Παραμονή Χριστουγέννων μια 16χρονη προφυλακίστηκε, κατηγορούμενη για δύο κακουργήματα και ένα πλημμέλημα, καθώς τραυμάτισε με μαχαίρι - ευτυχώς ελαφρά - μια 14χρονη συμμαθήτρια της σε Γυμνάσιο της Κυψέλης.

Η 14χρονη, όπως και οι συμμαθητές της, κινδυνεύει να στιγματιστεί από τον φόβο και την ανασφάλεια, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, αλλά και ουσιαστικής ανάδειξης των πραγματικών αιτιών πίσω από την επιθετικότητα παιδιών και εφήβων.

Από τον συστημικό δημόσιο διάλογο δεν έλειψε η μονομερής επίρριψη της ευθύνης στην οικογένεια της 16χρονης, όπως και στο προηγούμενο σχολείο, που είχε επιβάλει την αποστειρωμένη και αντιπαιδαγωγική - με τον τρόπο που προβλέπεται - πειθαρχική ποινή της αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος, για την οποία η κυβέρνηση δήλωνε περήφανη και περιχαρής.

Τυπικά, έχουμε ένα παιδί - θύτη και ένα παιδί - θύμα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν δύο παιδιά - θύματα μιας κοινωνίας που δομείται πάνω στη βία του συστήματος της εκμετάλλευσης και των ανισοτήτων, της εξοικείωσης με τις εκατόμβες των θυμάτων από τους πολέμους των ιμπεριαλιστών.

Η φυλακή δεν είναι ο κατάλληλος χώρος για να «σωφρονιστεί» ένα ανήλικο παιδί... Ούτε μπορεί να είναι ανεκτό ότι το κράτος εξαντλεί την αυστηρότητά του σε ποινές πάνω στα παιδιά, ενώ «αδιαφορεί» επιλεκτικά για δημόσια και δωρεάν μέτρα υποστήριξης, πρόληψης και παιδικής προστασίας...

Τι πραγματικά πυροδοτεί την επιθετικότητα παιδιών και εφήβων;

Είναι η καταστολή, η αυστηροποίηση των ποινών, η αστυνομοκρατία και οι απαγορεύσεις η λύση;

Υπάρχει «γιατρειά» αυτού του προβλήματος και ποια είναι αυτή;

Πώς προσδιορίζεται η ευθύνη της οικογένειας, του σχολείου;

Μπορούμε και πώς, μέσα από τους αγώνες, την πρωτοπόρα δράση της ΚΝΕ, να χτίσουμε «αντισώματα»;

Τι δείχνει η διεθνής εμπειρία, τόσο από τις μητροπόλεις του καπιταλισμού όσο και από την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ενωση;

Πρόσφατα εκδόθηκαν από τη «Σύγχρονη Εποχή» τα πρακτικά της εκδήλωσης της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ «Παραβατικές συμπεριφορές στη νεαρή ηλικία ή όψεις του εκμεταλλευτικού συστήματος;», την οποία επιμελήθηκε η Διατμηματική Ομάδα Εργασίας του ΚΚΕ για την παραβατικότητα των ανηλίκων.

Οπως αναφέρεται στον πρόλογο της έκδοσης:

«Η εκδήλωση είχε στόχο να ανοίξει και όχι να κλείσει τη συζήτηση σχετικά με τη νεανική και ανήλικη παραβατικότητα, με επιστημονικό και ταυτόχρονα μαχητικά πολιτικό τρόπο. Να φωτίσει τις κοινωνικές αιτίες, τις πολιτικές ευθύνες, τις συγκεκριμένες διαστάσεις και τις πλευρές εκδήλωσης ενός επίκαιρου, σύνθετου και βαθιά ταξικού ζητήματος».

Μέσα από την έκδοση γίνεται προσπάθεια να συνεχιστεί η συστηματική επιδίωξη του ΚΚΕ να έρθει σε επαφή, να ακούσει τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, τους εργαζόμενους, τους επιστήμονες και ερευνητές που ασχολούνται με το συγκεκριμένο πεδίο, την ίδια τη νεολαία, ειδικά των εργατικών - λαϊκών στρωμάτων, που στοχοποιείται διπλά, τόσο από την πολύμορφη βία του ίδιου του συστήματος όσο και από τη συνειδητή προσπάθεια ταύτισης των δίκαιων αντιδράσεων και των συλλογικών της αγώνων με την εγκληματικότητα. Να συμβάλει το Κόμμα ώστε να ενισχυθούν οι διεκδικήσεις που θέτουν σε πρώτο πλάνο την ικανοποίηση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών των παιδιών, της οικογένειας, του σχολείου.

Συγχρόνως, επιχειρείται να αναδειχθούν οι σκοπιμότητες της κυβέρνησης, της αστικής τάξης και της ΕΕ, που με τη διόγκωση και υπερπροβολή του ζητήματος επιδιώκουν: Να δικαιολογήσουν τη στρατηγική απόσυρσης της όποιας κρατικής ευθύνης από τα αναγκαία μέτρα πρόληψης, επιρρίπτοντας την ευθύνη στην οικογένεια, στο ίδιο το άτομο, ακόμα και στους συνομήλικους συμμαθητές του. Να το αξιοποιήσουν για την επιβολή ακόμα περισσότερων μέτρων καταστολής, ειδικά μέσα σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας. Να αποκρύψουν την ορατή και αόρατη βία του καπιταλιστικού συστήματος. Να αποκρύψουν, πάνω απ' όλα, τη βασική αιτία για την εμφάνιση και εξέλιξη του φαινομένου, που βρίσκεται στο εκμεταλλευτικό σύστημα, στον ίδιο τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, στις κοινωνικές ανισότητες, στις σάπιες «αξίες» και στα στρεβλά πρότυπα που καλλιεργεί και αναπαράγει. Να εκπαιδεύσουν τη νεολαία να μην αντιδρά, να αποδέχεται ως «παραβατική» κάθε συλλογική, μαχητική διεκδίκηση μιας ζωής με δικαιώματα, μιας άλλης κοινωνίας, χωρίς την εκμετάλλευση, που γεννά τον ατομισμό, τον ανταγωνισμό και την επιθετικότητα. Να ταυτίσουν τις εγκληματικές και προβοκατόρικες πράξεις οπαδικών, ρατσιστικών, ναζιστικών οργανώσεων με τους αγώνες της νεολαίας για καλύτερα σχολεία, για μια καλύτερη κοινωνία, που δεν θα στραγγαλίζει τα όνειρα και τις ανάγκες τους.

Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκδοση, η νεανική παραβατικότητα δεν είναι μια ατομική παρεκτροπή ή επιλογή. Είναι εκδήλωση της παθογένειας της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας, μιας κοινωνίας ανταγωνισμού, φτώχειας και αδιεξόδων, όπου όλα - ακόμα και οι ανθρώπινες σχέσεις - μετατρέπονται σε εμπόρευμα. Με αυτήν την έννοια, η ολοκληρωμένη και οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος προϋποθέτει την ανατροπή και κατάργηση της κοινωνίας της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, της βίας των λίγων σε βάρος των αναγκών των πολλών. Μόνο η κοινωνία του σοσιαλισμού - κομμουνισμού μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη εξάλειψη του φαινομένου. Αυτό αποδείχθηκε από την πείρα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ και σε άλλες χώρες τον 20ό αιώνα, χωρίς καμία πρόθεση να εξιδανικευτούν προβλήματα, που σχετίζονται τόσο με κατάλοιπα της προηγούμενης κοινωνίας όσο και με παρεκκλίσεις και υποχωρήσεις από τις αρχές της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης. Στο έδαφος της σοσιαλιστικής κοινωνίας και των νέων θεσμών της εργατικής εξουσίας αναπτύχθηκαν τεράστιες υποδομές, εφαρμόστηκαν πρωτοπόρες μέθοδοι, με τη στήριξη εκατοντάδων ψυχολόγων και παιδαγωγών, με ξεχωριστή μορφή αυτή του μεγάλου παιδαγωγού Αντόν Μακάρενκο.

Δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά. Υπάρχουν παιδιά που κινδυνεύουν, μέσα στο συγκεκριμένο σύστημα, είτε να πέσουν θύματα είτε να γίνουν θύτες!

Αυτή η βασική πολιτική θέση του ΚΚΕ αναπτύχθηκε μέσα από την κεντρική ομιλία του ΓΓ της ΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, καθώς και από τις θεματικές παρεμβάσεις, που φώτισαν επίκαιρα και επίμαχα ζητήματα πολιτικής αντιπαράθεσης, όπως:

Πώς σχετίζεται το σημερινό σχολείο με την ανάπτυξη της νεανικής παραβατικότητας; Πώς αξιοποιείται το θέμα «παραβατικότητα ανηλίκων» στην κατασταλτική φαρέτρα της αστικής τάξης, των κυβερνήσεων και των ιμπεριαλιστικών οργανισμών; Ποιο είναι το πραγματικό μερίδιο ευθύνης της οικογένειας μέσα στο συγκεκριμένο κοινωνικοοικονομικό σύστημα; Πώς, μέσα από τον δρόμο της πραγματικής γνώσης, του αγώνα και της αλληλεγγύης των μαθητών και της νεολαίας, μπορεί να γίνει πράξη το σύνθημα «Ενας για όλους και όλοι για έναν! Μαζί είμαστε πιο δυνατοί!»; Ποια είναι η σημαντική και αναγκαία για περαιτέρω μελέτη εμπειρία της αντιμετώπισης του ζητήματος σε συνθήκες σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ;

Σημαντική για την προετοιμασία της έκδοσης ήταν η συνεισφορά των παρεμβάσεων ακαδημαϊκών και εξειδικευμένων επιστημόνων, που αποτυπώνουν την προσωπική επιστημονική εμπειρία και τις απόψεις τους για το θέμα και αφορούν τη διεθνή εμπειρία, καθώς και την ανάδειξη της υπαρκτής, πραγματικής ανάγκης προστασίας των παιδιών από τη συγκεκριμένη κοινωνία, και όχι της κοινωνίας από τα παιδιά, όπως θέλει, παραμορφωτικά, να προβάλει η κυρίαρχη πολιτική.

Στην έκδοση που κυκλοφορεί από τη «Σύγχρονη Εποχή» θα βρείτε:

Την κεντρική ομιλία από τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, με θέμα «Στον δρόμο του αγώνα, να τους χαλάσουμε τα σχέδια να φτιάξουν μια νεολαία πειθήνια και πειθαρχημένη στις σάπιες αστικές αξίες και αρχές».

Και τις εξής παρεμβάσεις:

• «Αναζητώντας νόημα σε ένα σχολείο σε κρίση», από τον Κυριάκο Ιωαννίδη, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνο του Τμήματος Παιδείας και Ερευνας της ΚΕ.
• «Οι κρυφοί και φανεροί πραγματικοί στόχοι της αστικής πολιτικής: Ενταση καταστολής και υποταγή στη βία του συστήματος», από την Λίνα Κροκίδη, υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας του ΚΚΕ για την παραβατικότητα των ανηλίκων.
• «Μύθοι και πραγματικότητες για τη σχέση της οικογένειας με το ζήτημα της "νεανικής παραβατικότητας"», από την Κωνσταντίνα Τσότρα, μέλος του Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ για την Ισοτιμία και τη Χειραφέτηση των Γυναικών.
• «Επικίνδυνα παιδιά ή παιδιά σε κίνδυνο; Διεθνή παραδείγματα από χώρες - μητροπόλεις του καπιταλισμού», από τον Βασίλη Ιωακειμίδη, πρόεδρο του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
• «Παραβατικότητα ανηλίκων και πλευρές της εμπειρίας από την αντιμετώπισή της σε συνθήκες σοσιαλιστικής οικοδόμησης στο παράδειγμα της ΕΣΣΔ», από τον Ελισαίο Βαγενά, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνο του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ.
• «Με τη δύναμη των ανατρεπτικών ιδεών μας και τη συλλογική δράση χτίζουμε αντισώματα στις σάπιες αξίες του συστήματος και ανοίγουμε τον δρόμο για τη ζωή που μας αξίζει», από την Αφροδίτη Μπόμπολη, μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ.
• «Προστασία της κοινωνίας από τα παιδιά ή προστασία των παιδιών από την κοινωνία;», από τον Γιώργο Νικολαΐδη, ψυχίατρο, διευθυντή Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού.