Eurokinissi

Πιο συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει την οριζόντια συγκόλληση 5 υφιστάμενων κρατικών σχολών - της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού που έχει η Εθνική Λυρική Σκηνή, της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, της Δραματικής Σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης - κάτω από την ταμπέλα της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, που θα ανήκει πλέον στο υπουργείο Παιδείας. Πρόκειται για ξεδιάντροπα βαφτίσια! Το «νέο» υποτίθεται πανεπιστήμιο είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες των καλλιτεχνών, των σπουδαστών και των ίδιων των τεχνών! Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι «δανείζεται» τις υποδομές και τις εγκαταστάσεις των 5 σχολών, χωρίς καμία αναβάθμιση. Δεν αξιοποιεί το υπάρχον έμπειρο διδακτικό προσωπικό, τους δασκάλους των παραστατικών τεχνών, παρά μόνο για την πρώτη τετραετία λειτουργίας, και μετά αδιαφορεί κυριολεκτικά και για την τύχη αυτών των ανθρώπων και για το ίδιο το πανεπιστήμιο... Προβλέπει ελάχιστους εισακτέους, με αποτέλεσμα η μεγάλη πλειονότητα των υποψήφιων σπουδαστών να κατευθύνεται και πάλι στις ιδιωτικές σχολές. Προδιαγράφει ακόμα λιγότερους εισακτέους με κατατακτήριες από τις υπάρχουσες ανώτερες σχολές, όπως και απόφοιτους των 5 κρατικών, καταδικάζοντας και αυτούς σε ακριβοπληρωμένες «διαδρομές» κατάρτισης και προγραμμάτων δεξιοτήτων. Δεν κάνει καμία αναφορά σε προγράμματα και διάρκεια σπουδών, στον τρόπο της απαραίτητης σύνδεσης της ΑΣΠΤ με τα υπάρχοντα καλλιτεχνικά πανεπιστημιακά Τμήματα. Επιπλέον, δεν λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη φύση των καλλιτεχνικών σπουδών, ακόμα περισσότερο στις παραστατικές τέχνες, αξιοποιώντας σε αυτήν την κατεύθυνση τη μεγάλη πείρα που υπάρχει από την οργάνωση της διδασκαλίας τους ειδικότερα στις 5 κρατικές σχολές. Οπως ήταν αναμενόμενο, πουθενά δεν προβλέπονται τα έκρυθμα - ειδικά αυτήν την περίοδο - ζητήματα της φοιτητικής μέριμνας (σίτιση, στέγαση, πάσο), αλλά και θέματα φοιτητικών συλλογικών οργάνων και εκπροσώπησής τους στα διοικητικά όργανα της ΑΣΠΤ. Δεν εξασφαλίζει επομένως ΤΙΠΟΤΑ από όλα τα συστατικά που θα καθιστούσαν ένα Ιδρυμα ουσιαστικά ανώτατο.

Σε ένα πεδίο όπως οι παραστατικές τέχνες, όπου το εμπόριο της Εκπαίδευσης ήδη είναι πολύ ανθηρό, διαμορφώνεται ένα μεγάλο «σούπερ μάρκετ» εκπαιδευτικών προϊόντων, το οποίο θα εμπορεύεται αφενός πτυχία για λίγους και εκλεκτούς, αφετέρου προγράμματα καταρτισιακού τύπου, εξ αποστάσεως κύκλους σπουδών, ακριβοπληρωμένα σεμινάρια για τους πολλούς. Στον χορό της αγοράς, άλλωστε, το νομοσχέδιο φροντίζει να προβλέψει τη λειτουργία τέτοιων προγραμμάτων κατάρτισης της ΑΣΠΤ από κοινού με το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, αφήνοντας άλλα σοβαρά ζητήματα σε εκκρεμότητα και δείχνοντας κι έτσι τι έρχεται να λύσει με την ίδρυση της συγκεκριμένης σχολής... Αν σε όλα αυτά προσθέσει κανείς το γεγονός ότι η προετοιμασία για την εισαγωγή σε ανώτερες και ανώτατες πλέον καλλιτεχνικές σπουδές είναι ζήτημα αποκλειστικά ιδιωτικό και πανάκριβο, μιας και δεν υπάρχουν δημόσιες αντίστοιχες δομές, γίνεται ξεκάθαρο ότι η ΑΣΠΤ γίνεται άπιαστο όνειρο για τα παιδιά της λαϊκής οικογένειας. Αυτά, αντίθετα, θα πρέπει να αρκεστούν σε φτηνότερα και πιο σύντομα εκπαιδευτικά «πακέτα», έχοντας ήδη πληρώσει έναν σκασμό λεφτά, από μικρές ηλικίες, σε ιδιωτικά ωδεία, σχολές ή εργαστήρια χορού και θεάτρου.

Κανείς λοιπόν δεν έχει αυταπάτες ότι ένα τέτοιο κατ' όνομα «Πανεπιστήμιο» μπορεί να εξασφαλίζει αναβαθμισμένο περιεχόμενο, ότι πληροί στο παραμικρό τις ανάγκες των καλλιτεχνών και της κοινωνίας για υψηλού επιπέδου καλλιτεχνική γνώση και δημιουργία. Αντίθετα, αποτελεί το υπόβαθρο για να στοιχίζονται ακόμα περισσότερο οι τέχνες στην αγοραία και ρηχή εκδοχή τους, απομακρύνει ακόμα περισσότερο τη θεωρία από την πράξη, υψώνοντας τεχνητά σινικά τείχη μεταξύ τους. Βάζοντας σκόπιμα απέναντι τους «ακαδημαϊκούς» από τους «πρακτικούς» ανθρώπους του πολιτισμού, προκειμένου να γίνονται εξίσου ευάλωτοι και αναλώσιμοι, χωρίς πρόσβαση στην πλέρια ανάπτυξη της Τέχνης τους.

Η κυβέρνηση της ΝΔ, έχοντας πλήρη επίγνωση της δραματικής κατάστασης που βιώνουν οι περισσότεροι καλλιτέχνες σήμερα, καταδικασμένοι στην περιπλάνηση και στην ετεροαπασχόληση, κακοπληρωμένοι ή και απλήρωτοι, χωρίς δικαίωμα καν σε ταμείο ανεργίας, πετάει προκλητικά το «τυράκι» της καθιέρωσης βαθμίδας Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (ΚΕ) για το Δημόσιο και την Τοπική Διοίκηση. Πέφτει έξω όμως - και οι καλλιτέχνες και σπουδαστές το απέδειξαν ήδη με τις συλλογικές τους διαδικασίες - αν νομίζει ότι η αναγνώριση ΚΕ θα εκληφθεί ως «ηθική δικαίωση». Μπροστά στη λαίλαπα της καταπάτησης των εργασιακών τους δικαιωμάτων, της ισοπέδωσης των όρων ζωής και δημιουργίας τους, αυτό δεν είναι καν σταγόνα στον ωκεανό... Είναι εμπαιγμός! Και συνιστά ακόμα πιο κυνική πρόκληση την ίδια στιγμή που το νομοσχέδιο υποβαθμίζει τις υπάρχουσες ανώτερες καλλιτεχνικές σχολές, εξαφανίζει από τον χάρτη τις 5 κρατικές, διαμορφώνει μια «σούπα» μεταδευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων πτυχίων και αποφοίτων με κατακερματισμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

Απέναντι στις αγωνίες αυτών των παιδιών, οι δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας και του οπορτουνισμού άχνα δεν βγάζουν για την ταμπακιέρα. Ηδη από την κατάθεση του νομοσχεδίου έχουν επιδοθεί σε διαπραγματεύσεις και πλειοδοσίες για το τι θα χάσουν τελικά οι σπουδαστές των υφιστάμενων και της νέας καλλιτεχνικής σχολής. Καταπώς συνηθίζουν, εγκαλούν την κυβέρνηση ότι παρά τις ...φιλότιμες προσπάθειες, δεν εφαρμόζει στο έπακρο την ευρωενωσιακή πολιτική και τις γνωμοδοτήσεις του ΣτΕ. Ξεχνούν όμως - ή έτσι παριστάνουν τουλάχιστον - ότι με βάση το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων, το επίπεδο 5 (στο οποίο εντάσσονται τα πτυχία των ανώτερων καλλιτεχνικών σχολών για την κυβέρνηση) περιλαμβάνεται ούτως ή άλλως σε αυτό που αποκαλείται «Τριτοβάθμια» (tertiary) Εκπαίδευση. Καμία αντίθεση λοιπόν δεν υπάρχει στην ευρωενωσιακή και στην πολιτική και νομοθεσία της ελληνικής κυβέρνησης. Αλλωστε η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση χωράει πλέον τα πάντα: Μεταδευτεροβάθμια πτυχία, πτυχία αγορασμένα από κολέγια, κύκλους σπουδών κατάρτισης, bachelor, πανεπιστημιακά διπλώματα κ.ά. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δυνάμεις τους στην ΠΟΘΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος - Ακροάματος) και στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών παζαρεύουν πιστωτικές μονάδες και διαβαθμίσεις, «αδειάζοντας» στην ουσία τούς αγώνες του προηγούμενου διαστήματος (με αφορμή το ΠΔ 85/2022) και τα δίκαια αιτήματα των καλλιτεχνών για πραγματικά Ανώτατη Καλλιτεχνική Εκπαίδευση. Κατά την προσφιλή τακτική τους, προθυμοποιούνται να συνομιλήσουν και να αντιπροτείνουν «εποικοδομητικά» το κουτσούρεμα των μορφωτικών δικαιωμάτων των καλλιτεχνών. Είναι βουτηγμένοι κι αυτοί στην «κανονικότητα» και στον «ρεαλισμό» των πιστωτικών μονάδων, στην πολιτική επομένως που θέλει τους καλλιτέχνες «κινητικούς» και «ευέλικτους», μεταφερόμενους «ελεύθερα» για να πουλούν την εργατική τους δύναμη, τη δημιουργικότητά τους, στις χώρες - μέλη της ΕΕ, προκειμένου να ενισχύσουν το «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα» των ευρωπαϊκών επιχειρηματικών ομίλων του Πολιτισμού. Είναι μάλιστα τέτοια η πρεμούρα τους να εξειδικεύσουν και να φανούν χρήσιμοι συνομιλητές στην κυβερνητική πολιτική, που επιδίδονται σε ...βελτιωτικές προτάσεις ακόμα και της ίδιας της Συνθήκης της Μπολόνια, αυτής που καταδικάστηκε από σύσσωμο το φοιτητικό κίνημα, από τους εργαζόμενους και τα σωματεία τους, αφού καθιέρωσε τη διάσπαση και τους κύκλους σπουδών, διαχώρισε πλήρως το πτυχίο από τα επαγγελματικά δικαιώματα.

Στο ζήτημα, τελικά, των πιστωτικών μονάδων, δηλαδή της ατομικής διαδρομής για την απόκτηση πτυχίου μέσα από τη συλλογή σκόρπιων γνώσεων, προσόντων και δεξιοτήτων, ομονοούν όλοι: Κυβέρνηση, δυνάμεις των υπόλοιπων συστημικών κομμάτων, εργοδότες και σχολάρχες. Αυτό άλλωστε εξυπηρετεί τόσο τους εμπόρους της Εκπαίδευσης όσο και τα αφεντικά, που μπορούν να ψαρεύουν εργαζόμενους με μια μεγάλη γκάμα πτυχίων και διαφοροποιημένα εργασιακά και επαγγελματικά δικαιώματα. Η πανεπιστημιακή μόρφωση δεν μπορεί να είναι ατομική διαδρομή άθροισης πιστωτικών μονάδων. Το ξεχωριστό χαρακτηριστικό των πανεπιστημιακών σπουδών είναι ότι συνδυάζουν εκπαίδευση και έρευνα, μπορούν να οδηγήσουν σε διδακτορικό τίτλο, αναπαράγουν το διδακτικό προσωπικό τους και παράγουν νέα γνώση. Και αυτό ισχύει για όλες τις εφαρμοσμένες επιστήμες, επομένως και για τις παραστατικές τέχνες, παρότι στην περίπτωσή τους ισχύουν ιδιαίτεροι όροι και διαφορετικές - σε σχέση με άλλα επιστημονικά αντικείμενα - προϋποθέσεις ως προς τη διεξαγωγή έρευνας.

Οι δυνάμεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στους σπουδαστές και στους εργαζόμενους καλλιτέχνες παλεύουμε για ουσιαστική αναβάθμιση των σπουδών. Για ένα πανεπιστήμιο δημόσιο και δωρεάν, στον αντίποδα του επιχειρηματικού πανεπιστημίου που προωθούν η κυβέρνηση και η ΕΕ. Ενα πανεπιστήμιο που θα χρηματοδοτείται επαρκώς από το κράτος για τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές του, για το απαραίτητο μόνιμο διδακτικό και ειδικό καλλιτεχνικό προσωπικό, για δωρεάν σύγχρονα συγγράμματα. Παίρνουμε θέση για το ίδιο το περιεχόμενο των σπουδών, διεκδικώντας προγράμματα σπουδών ενιαία ανά καλλιτεχνικό αντικείμενο, χωρίς αντιεπιστημονικούς διαχωρισμούς θεωρίας και πράξης. Αντιπαλεύουμε στην πράξη τις καταρτίσεις και τα προγράμματα προσόντων, την αγορά κύκλων σπουδών με δίδακτρα. Δίνουμε διέξοδο στις αγωνίες και στα όνειρα των σπουδαστών να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε ανώτατο επίπεδο, σε όποιο καλλιτεχνικό πανεπιστημιακό Τμήμα επιλέξουν. Δεν κάνουμε βήμα πίσω από την εξασφάλιση φοιτητικής μέριμνας, δωρεάν σίτισης, στέγασης, φοιτητικών πάσο για όλους τους φοιτητές και σπουδαστές Ανώτατης και Ανώτερης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης. Βάζουμε φρένο στην κατάργηση του άρθρου 16, στην εμπορευματοποίηση της Παιδείας σε όλες της τις βαθμίδες. Δεν παραιτούμαστε από την ανάγκη να διαμορφωθεί δίκτυο δημόσιων και δωρεάν καλλιτεχνικών εκπαιδευτηρίων παράλληλα με το σχολείο. Ταυτόχρονα, με την πάλη μας ανοίγουμε τον δρόμο για πραγματικά Αποκλειστικά Ενιαία Ανώτατη Καλλιτεχνική Εκπαίδευση, σε μια κοινωνία που θα αναγνωρίζει και θα αξιοποιεί τις δυνατότητες για μια πλατιά όσο ποτέ διάδοση της Τέχνης, και μια χωρίς προηγούμενο ανάδειξη των καλλιτεχνών και της εργασίας τους.