Με τίτλο «Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ έχουν πρόταση για τις σπουδές και το αντικείμενό μας» κυκλοφορούν οι πρώτες οκτασέλιδες κλαδικές ανακοινώσεις της Φοιτητικής Επιτροπής του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ, που απευθύνονται σε προπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες με βάση το επιστημονικό αντικείμενο και τον κλάδο τους.

Με αφορμή αυτήν την πρωτοβουλία της ΚΝΕ, ο «Ριζοσπάστης» συνομίλησε με τον Παντελή Αρζόγλου, μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ, και την Ευτυχία Χατζηδάκη, μέλος του Τμήματος Παιδείας και Ερευνας της ΚΕ του ΚΚΕ, για τη σημασία των ανακοινώσεων και την αξιοποίησή τους από τις Οργανώσεις της ΚΝΕ.

- Ας ξεκινήσουμε με το τι είναι οι ανακοινώσεις της ΚΝΕ για το αντικείμενο και την προοπτική των σπουδών στο πανεπιστήμιο.

Παντελής Αρζόγλου: Πρόκειται για 8σέλιδες ανακοινώσεις, μέσα από τις οποίες επιδιώκουμε να προβάλουμε ανά επιστημονικό αντικείμενο και κλάδο τις δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα, με βάση την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, ανάπτυξης των ίδιων των πανεπιστημίων, διαμόρφωσης των επιστημόνων, των αποφοίτων, με κριτήριο τη συμβολή τους στην ικανοποίηση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών, του εργαζόμενου λαού. Δηλαδή, αφορούν μια προσπάθεια να δοθεί συνέχεια, μετά και την έκδοση της Φοιτητικής Επιτροπής για «Το πανεπιστήμιο που έχουμε ανάγκη σήμερα», στην προβολή της πρότασης του ΚΚΕ για το Πανεπιστήμιο, εξειδικεύοντας για κάθε επιστημονικό αντικείμενο και κλάδο. Βασιζόμαστε φυσικά, στην Προγραμματική αντίληψη του ΚΚΕ για το «πανεπιστήμιο των σύγχρονων αναγκών και δυνατοτήτων της εποχής μας» και εξετάζουμε θέματα πιο ειδικά, που άπτονται του περιεχομένου σπουδών, του επαγγέλματος αύριο.

Ευτυχία Χατζηδάκη: Για να «δώσουμε» αυτό το περιεχόμενο σε αντιπαράθεση με τη σημερινή εικόνα, με αυτά που βιώνουν οι φοιτήτριες και οι φοιτητές, στις ανακοινώσεις περιγράφουμε τους όρους σπουδών, την κατάσταση της φοιτητικής μέριμνας, των υποδομών και τα προγράμματα σπουδών των αντίστοιχων Τμημάτων, όπως έχουν διαμορφωθεί στο πανεπιστήμιο της αγοράς, της ιδιωτικοοικονομικής λειτουργίας, στοιχεία που επιδρούν φυσικά και στις σπουδές και στο περιεχόμενό τους. Για παράδειγμα, σε σχέση με το πώς οι όροι σπουδών επιδρούν στο τι επιστήμονας τελικά βγαίνει ο πτυχιούχος, πόσο σφαιρική και στέρεη γνώση έχει αλλά και κατάλληλες δεξιότητες, για να μπορέσει να ασκήσει με επάρκεια το επάγγελμά του. Μια προϋπόθεση για να διασφαλίζονται αυτά είναι αυτό που λέμε σύνδεση θεωρίας και πράξης, η αρμονική συνύπαρξή τους στα προγράμματα σπουδών των πανεπιστημίων. Και δεν αφορά μόνο την πρακτική άσκηση, αλλά και το αν υπάρχουν π.χ. εργαστήρια με σύγχρονες υποδομές, με επαρκές προσωπικό για να τα στελεχώνει κ.ά.

- Ποια επιστημονικά αντικείμενα αφορούν οι ανακοινώσεις;

Π.Α.: Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί και κυκλοφορούν οι ανακοινώσεις της Φοιτητικής Επιτροπής του ΚΣ της ΚΝΕ για τα Τμήματα Ιστορίας - Αρχαιολογίας, τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, τα Τμήματα Προσχολικής Αγωγής, καθώς και τις Σχολές Ιατρικής. Τις αμέσως επόμενες μέρες κυκλοφορούν οι ανακοινώσεις για τις Γεωπονικές Σχολές και τις Σχολές Υγείας, και προετοιμάζονται αρκετές ακόμα για το επόμενο διάστημα, επιδιώκοντας να «καλύψουμε» τα περισσότερα επιστημονικά αντικείμενα και κλάδους.

- Πού στοχεύουμε να συμβάλουν αυτές οι ανακοινώσεις;

Ε.Χ.: Καταρχάς ξεκινάμε από το δεδομένο ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον στην πλειοψηφία των φοιτητριών και των φοιτητών γύρω από τα θέματα αυτά. Οπως αποτυπώνεται και στις ανακοινώσεις που κυκλοφορούν, η πλειοψηφία πέρασε σε μια σχολή με όνειρα για το μέλλον της, το οποίο, κατά κανόνα, μοιάζει δυσοίωνο. Από τη μια, διαβάζουν στους διάφορους οδηγούς σπουδών μεγάλα λόγια για το πού μπορούν να δουλέψουν, από την άλλη, βλέπουν ότι το πτυχίο τους δεν αρκεί. Μέσα από αυτήν τη δουλειά επιδιώκουμε να δώσουμε απαντήσεις και σε αυτήν την αγωνία, να τους πούμε με απλά λόγια ποιος φταίει και ποια είναι η διέξοδος. Να αναδείξουμε ότι μπορεί να γίνει αλλιώς, ο πτυχιούχος να εργάζεται στο αντικείμενό του με σύγχρονα δικαιώματα, αν τα πανεπιστήμια συνδεθούν με την κοινωνία χωρίς να μεσολαβεί το κριτήριο του κέρδους, με κεντρικό σχεδιασμό στο πλαίσιο της σοσιαλιστικής οικονομίας.

Στα Κομματικά και ΚΝίτικα ντοκουμέντα ξεχωρίζουμε ως καθήκον για την αναβάθμιση της ιδεολογικής - πολιτικής μας παρέμβασης στα πανεπιστήμια, τη διαμόρφωση και υλοποίηση ενός πιο μακρόπνοου και πολύπλευρου σχεδίου παρέμβασης, που περιλαμβάνει το επιστημονικό αντικείμενο, την αντιπαράθεση γύρω από αυτό, τις κατευθύνσεις των προγραμμάτων σπουδών, το επάγγελμα, την κατάσταση και τις προτεραιότητες στον κλάδο. Το να κάνουμε πιο γρήγορα βήματα αφορά την ικανότητά μας να διεξάγουμε με μεγαλύτερη επάρκεια, πιο πειστικά, την ιδεολογική αντιπαράθεση στα αμφιθέατρα αλλά και στο φοιτητικό κίνημα. Είναι όρος για να ταρακουνήσουμε, να μετατοπίσουμε συνειδήσεις, στις οποίες επιδρούν τα παραπάνω.

Για παράδειγμα, αν δεν αντιπαρατεθούμε στα Ιστορικά Τμήματα με το «ποιος είναι ο κινητήριος μοχλός της Ιστορίας» εκ των πραγμάτων η παρέμβασή μας θα έχει πολύ συγκεκριμένα όρια. Επίσης, με δεδομένο ότι οι μισοί εργαζόμενοι της χώρας είναι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δηλαδή από τα πανεπιστήμια παράγεται το επιστημονικά ειδικευμένο εργατικό δυναμικό της χώρας, σκεφτόμαστε και με όρους προοπτικής. Επιδιώκουμε να διαμορφώνουμε από σήμερα τις προϋποθέσεις για την ένταξή τους στην ταξική πάλη σε κάθε επαγγελματικό και εργασιακό χώρο, για τη στάση τους ως επιστήμονες, σε αντιπαράθεση με τις σάπιες αξίες και τα ιδανικά του συστήματος που καλλιεργούνται και μέσα στο πανεπιστήμιο. Π.χ. Τα Προγράμματα Σπουδών των Σχολών της Ιατρικής διατρέχονται από τη λογική «η υγεία είναι εμπόρευμα». Οσο ο φοιτητής το αφομοιώνει - χωρίς τη δική μας παρέμβαση να το αντικρούει και να το καταρρίπτει, να φωτίζει ότι μπορεί να είναι αλλιώς η κατάσταση - θα παίζει αύριο ρόλο και στη στάση του ως επιστήμονα γιατρού.

- Οι Οργανώσεις της ΚΝΕ πώς υποδέχονται αυτό το υλικό;

Π.Α.: Οι πρώτες ανακοινώσεις που έχουν εκδοθεί, έχουν γίνει δεκτές με ενθουσιασμό και ενδιαφέρον από τις Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ στα αντίστοιχα Τμήματα. Το «πρώτο διάβασμα» κάνει φανερό ότι ως υλικά μπορούν να τροφοδοτήσουν και πλούσια εσωοργανωτική συζήτηση, να εμπλουτίσουν το περιεχόμενο των συνεδριάσεων των φοιτητικών ΟΒ. Ηδη φαίνεται πως συμβάλλουν στο να δυναμώσει ο προβληματισμός, το ενδιαφέρον για την ενασχόληση και την παρέμβαση στα ζητήματα που αφορούν το επιστημονικό αντικείμενο, την εργασιακή προοπτική, αλλά και τον ρόλο των επιστημόνων των συγκεκριμένων αντικειμένων στη σοσιαλιστική οικοδόμηση.

Επίσης, τροφοδοτούν επιπλέον το ενδιαφέρον για παραπέρα μελέτη επεξεργασιών του Κόμματος σε σχέση με τον κάθε κλάδο. Για παράδειγμα, στις Παιδαγωγικές Σχολές για το Σχολείο και την Προσχολική Αγωγή. Στις σχολές Υγείας για την υγεία. Στις πολυτεχνικές και οικονομικές σχολές τις εκδόσεις και επεξεργασίες για την «πράσινη και ψηφιακή» οικονομία, στις νομικές για τα ζητήματα Δικαίου, κ.τ.λ. Σε όλες τις ανακοινώσεις περιλαμβάνονται προτάσεις για περαιτέρω διάβασμα των θέσεων του ΚΚΕ, προγραμματικών επεξεργασιών, άρθρων της ΚΟΜΕΠ, άλλων εκδόσεων, του ίδιου του Προγράμματος του Κόμματος κ.ά. Σ' αυτήν τη βάση δυναμώνουν το κλίμα και οι σκέψεις για την πολύμορφη αξιοποίησή τους, τους επόμενους μήνες μέσα στα πανεπιστήμια, στα αμφιθέατρα.

- Τι μορφές μπορεί να πάρει η αξιοποίηση των κλαδικών ανακοινώσεων μέσα στα ιδρύματα;

Π.Α.: Ως προς την αξιοποίησή τους στο αμφιθέατρο μπορούν να αποτελέσουν βάση για συσκέψεις, εκεί μπορούν να αξιοποιηθούν και μέλη ΔΕΠ στην παρουσίαση και τη συζήτηση. Μπορεί φυσικά να αξιοποιηθούν και αυτούσια ως ένα υλικό που θα δώσουμε στον συμφοιτητή να διαβάσει και να το συζητήσουμε στη συνέχεια. Επίσης, να αποτελέσουν βάση για να διαμορφωθούν κατάλληλα θεματικά «αντιμαθήματα». Να τυπωθούν σε μορφή έκθεσης παρουσίασης με «ξεναγήσεις» από την ΟΒ. Να αποτελέσουν βάση για διαμόρφωση ερωτηματολογίων γύρω από επιμέρους θέματα που πιάνουν οι ανακοινώσεις.

Από την άλλη, μπορούν να συμβάλουν στην οργάνωση της αντιπαράθεσης σε αλλαγές που αφορούν τα προγράμματα σπουδών, σε προσαρμογές στις αστικές κατευθύνσεις για το πανεπιστήμιο και σε αυτήν τη βάση να τροφοδοτήσουν και την αντιπαράθεση με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις και παρατάξεις, να συμβάλουν στη διαμόρφωση και τον εμπλουτισμό πλαισίων πάλης στους Φοιτητικούς Συλλόγους.

Μπορούν να «δεθούν» και με την επικαιρότητα. Για παράδειγμα, σχετικά με τη συζήτηση για τη νεανική παραβατικότητα, οι ανακοινώσεις για την Προσχολική Αγωγή και τα Παιδαγωγικά δίνουν μια μεθοδολογία παρέμβασης. Αντίστοιχα, στη φάση της εξέλιξης του μεγάλου αγώνα των αγροτών για την επιβίωσή τους η ανακοίνωση για τις Γεωπονικές Σχολές φωτίζει τη θέση του ΚΚΕ για το αγροτικό ζήτημα κ.ά.

Ε.Χ.: Αξιοποιώντας όλες αυτές τις μορφές, και άλλες που μπορεί να σκεφτούν και να εμπλουτίσουν οι Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ, κρίσιμο είναι να κατανοηθεί ότι το νήμα που δένει το περιεχόμενο της παρέμβασής μας, αξιοποιώντας τις κλαδικές ανακοινώσεις, είναι η σχέση οικονομίας - Παιδείας - εργασίας. Δηλαδή, ότι στοχεύουμε και μπορούμε να τεκμηριώσουμε και να εμπνεύσουμε νέες και νέους γύρω από τις δυνατότητες για πανεπιστήμιο, επιστήμη, έρευνα, εργασία που θα υπηρετεί τις σύγχρονες εργατικές - λαϊκές ανάγκες στο πλαίσιο της εργατικής εξουσίας και οικονομίας. Να κερδίσουμε περισσότερους στην πάλη για τον σοσιαλισμό, που αποτελεί τη μοναδική διέξοδο από τη σκοπιά της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.