Ακόμα πιο βαθιές γίνονται οι ενδοαστικές αντιθέσεις στις ΗΠΑ, όσο κλιμακώνεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και καταρρέει το αφήγημα της «εύκολης» και γρήγορης νίκης των ΗΠΑ - Ισραήλ και των συμμάχων τους.
Σε ρεπορτάζ του «Politico» στο τέλος της περασμένης βδομάδας, είχε επισημανθεί η πρόσφατη αναφορά του Προέδρου Τραμπ στη «διαφορά φιλοσοφίας» που έχει μαζί του ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν. Στο άρθρο με τίτλο «Ο Βανς ήταν η φωνή σκεπτικισμού στον Λευκό Οίκο για τις επιθέσεις στο Ιράν» επισημαίνεται πως από την πρώτη στιγμή ο αντιπρόεδρος έκανε γνωστές τις αντιρρήσεις του σε αυτόν τον πόλεμο, στο πλαίσιο γνωστής θέσης του με την οποία και στο παρελθόν είχε αμφισβητήσει την τελική χρησιμότητα των αμερικανικών επεμβάσεων στο εξωτερικό.
Το ρεπορτάζ υπενθυμίζει τη δήλωση που έκανε ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ στις 9 Μάρτη σε συνέντευξη Τύπου, πως δηλαδή «ο Βανς ήταν φιλοσοφικά λίγο πιο διαφορετικός» από εκείνον και «λιγότερο ενθουσιώδης» για τον πόλεμο, «αλλά όμως παραμένει ακόμη αρκετά ενθουσιώδης».
Η εκπρόσωπος του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τέιλορ βαν Κερκ, εμφανίζεται στο ίδιο δημοσίευμα να ερμηνεύει αυτή τη διαφοροποίηση σαν εντύπωση που καλλιεργείται «δεξιά και αριστερά από συνεχείς διαρροές» από ανθρώπους που προσπαθούν να προβάλλουν «τις δικές τους απόψεις στον αντιπρόεδρο». Ο ίδιος ο Βανς σε συνέντευξη Τύπου είπε πως ό,τι λέγεται στην «κλειστή αίθουσα των συνεδριάσεων που είναι ό,τι πιο απόρρητο υπάρχει, δεν πρόκειται από τον ίδιο να βγει σε δημόσια θέα».
Αλλα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζαν Βάιλς και ο αναπληρωτής προσωπάρχης Τζέιμς Μπλερ είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως τον Πρόεδρο Τραμπ πως εάν προχωρούσε σε επίθεση κατά του Ιράν, τότε θα μπορούσε να είχε και «πολιτικό κόστος» μεταξύ άλλων και λόγω της αύξησης στα καύσιμα ή νέου κύματος ακρίβειας και σε άλλα βασικά είδη - υπηρεσίες. Τον είχαν ενθαρρύνει να καθορίσει πιο αυστηρά τι θα σήμαινε «νίκη» σε έναν πόλεμο με το Ιράν, ώστε αυτός να αφορά μία «επιχείρηση περιορισμένη» και όχι «μακράς διάρκειας».
Αλλο μέρος συμβούλων στον Λευκό Οίκο που κάνει γνωστές τις ενστάσεις του στον πόλεμο κατά του Ιράν με διαρροές σε εφημερίδες όπως η «Wall Street Journal» και «New York Times», προτρέπουν τον Τραμπ να αναζητήσει εγκαίρως μία «στρατηγική εξόδου», ώστε να αποφύγει έναν «αιώνιο πόλεμο» με μεγάλο πολιτικό κόστος.
Διαρροές δείχνουν ότι στο Πεντάγωνο, τη CIA και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πολλοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει πως δεν είναι ρεαλιστικό να επιτευχθεί ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος ή πλήρης καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος μόνο με στρατιωτικά μέσα, κάτι που τώρα επιβεβαιώνεται στην πράξη.
Ξεκάθαρη θέση υπέρ της κλιμάκωσης της (στρατιωτικής και οικονομικής) πίεσης κατά του Ιράν έχουν πάρει μεταξύ άλλων οι υπουργοί Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (ο τελευταίος είχε υιοθετήσει όλη την ατζέντα απαιτήσεων του Ισραήλ σε αυτόν τον πόλεμο), αλλά και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές όπως οι Λίντσεϊ Γκρέιαμ και Τομ Κότον.
Η ενδοαστική πόλωση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω όσο πυκνώνουν οι πληροφορίες σχετικά π.χ. με το τεράστιο κόστος του πολέμου (φτάνει περίπου τα 900.000.000 δολάρια το 24ωρο) και τα πραγματικά πλήγματα στον αμερικανικό στρατό (π.χ. πάνω από 13 νεκροί και τουλάχιστον 200 τραυματίες, ενώ για μέρες οι τελευταίοι περιορίζονταν σε 18 άτομα...).
Δημοκρατικοί καταγγέλλουν το τεράστιο κόστος (11,5 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε έξι ημέρες) του πολέμου τη στιγμή που περικόπτονται κοινωνικές δαπάνες, ενώ Ρεπουμπλικάνοι όπως ο βουλευτής Thomas Harold Massie διαμαρτύρονται ότι ο πόλεμος ξεκίνησε χωρίς ουσιαστική εξουσιοδότηση του Κογκρέσου.
Διαφοροποιήσεις καταγράφονται και από δημοσιογράφους ή δημοσιολόγους με ισχυρή επιρροή στη βάση ψηφοφόρων του Τραμπ και του λεγόμενου κινήματος MAGA («Make America Great Again») όπως οι Στιβ Μπάνον (πρώην σύμβουλος σε θέματα Στρατηγικής του Τραμπ στην πρώτη θητεία) και Τάκερ Κάρλσον (πρώην παρουσιαστής του Fox News, που μετά την αποχώρησή του μεταδίδει τις εκπομπές σε Πλατφόρμες Κοινωνικής Δικτύωσης). Αμφότεροι του έχουν ζητήσει να αποφύγει στο Ιράν έναν παρατεταμένο πόλεμο τύπου Ιράκ, τονίζοντας πως στην προκειμένη φάση αυτή η σύγκρουση δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ αλλά του Ισραήλ.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις πάντως δείχνουν πως οι περισσότεροι Αμερικανοί είναι κατά του πολέμου στο Ιράν.
Σε δημοσκόπηση CNN-SSRS εμφανιζόταν το 59% των Αμερικανών να αποδοκιμάζει την απόφαση Τραμπ για τις επιθέσεις στο Ιράν και ενέκρινε το 41%. Σε δημοσκόπηση της Quinnipiac, το 53% των Αμερικανών είναι αντίθετο με τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν. Ακόμη μεγαλύτερα είναι τα ποσοστά των Αμερικανών που διαφωνούν με ενδεχόμενη χερσαία επέμβαση στο Ιράν. Σε δημοσκόπηση της Quinnipiac ήταν αντίθετο το 74% των ερωτηθέντων και μόλις το 20% υπέρ. Η τάση αυτή είναι ισχυρή ακόμη και μεταξύ ψηφοφόρων των Ρεπουμπλικάνων, αφού δηλώνει αντίθετο με χερσαία επέμβαση στο Ιράν πάνω από το 52% αυτών.
Μείωση πετρελαϊκής παραγωγής και τα σκαμπανεβάσματα στις διεθνείς τιμές πετρελαίου
Ινδικό τάνκερ που μπορεί και περνάει από τα Στενά του Ορμούζ |
Παρά τη λήψη διαφόρων μέτρων όπως η απόφαση για απελευθέρωση 400.000.000 βαρελιών αργού πετρελαίου από τις ΗΠΑ και άλλες 31 χώρες της «Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας» (ΙΕΑ) την περασμένη βδομάδα, για να συγκρατηθεί το ράλι ανόδου στις τιμές των καυσίμων, δεν υπάρχουν απτά αποτελέσματα.
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε χτες το απόγευμα στην Ουάσιγκτον ο Πρόεδρος Τραμπ προ(σ)κάλεσε ξανά συμμαχικές χώρες των ΗΠΑ που εξαρτούν μεγάλο μέρος της εισαγωγής πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ (π.χ. Ιαπωνία, της οποίας το 90% του εισαγόμενου πετρελαίου περνά από εκεί) «να βοηθήσουν» σε αυτή την προσπάθεια. Ωστόσο, λίγα λεπτά μετά, υποστήριξε πως «οι ΗΠΑ δεν έχουν ανάγκη κανέναν» γιατί διαθέτουν «τον σπουδαιότερο στρατό στον κόσμο» και πως εν τέλει ζητούν τη συμμετοχή των άλλων χωρών για να δει ποιες θα προθυμοποιηθούν να συμβάλλουν, «δεδομένης της βοήθειας» που τους έδιναν οι ΗΠΑ «για χρόνια»...
Νωρίτερα ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είπε πως οποιαδήποτε ενέργεια για τον μετριασμό της αύξησης των τιμών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν προσθέτοντας: «Βλέπουμε όλο και περισσότερα δεξαμενόπλοια να αρχίζουν να διέρχονται. Τα ιρανικά πλοία έχουν ήδη αρχίσει να εξέρχονται, και το επιτρέπουμε αυτό για να τροφοδοτήσουμε τον υπόλοιπο κόσμο. Εχουμε δει ινδικά πλοία να βγαίνουν τώρα... πιστεύουμε ότι έχουν βγει και κάποια κινεζικά πλοία».
Οι δηλώσεις αυτές δεν φαίνεται να κατεβάζουν τον πυρετό «ανόδου της τιμής» ή να σταθεροποιούν την τιμή, καθώς το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, παρά τις κομπορρημοσύνες του Προέδρου Τραμπ στο φόντο και των χτεσινών δηλώσεων του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, πως τα Στενά είναι ανοικτά αλλά κλειστά «για τους εχθρούς» της χώρας.
Τα σκαμπανεβάσματα στην τιμή του πετρελαίου Μπρεντ και Δυτικού Τέξας συνεχίστηκαν. Στις 16.00 ώρα Ελλάδας η τιμή του αμερικανικού αργού (Δυτικού Τέξας) μειώθηκε κατά 5,47% (σε ένα 24ωρο) φτάνοντας τα 93,37 δολάρια.
Η τιμή του αργού Μπρεντ (Βόρεια Θάλασσα) έφτασε τα 100,28 δολάρια το βαρέλι αφού μειώθηκε κατά 2,77% (μέσα σε μερικές ώρες).
Το μεσημέρι της Δευτέρας, ωστόσο, το πετρέλαιο Μπρεντ είχε φτάσει στα 105,82 δολάρια το βαρέλι και το πετρέλαιο Δυτικού Τέξας είχε φτάσει τα 100,34 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, χτες βράδυ οι Ιρανοί «Φρουροί της Επανάστασης» προειδοποίησαν με νέα μπαράζ επιθέσεων πετρελαϊκές εγκαταστάσεις χωρών της περιοχής που διευκολύνουν επιθέσεις των ΗΠΑ ή εξαπολύουν επιθέσεις από το έδαφός τους, όπως συμβαίνει τα τελευταία 24ωρα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Αυτά ενώ νωρίτερα ο εκπρόσωπος Τύπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ε. Μπαγκαΐ, είχε προειδοποιήσει χώρες της περιοχής πως ΗΠΑ και Ισραήλ μπορεί να εξαπολύσουν «προβοκατόρικες επιθέσεις» ώστε να αποδοθούν «ψευδώς στο Ιράν». Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ως παράδειγμα μια επίθεση με drone εναντίον του Ομάν, ισχυριζόμενος ότι ο αμερικανικός στρατός την σκηνοθέτησε ώστε να μοιάζει πλήγμα drone φορτωμένου με εκρηκτικά.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ μείωσαν περαιτέρω την παραγωγή πετρελαίου. Η μείωση της παραγωγής των ΗΑΕ έχει φτάσει περίπου στα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από 500.000 έως 800.000 βαρέλια ημερησίως που ήταν στις 10 Μαρτίου, ενώ η μείωση του Κουβέιτ έχει αυξηθεί κοντά στα 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από περίπου 500.000 βαρέλια πριν από περίπου μία εβδομάδα.
Η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας είχε μειωθεί κατά 2 έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα πριν από περίπου μία εβδομάδα. Στο Ιράκ είχε μειωθεί κατά περίπου 2,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που διαθέτουν επίσης αγωγό παράκαμψης, μεταφέρουν όλο και περισσότερα φορτία πετρελαίου μακριά από αυτή τη θαλάσσια οδό. Το βασικό πετρελαϊκό λιμάνι τους στη Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν έχει δεχθεί αυξημένες επιθέσεις (όπως χτες) με drones, προκαλώντας σύντομες διακοπές στις φορτώσεις.
Επίσης, χτες το υπουργείο Πετρελαίου του Ιράκ ανακοίνωσε πως καταβάλλει προσπάθειες για την αναβάθμιση ενός ανενεργού αγωγού που θα επιτρέψει τη μεταφορά πετρελαίου απευθείας στο λιμάνι Τζεϊχάν της Τουρκίας, χωρίς να διέρχεται από την περιοχή του Κουρδιστάν. Το υπουργείο Πετρελαίου είχε προηγουμένως ζητήσει από την περιφερειακή κυβέρνηση του Κουρδιστάν να επιτρέψει τη χρήση του κουρδικού αγωγού ως εναλλακτικής διαδρομής για τη μεταφορά αργού πετρελαίου, λόγω των διαταραχών που προκάλεσε η σύγκρουση με το Ιράν. Ωστόσο, στη συνέχεια ανέφερε ότι η κουρδική διοίκηση είχε θέσει «αυθαίρετους όρους» για τη χρήση του αγωγού.