INTIME NEWS

Ο Joshua Volz, ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, εξέφρασε την «απόλυτη δέσμευση» της αμερικανικής κυβέρνησης στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, σημειώνοντας πως «ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες - στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου».

Η ομολογία αυτή, ότι ο πολυδιαφημισμένος Διάδρομος «λειτουργεί στις σταγόνες», έρχεται να επιβεβαιώσει όσα έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες. Στις πρόσφατες δημοπρασίες για τον Φεβρουάριο, από τη συνολική προσφερόμενη δυναμικότητα των σχεδόν 72 GWh δεσμεύτηκε μια απειροελάχιστη ποσότητα μόλις 48 MWh, ενώ για τα «Route 2» και «Route 3» το ενδιαφέρον ήταν εντελώς μηδενικό.

Στο αρνητικό αυτό ενδιαφέρον συνέβαλε το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ, εκ των βασικών χρηστών του Διαδρόμου, δεν συμμετείχε στις δημοπρασίες - προφανώς επειδή ο πελάτης της, η ουκρανική «Naftogaz», δεν αποδέχτηκε την προσφορά της ελληνικής εταιρείας και προτίμησε να προμηθευτεί αέριο από κάποια άλλη, φτηνότερη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας για τους στόχους της Ουάσιγκτον. «Η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ για πολιτική πίεση στους εταίρους της», είπε, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές». Αναφέρθηκε στη «σαφή δέσμευση» της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για «πλήρη εξάλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου», με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν «να βοηθήσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους να πετύχουν αυτόν τον στόχο». Πρόκειται για τη γνωστή ρητορική που συνοδεύει τον σχεδιασμό «ενεργειακής κυριαρχίας» των ΗΠΑ στην Ευρώπη - έναν σχεδιασμό που δεν σημαίνει «ασφάλεια» για τους λαούς αλλά νέα εξάρτηση, αυτήν τη φορά από το πανάκριβο αμερικανικό LNG.

Ο Volz εξύμνησε τον ρόλο της Ελλάδας, χαρακτηρίζοντάς την «καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους» και επαινώντας την «πρωτόγνωρη πολιτική δέσμευση» της ελληνικής κυβέρνησης. «Ενα μεγάλο ευχαριστώ στον υπουργό Ενέργειας - ο πήχης έχει τεθεί πολύ ψηλά», είπε, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των υποδομών όσο και της πολιτικής βούλησης». Αναφέρθηκε και στον διορισμό της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ως «σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις».

Ο Αμερικανός αξιωματούχος προσπάθησε να δώσει εξηγήσεις για την αποτυχία της λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου, τονίζοντας ότι «πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός». Και συνέχισε: «Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος - για παράδειγμα το πώς περνούν οι αγωγοί μέσα από βουνά. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων. Αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο, δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».

Αυτή η παραδοχή αποκαλύπτει την πραγματικότητα ότι το αμερικανικό LNG είναι πανάκριβο, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος έχει υψηλότατα διόδια σε σχέση με τις εναλλακτικές διαδρομές (10 ευρώ/MWh από Ρεβυθούσα έναντι 3,9 ευρώ/MWh από Κροατία μέσω Ουγγαρίας ή Πολωνίας). Το «εμπορικά βιώσιμο» στη γλώσσα του κεφαλαίου σημαίνει «κερδοφόρο», και προφανώς το αμερικανικό LNG δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ούτε καν άλλες διαδρομές αμερικανικού LNG, πόσο μάλλον το φτηνότερο ρωσικό αέριο που συνεχίζει να τροφοδοτεί την Ευρώπη μέσω Τουρκίας, ή το αζέρικο που έρχεται από τον TAP.

Ο Volz ανακοίνωσε επίσης ότι «στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων», ενώ οι διαβουλεύσεις θα είναι «διαρκείς και εντατικές έως το τέλος του έτους». Η ομολογία αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει η κυβέρνηση, παρουσιάζοντας τον Κάθετο Διάδρομο ως «λάφυρο» από τη συμμετοχή της στα ευρωατλαντικά σχέδια και στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Από την πλευρά του ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή». «Δεν έχει υπάρξει κοινό προϊόν που μπαίνει στην Ελλάδα και φτάνει στην Ουκρανία», επεσήμανε, αναφερόμενος στις πέντε ρυθμιστικές αρχές που παρεμβαίνουν στο εγχείρημα.

Ο Παπασταύρου μίλησε για «εθνικής σημασίας» έργο, τονίζοντας ότι «η χώρα γίνεται πύλη εισόδου» και «μέρος της αλυσίδας». «Από το 2027 δεν θα έχουμε ρωσικό φυσικό αέριο», είπε, «άρα πρέπει κάπως να το αντικαταστήσουμε». Παραδέχτηκε ωστόσο την ύπαρξη «παιδικής ασθένειας», σημειώνοντας ότι «είναι απαιτητικό έργο και χρειάζεται επιμονή» και ότι «δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στην τιμή του Route 2 και Route 3».

Σε μετάφραση όλα αυτά σημαίνουν ότι για να γίνει «βιώσιμο» και «ανταγωνιστικό» το έργο, μονόδρομος είναι η παραπέρα όξυνση των ανταγωνισμών ακόμα και στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού στρατοπέδου. Οπως έχει αποκαλυφθεί, οι Αμερικανοί απαιτούν αποκλειστικότητα για το αμερικανικό LNG, πιέζοντας να αποκλειστεί το φτηνότερο αζέρικο αέριο που φτάνει μέσω του TAP. Η ελληνική κυβέρνηση φέρεται να έχει δεσμευτεί ότι η προσφυγή στο αζέρικο αέριο θα γίνεται μόνο αν καθυστερήσει το αμερικανικό LNG - αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τον ρόλο του «μπροστάρη» στην εφαρμογή του αμερικανικού σχεδιασμού.

Ο Παπασταύρου αναφέρθηκε και στις συμβάσεις με τη «Chevron», ανακοινώνοντας ότι «το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε τις τέσσερις συμβάσεις», απομένει «το στάδιο της υπογραφής τις επόμενες δύο εβδομάδες» και στη συνέχεια «πάνε στη Βουλή». Σημείωσε ότι «το φθινόπωρο του 2026 ξεκινούν οι έρευνες» και ότι «αν η γεώτρηση στο οικόπεδο 2 στο Ιόνιο είναι επιτυχής, η επένδυση θα είναι 2 δισ. ευρώ».

Υπενθυμίζεται ότι στο πρόσφατο συνέδριο P-TEC στην Αθήνα υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ «ExxonMobil», «Energean» και «HelleniQ Energy» για γεωτρήσεις στο Ιόνιο, με την «ExxonMobil» να αποκτά το 60% της παραχώρησης. Ο CEO της «Energean», Μαθιός Ρήγας, μίλησε για «εθνική ευκαιρία» και «ενεργειακή ανεξαρτησία» - προσπερνώντας βέβαια ότι καμία «ενεργειακή ανεξαρτησία» για τον λαό δεν διασφαλίζει η εκμετάλλευση του ενεργειακού πλούτου από τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Στο συνέδριο παρενέβη και ο Αλέξης Κωνσταντόπουλος, ειδικός απεσταλμένος για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), τονίζοντας ότι «η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε πράσινο κόμβο» και αναγνωρίζεται ως «πυλώνας ενεργειακής ανθεκτικότητας». Χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «την πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ετών» και σημείωσε ότι ο IMEC «συνδέει μεταφορές, Ενέργεια και δεδομένα σε μια ενιαία υποδομή», κάτι «πρωτόγνωρο σε διεθνές επίπεδο».

Ο IMEC, υπενθυμίζεται, αποτελεί μέρος των ευρύτερων ευρωατλαντικών σχεδιασμών που ξεδιπλώνονται πάνω στις «διευθετήσεις» της περιοχής - συμπεριλαμβανομένων αυτών που γίνονται πάνω στα συντρίμμια λαών όπως ο παλαιστινιακός.

Το Athens Energy Summit 2026 επιβεβαίωσε για ακόμα μια φορά ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει βαθιά στον αμερικανικό σχεδιασμό «ενεργειακής κυριαρχίας», αναλαμβάνοντας τον ρόλο του «μπροστάρη» στην υλοποίησή του. Οι πανηγυρικές δηλώσεις για «πλημμύρα» αερίου και «στρατηγικής σημασίας» έργα δεν μπορούν ωστόσο να κρύψουν την πραγματικότητα: Ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει στις «σταγόνες» επειδή είναι πανάκριβος, οι ανταγωνισμοί μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο εντείνονται και ο λαός - όχι μόνο δεν έχει να περιμένει τίποτα αλλά - γίνεται παραλήπτης του «λογαριασμού».

Οι τιμές του φυσικού αερίου, παρά την «απόβαση» του αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, παραμένουν 50% υψηλότερες από την προ πανδημίας εποχή, ενώ η «απεξάρτηση» από το ρωσικό αέριο σημαίνει στην πράξη νέα εξάρτηση - αυτήν τη φορά από το ακριβότερο αμερικανικό LNG. Η «ενεργειακή ασφάλεια» που διαφημίζεται δεν αφορά τους λαούς, αλλά τα κέρδη των ενεργειακών μονοπωλίων και τους γεωπολιτικούς στόχους της Ουάσιγκτον.