινεζικό Ναυτικό να παρεμβαίνει για να ανοίξουν ξανά τα Στενά. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει άμεσος πολιτικός διάλογος μεταξύ των κινεζικών και των ιρανικών αρχών για να διασφαλιστεί ότι θα μπορεί να περάσει ένας ορισμένος αριθμός πλοίων. Θα είναι αυτό αρκετό για να αποκατασταθεί η κανονική κυκλοφορία; Δεν το πιστεύω», σημείωσε ο ναύαρχος μιλώντας στη διάσκεψη για την ασφάλεια «War & Peace» στο Παρίσι.

Χθες με πρωτοβουλία της Βρετανίας έγινε βιντεοδιάσκεψη των ΥΠΕΞ από περίπου 40 κράτη για το θέμα του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ μετά τη λήξη του πολέμου.

Η Βρετανίδα ΥΠΕΞ Ιβέτ Κούπερ τόνισε την «επείγουσα ανάγκη» να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.

Η Κούπερ κατηγόρησε το Ιράν ότι «καταλαμβάνει μια διεθνή ναυτιλιακή διαδρομή για να κρατήσει όμηρο την παγκόσμια οικονομία» και «πλήττει την οικονομική μας ασφάλεια»

Οι συζητήσεις, που διεξήχθησαν κεκλεισμένων των θυρών, επικεντρώθηκαν στη «συλλογική κινητοποίηση ολόκληρου του φάσματος διπλωματικών και οικονομικών εργαλείων και πιέσεων» για να «επιτραπεί ένα ασφαλές και βιώσιμο άνοιγμα των Στενών», σύμφωνα με την Κούπερ.

Η Τεχεράνη δηλώνει ότι «σίγουρα» θα ανοίξουν τα Στενά, αλλά «μόνο για όσους συμμορφωθούν με τους νέους νόμους του Ιράν», επιβάλλοντας ενδεχομένως κάποιο αντίτιμο στις διελεύσεις ή άλλους όρους.

«Συγκαλούμε επίσης στρατιωτικούς σχεδιαστές για να εξετάσουμε πώς θα παρατάξουμε τις συλλογικές αμυντικές στρατιωτικές μας δυνατότητες, εξετάζοντας και ζητήματα όπως η αποναρκοθέτηση ή η διαβεβαίωση μόλις η σύγκρουση εκτονωθεί», πρόσθεσε η Βρετανίδα ΥΠΕΞ, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά σχέδια και για στρατιωτική παρουσία.

Στο μεταξύ, νέες πλευρές του σκληρού και κυνικού παζαριού μεταξύ «συμμάχων» έρχονται στη δημοσιότητα.

Οπως μετέδωσαν οι «Financial Times», ο Πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε τους Ευρωπαίους «συμμάχους» ότι θα σταματήσει να τους πουλά όπλα για την Ουκρανία αν δεν συμμετάσχουν με πολεμικά πλοία και στρατιωτικό εξοπλισμό σε μια «συμμαχία» για να ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Τρεις αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις συζητήσεις δήλωσαν ότι ο Τραμπ απείλησε να σταματήσει τις προμήθειες μέσω του PURL, της πρωτοβουλίας του ΝΑΤΟ για προμήθεια αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία, που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες. Πάντως, μέσω αυτού του μηχανισμού οι πολεμικές βιομηχανίες των ΗΠΑ κερδίζουν πολλά δισ. από όπλα που αγοράζουν τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ για τις ουκρανικές Ενοπλες Δυνάμεις.

Μετά τις απειλές και κατόπιν παρότρυνσης του γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε, μια ομάδα χωρών του ΝΑΤΟ, μεταξύ τους η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσαν γρήγορα μια κοινή δήλωση στις 19 Μάρτη στην οποία ανέφεραν: «Εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμβάλουμε σε κατάλληλες προσπάθειες για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών». Πάντως οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν σε αυτήν την κοινή δήλωση.

«Ηταν ο Ρούτε που επέμεινε στην κοινή δήλωση, επειδή ο Τραμπ είχε απειλήσει να αποσύρει το PURL και τη στήριξη στην Ουκρανία γενικά. Η δήλωση συντάχθηκε γρήγορα και στη συνέχεια προσχώρησαν και άλλες χώρες, γιατί δεν υπήρχε αρκετός χρόνος να προσκληθούν όλοι από την αρχή», δήλωσε αξιωματούχος που γνωρίζει τη συνομιλία.

Ενας άλλος αξιωματούχος είπε ότι σε μια κλήση με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ο Ρούτε εξήγησε πως ο Τραμπ ήταν «μάλλον υστερικός» για την άρνηση των Ευρωπαίων να βοηθήσουν στην προστασία των Στενών του Ορμούζ.

Βρετανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ συζητούσαν σε «στρατιωτικό επίπεδο» επιλογές για την ασφάλεια των Στενών πριν τις 19 Μάρτη, χωρίς να αρνηθούν ότι η Ουάσιγκτον απείλησε με απόσυρση της υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχουν εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για πυραύλους PAC-3 που χρησιμοποιούνται σε συστήματα αεράμυνας Patriot, τα οποία χρησιμοποιούνται από χώρες του Κόλπου για να αμυνθούν απέναντι σε επιθέσεις του Ιράν. Οι πύραυλοι αυτοί είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την ικανότητα της Ουκρανίας να αμυνθεί απέναντι σε ρωσικούς πυραύλους.

Σύμφωνα με δήλωση του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μ. Ρούμπιο, οι αμερικανικές στρατιωτικές προμήθειες στην Ουκρανία μέσω του μηχανισμού PURL δεν έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να ανακατευθύνουν στο μέλλον όπλα που προορίζονταν για την Ουκρανία για να αναπληρώσουν τα αποθέματα που εξαντλήθηκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Σε ένα τέτοιο φόντο, την επόμενη βδομάδα ο γγ του ΝΑΤΟ μεταβαίνει στην Ουάσιγκτον.