ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τετάρτη 9 Απρίλη 2003
Σελ. /40
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Καλλιτεχνικό «ΟΧΙ στον πόλεμο»!

Από τη χτεσινή αντιπολεμική κινητοποίηση των εργατών του πολιτισμού
Από τη χτεσινή αντιπολεμική κινητοποίηση των εργατών του πολιτισμού
Μπροστά, μία φρικιαστική «κολόνα» από νεκροκεφαλές που στήριζαν τις σημαίες του ιμπεριαλιστικού «τετράπτυχου»: Των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και του ΟΗΕ. Στη βάση της «κολόνας», δύο «στρατιώτες», ο ένας με όπλο και ο άλλος κρατώντας ένα μπετόνι πετρελαίου. Ακολουθούσαν δύο μακριές σειρές μαυροφορεμένων γυναικών, με παιδικά, λευκά φέρετρα στα χέρια. Στο βάθος, το συγκλονιστικό, μεγάλο πανό, χωρίς λόγια, με ζωγραφισμένο ένα πληγωμένο παιδί, του οποίου το αίμα σχημάτιζε το λογότυπο της «Κόκα Κόλα». Υπογραφή: ΠΟΘΑ - ΣΕΗ - ΕΕΤΕ - ΠΜΣ. Τα σωματεία των ανθρώπων του πολιτισμού. Και πίσω, το πλήθος, με πικέτες κρεμασμένες από το λαιμό με την εικόνα ενός μωρού του Ιράκ με μπανταρισμένο το κεφάλι και με μαύρα περιβραχιόνια.

Αυτό ήταν το θεατρικό - αλλά κάθε άλλο παρά θεατρινίστικο - «στήσιμο» της κεφαλής της πορείας των εργατών του πολιτισμού προς την αμερικάνικη πρεσβεία, που ξεκίνησε χθες το απόγευμα από τα Προπύλαια, σε μια αντιπολεμική κορύφωση της χθεσινής 24ωρης απεργίας τους. Ηθοποιοί, μουσικοί, σκηνοθέτες, θεατρικοί συγγραφείς, σπουδαστές καλλιτεχνικών σχολών, το παλιό και νέο «αίμα» της ελληνικής προοδευτικής διανόησης, που συμμετείχαν όλο αυτό το διάστημα σε όλες τις αντιπολεμικές διαδηλώσεις του λαού μας, έδωσαν χθες και νέο ξεχωριστό «παρών», πιστοί στο χρέος του καλλιτέχνη, του διανοούμενου, για στράτευση της τέχνης του στην υπόθεση της υπεράσπισης των λαϊκών δικαιωμάτων για ψωμί, δουλιά και ειρήνη.


Πριν την πορεία, σύντομους χαιρετισμούς έκαναν ο πρόεδρος της ΠΟΘΑ και του ΣΕΗ, Βασίλης Κολοβός, ο πρόεδρος του Εικαστικού Επιμελητηρίου, Μιχάλης Παπαδάκης, ο πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων Γιώργος Σκούρτης και η Εύη Γιαννοπούλου εκ μέρους των σπουδαστών. Ολοι οι ομιλητές απαίτησαν να βγει η Ελλάδα από τον πόλεμο και υπογράμμισαν την αναγκαιότητα της συμμετοχής της διανόησης στους λαϊκούς αγώνες.

Αρνούμενοι τον ανώδυνο «πασιφισμό», τα συνθήματα των καλλιτεχνών «έδειχναν» σαν υπαίτιο του αίματος που χύνεται στο Ιράκ, τον ιμπεριαλισμό, από όπου κι αν προέρχεται: «Ενας είναι ο εχθρός, ο ιμπεριαλισμός», «Μπους - Μπλερ - Σαρόν φονιάδες των λαών», «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι»! Αρνούμενοι να «καταπιούν» την κυβερνητική προπαγάνδα περί δήθεν «μη συμμετοχής της Ελλάδας στον πόλεμο», οι Ελληνες καλλιτέχνες ζωγράφισαν σε ένα πανό το χάρτη της Κρήτης με μια «ματωμένη» πιτσιλιά στη θέση της βάσης της Σούδας και σύνθημα «Εξω η Ελλάδα από τον πόλεμο». Στο ίδιο πνεύμα και το πανό του Συλλόγου Σπουδαστών Σχολών Θεάτρου - Χορού - Κινηματογράφου, με σύνθημα «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών». Δεν έλειψαν και τα συνθήματα με πιο συγκεκριμένο πολιτισμικό περιεχόμενο, όπως «Οχι στου Μπους το νέο φασισμό, ο πόλεμος σκοτώνει και τον πολιτισμό», «Τέχνη, ζωή, δημιουργία, όχι στου Μπους τη μαύρη τραγωδία».

Περνώντας μπροστά από τη βρετανική πρεσβεία, οι καλλιτέχνες πέταξαν τα φέρετρα στην είσοδό της φωνάζοντας «Δολοφόνοι, δολοφόνοι» και μετά έκαναν ενός λεπτού ...κραυγής. Το ίδιο επαναλήφθηκε και στην αμερικάνικη πρεσβεία, όπου, εκτός από τα φέρετρα που πέταξαν μπροστά της, το σύνθημα «δολοφόνοι» και την κραυγή, ζωγράφισαν επιπλέον πτώματα στο δρόμο γράφοντας στα αγγλικά «Σταματήστε τον πόλεμο»!

Τέλος, η ΠΟΘΑ εκτιμά ότι η απεργία ήταν επιτυχημένη και τα θέατρα θα ήταν κλειστά. Καταγγελία κατά της διεύθυνσης της σχολής του «Αρμένη» μοίρασε ο Σύλλογος Σπουδαστών Σχολών Θεάτρου - Χορού - Κινηματογράφου, επειδή η διεύθυνση εμπόδισε τη διακίνηση υλικού που καλούσε στην απεργία και την αντιπολεμική συγκέντρωση!


Δόθηκε στην τέχνη και στον αγώνα

Χρονικό της ζωής και του έργου του κομμουνιστή ηθοποιού Τζαβαλά Καρούσου

Στο εξώφυλλο του βιβλίου εικονίζεται ο Τζαβαλάς Καρούσος στην ταινία «Ο Αλή Πασάς και η κυρα-Φροσύνη»
Στο εξώφυλλο του βιβλίου εικονίζεται ο Τζαβαλάς Καρούσος στην ταινία «Ο Αλή Πασάς και η κυρα-Φροσύνη»
Στην Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών, προχτές, λογοτέχνες, ηθοποιοί, φιλότεχνοι, αγωνιστές, συναγωνιστές και συνεξόριστοί του στη Μακρόνησο, στον Αη Στράτη, στη Γυάρο, έσμιξαν για να τιμήσουν τη μνήμη του Τζαβαλά Καρούσου. Του μεγάλου ηθοποιού, του ποιητή και αταλάντευτου κομμουνιστή. Αφορμή ήταν η παρουσίαση του βιβλίου της κόρης του ηθοποιού, ποιήτριας και μεταφράστριας Δέσπως Καρούσου «Δεν έχει θέατρο απόψε (Χρονικό της ζωής και του έργου του Τζαβαλά Καρούσου)», το οποίο κυκλοφόρησαν οι εκδόσεις «Ergo». Μεταξύ των παραβρισκομένων ήταν οι: Αλέκα Παΐζη, Ευάγγελος Μαχαίρας, Λυκούργος Καλλέργης, Δάφνη Σκούρα, Γιώργος Φαρσακίδης και, βέβαια, η δεύτερη συντρόφισσα της ζωής του, ηθοποιός, Λέλα Καρούσου.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Δέσπω Καρούσου τιμά τον πατέρα της με ένα βιβλίο. Ομως, το συγκεκριμένο βιβλίο είναι το πρώτο με το οποίο διερεύνησε και «ανακάλυψε» όλο τον ανθρώπινο και αγωνιστικό βίο και το θεατρικό και ποιητικό έργο του πατέρα της, ο οποίος έγινε γνωστός με αντεστραμμένο το όνομά του (το Καρούσος ήταν το όνομά του, ενώ το Τζαβαλάς το επίθετο), όπως «αποκάλυψε» στην ομιλία του ο Βασίλης Κολοβός, ο μόνος από τους ομιλητές που δεν αποσιώπησε την κομμουνιστική ταυτότητα του Τζαβαλά Καρούσου.

Εναυσμα για να ερευνήσει η Δέσπω Καρούσου το βίο του πατέρα της ήταν μια φράση στο βιβλίο του πατέρα της «Γυάρος» (εκδόθηκε το 1974). «Δεν έχει θέατρο απόψε...». Ηταν το βράδυ της 21ης Απρίλη του 1967. Εκείνη τη μέρα, για τον Καρούσο τέλειωσε για πάντα το θέατρο, καθώς ήταν από τους πρώτους που συνέλαβε η χούντα και εξόρισε στη Γυάρο, από όπου ο ηθοποιός βγήκε βαριά άρρωστος, για να φύγει στη συνέχεια για το Παρίσι, όπου στις 3/1/1969 νικήθηκε από την επάρατο. Ουσιαστικά ο Τζαβαλάς πέθανε από καημό για τα νέα πάθη της Ελλάδας, όπως είπε στον επικήδειο αποχαιρετισμό του ο σκηνοθέτης Νίκος Παπατάκης: «Ο Καρούσος πέθανε από μια αρρώστια που ενάντιά της θα έπρεπε να επιστρατευτούν όλες οι δυνάμεις του κόσμου. Αυτή η αρρώστια ονομάζεται φασισμός».

Για τον Λευκαδίτη, «παθιασμένο με τη δουλιά του, πολιτικοποιημένο, πιστό στις ιδέες του αγωνιστή, που αντιμετώπισε κινδύνους, διώξεις, ταλαιπωρίες» ηθοποιό, πρώτος μίλησε ο πρόεδρος της ΕΕΛ, Παύλος Ναθαναήλ, ο οποίος ως εκφωνητής του BBC ανακοίνωσε το θάνατο του Τζαβαλά Καρούσου. Ο ποιητής Νίκος Παναγιωτούνης, στην ομιλία του τόνισε μεταξύ άλλων ότι η Δέσπω Καρούσου με το «χρονικό» της ζωής και εργασίας «του μύστη και εκφραστή του ελληνικού θεάτρου, στήνει ένα μνημείο γραφής για την προσωπικότητά του. Ζωντανεύει τα παιδικά, νεανικά, καλλιτεχνικά, αγωνιστικά του χρόνια, με μυθιστορηματική γραφή».

Ο Βασίλης Κολοβός, πρόεδρος του ΣΕΗ, του οποίου μέλος υπήρξε ο «απαράμιλλος ηθοποιός, αγωνιστής, κομμουνιστής Τζαβαλάς Καρούσος», είπε ότι «δεν είχε την τιμή να τον γνωρίσει από κοντά». Διηγήθηκε ότι από την κομμουνίστρια ηθοποιό Μαλαίνα Ανουσάκη έμαθε πόσο σπουδαίος ηθοποιός και αταλάντευτος αγωνιστής ήταν ο Τζαβαλάς. Μια απόδειξη γι' αυτό ήταν και το ποίημά του «Μακρόνησος», το οποίο διάβασε ο Β. Κολοβός συγκινώντας το ακροατήριο.

Σαν συντονίστρια της εκδήλωσης μίλησε και η Ελευθερία Αναγνωστάκη - Τζαβάρα, ενώ η βραδιά έκλεισε με ευχαριστίες της άκρως συγκινημένης Δέσπως Καρούσου.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org