Να γίνει η ΕΕ «πραγματικός παγκόσμιος γίγαντας», εξαφανίζοντας τα εσωτερικά προσκόμματα για την ανταγωνιστικότητά της, κάλεσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη χθεσινή της ομιλία στο Ευρωκοινοβούλιο, μία μέρα πριν τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ με βασικό θέμα την ενίσχυση της «ενιαίας αγοράς» και τη «στρατηγική αυτονομία» από ΗΠΑ και Κίνα.

Οι 27 ηγέτες της ΕΕ συναντιούνται σήμερα για να συζητήσουν την «υποχώρηση» της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής οικονομίας, η οποία δέχεται πιέσεις από τις φτηνές κινεζικές εισαγωγές, τους αμερικανικούς δασμούς και τις υψηλές τιμές Ενέργειας.

Οι επικεφαλής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας συγκεντρώθηκαν χθες στην Αμβέρσα για να εκφράσουν τις «ανησυχίες τους» και τις «ανάγκες τους» στους ηγέτες και στους επιτρόπους της ΕΕ, διαμορφώνοντας την ατζέντα της σημερινής Συνόδου.

«Η ισχύς της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δύναμή μας στον οικονομικό τομέα. Γι' αυτό και η ανταγωνιστικότητα βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας μας από την πρώτη μέρα», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν.

Αναφερόμενη στο παράδειγμα του «υπερβολικού κατακερματισμού του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα», προέτρεψε σε ταχύτερη ολοκλήρωση της «ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς» και εξαφάνιση κάθε εμποδίου για τη δραστηριότητα των μονοπωλίων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις εργασιακές σχέσεις, το περιβάλλον, τα προσωπικά δεδομένα κ.ά.

«Οι επιχειρήσεις μας έχουν ανάγκη από κεφάλαια άμεσα. Αυτό πρέπει να το κάνουμε αυτόν τον χρόνο», είπε.

Σύμφωνα με την φον ντερ Λάιεν, η ΕΕ πρέπει να απλοποιήσει τους κανονισμούς της σχετικά με τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστική έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.

Η Κομισιόν σχεδιάζει να προωθήσει μια σειρά προτάσεων, μεταξύ των οποίων και το καθεστώς «EU Inc», το οποίο θα επιτρέπει να εγγράφεται μια εταιρεία σε οποιοδήποτε κράτος - μέλος εντός 48 ωρών, εξολοκλήρου διαδικτυακά.

«Εχουμε τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, αλλά την οδηγούμε με σηκωμένο χειρόφρενο. Η καλή είδηση είναι ότι αυτό μπορεί να διορθωθεί, αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην ενιαία αγορά και να καταργήσουμε τα εμπόδια ένα προς ένα», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

«Ας δούμε ξανά το παράδειγμα των ΗΠΑ. Ενα χρηματοπιστωτικό σύστημα, μία χρηματοπιστωτική πρωτεύουσα και μια σειρά άλλων χρηματοπιστωτικών κέντρων. Εδώ στην Ευρώπη δεν έχουμε μόνο 27 διαφορετικά χρηματοπιστωτικά συστήματα, το καθένα με τη δική του εποπτική αρχή (...) αλλά και πάνω από 300 σημεία διαπραγμάτευσης σε ολόκληρη την Ενωση. Πρόκειται για υπερβολικό κατακερματισμό», συνέχισε.

«Χρειαζόμαστε μια μεγάλη, βαθιά και ρευστή κεφαλαιαγορά. Και αυτός είναι ο στόχος της Ενωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», πρόσθεσε.

Η φον ντερ Λάιεν θα προτείνει στους ηγέτες της ΕΕ να εγκρίνουν κατά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ του Μάρτη έναν κοινό οδικό χάρτη για την «ενιαία αγορά» έως το 2028, με σαφές χρονοδιάγραμμα για τη λήψη μέτρων.

Είπε δε ότι η ολοκλήρωση της «ενιαίας αγοράς» σημαίνει επίσης «ολοκλήρωση της ενεργειακής ένωσης», η οποία «είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση των τιμών» για τη βιομηχανία.

Στο σημείο αυτό, ανέφερε ότι η ΕΕ θέλει μια ένωση κεφαλαιαγοράς με το σύνολο των 27 κρατών - μελών, αλλά «μπορεί να προχωρήσει με μικρότερη ομάδα, αν χρειαστεί».

Στη συνέχεια, αναφερόμενη στο εμπόριο, τόνισε ότι η προτίμηση σε προϊόντα «Made in EU» είναι «απαραίτητη για την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της ΕΕ, αλλά θα πρέπει να προσαρμόζεται ανά περίπτωση».

Από την πλευρά του ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον απέκρουσε για άλλη μια φορά τις προτάσεις του Γάλλου Προέδρου Εμ. Μακρόν, λέγοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτύχει υιοθετώντας μια προστατευτική ατζέντα, όπως αυτή που προωθεί η Γαλλία.

Προκειμένου να «αναζωογονηθεί» η ευρωπαϊκή οικονομία και να αντιστραφεί η «αποβιομηχάνιση», ο Γάλλος Πρόεδρος έχει πιέσει για μια πολιτική «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» («Buy European»), που θα επιδοτεί την παραγωγή ορισμένων βασικών προϊόντων εντός της ΕΕ, παρά το υψηλότερο κόστος.

Η Σουηδία, μαζί με τη Γερμανία, την Ιταλία και άλλες βορειοευρωπαϊκές χώρες, έχουν αντιδράσει σε αυτήν την πρόταση.

«Η βασική ιδέα της προσπάθειας προστασίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, αν αυτός είναι ο σκοπός του "Buy European", είναι να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε το εμπόριο ή τη συνεργασία με άλλες χώρες. Είμαι πολύ επιφυλακτικός», είπε ο Σουηδός πρωθυπουργός, τονίζοντας πως «δεν θέλουμε να προστατεύσουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που ουσιαστικά δεν είναι ανταγωνιστικές».

Επέμεινε πως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της ΕΕ είναι η «ενιαία αγορά» και πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως.

Οι αλλαγές αυτές θα πρέπει να συνοδεύονται και από πιο γρήγορες αποφάσεις των ισχυρότερων κρατών της ΕΕ, και σε αυτό το πνεύμα ο Κρίστερσον υποστήριξε την έκκληση του πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μ. Ντράγκι, για «ρεαλιστικό φεντεραλισμό» εντός της ΕΕ, όπου συνασπισμοί χωρών προχωρούν μπροστά με αποφάσεις που μπλοκάρονται από ένα κράτος ή μειοψηφία κρατών.

Οι «συμμαχίες των προθύμων» είναι ένας δρόμος προς τα εμπρός, «χωρίς καθόλου να παραβλέπω το γεγονός ότι μπορεί να συγκρουστεί με τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς», είπε ο Σουηδός πρωθυπουργός.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υποστήριξε επίσης ότι θα πρέπει να υπάρχει περισσότερη «ενισχυμένη συνεργασία» όπου δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των 27 μελών του μπλοκ.

Με φόντο την πολύχρονη αντιπαράθεση Γαλλίας - Γερμανίας για το «πάνω χέρι» στην ανάπτυξη ενός νέου ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους, γνωστού ως FCAS (Future Combat Aircraft System), αξίας 100 δισ. ευρώ, η εφημερίδα «Handelsblatt» προειδοποιεί ότι το σχέδιο βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης και υποδεικνύει πως ίσως είναι καιρός για το Βερολίνο να κατασκευάσει το δικό του, αμιγώς γερμανικό μαχητικό αεροσκάφος.

Οι δύο κύριες εταιρείες που είναι πίσω από το έργο, η «Dassault Aviation» στη Γαλλία και η «Airbus» στη Γερμανία, διαφωνούν σταθερά γι' αυτό. Από την αρχή συγκρούστηκαν για θεμελιώδεις πτυχές του FCAS, όπως ποιος θα είναι υπεύθυνος, ποιος θα επρόκειτο να κατασκευάσει το αεροσκάφος και ποιος θα είναι ο σκοπός του.

Μάλιστα υπάρχει βαθιά ανησυχία ότι η «Airbus» θα εκμεταλλευτεί το έργο για να μάθει τις δεξιότητες κατασκευής αεροσκαφών από την «Dassault», η οποία, εκτός του πλαισίου του FCAS, είναι ανταγωνιστής της.

Παράλληλα υπάρχει η υποψία ότι η Γερμανία θα μπορούσε να αρχίσει να αναζητεί ένα λιγότερο προβληματικό έργο μαχητικών αεροσκαφών: Το GCAP (Global Combat Air Programme), για την κατασκευή μαχητικού stealth έκτης γενιάς, που συνήθως αναφέρεται ως «Tempest».

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμμετέχουν η Βρετανία, η Ιαπωνία και η Ιταλία. Αν και ξεκίνησε πολύ αργότερα, το 2022, το μαχητικό αεροσκάφος του προγράμματος αναμένεται να είναι έτοιμο μέχρι το 2035. Αυτό το χρονοδιάγραμμα είναι πολύ πιο σφιχτό από του FCAS, το οποίο δεν θα τεθεί σε λειτουργία πριν από το 2040 το νωρίτερο.

Με δεδομένο ότι Γερμανία και Ιταλία έχουν έρθει «πιο κοντά» τους τελευταίους μήνες, ο διεθνής Τύπος σημειώνει ότι είναι πιο πιθανή μια σύμπραξη Γερμανίας - Ιταλίας και όχι Γερμανίας - Γαλλίας.

Τον Γενάρη ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζ. Μελόνι κατέληξαν σε ένα σημαντικό deal για την ενίσχυση της «αμυντικής» συνεργασίας.