ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τρίτη 17 Φλεβάρη 2026
Σελ. /32
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ - ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ
Το Μπλοκ 15 και το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς καλούν πίσω τις ματωμένες ψηφίδες τους

Eurokinissi

Υπόμνημα προς τον Πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού για την απόκτηση του ιστορικού υλικού που σχετίζεται με την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής απέστειλε ο δήμαρχος Καισαριανής, Ηλίας Σταμέλος.

Σε αυτό αναφέρονται τα εξής:

«Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Βουλής,

Κύριοι Υπουργοί,

Οπως ήδη γνωρίζετε ήρθαν στο φως της δημοσιότητας συγκλονιστικές φωτογραφίες από τον αιματοβαμμένο ηρωικό τόπο του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς, οι οποίες φαίνεται να αφορούν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 από τις δυνάμεις της ναζιστικής Γερμανίας. Οι φωτογραφίες αυτές αναρτήθηκαν σε γνωστή πλατφόρμα ηλεκτρονικών δημοπρασιών προς πώληση σε οποιονδήποτε πλειοδότη.

Το φωτογραφικό υλικό επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες της εποχής για το μεγαλείο της θυσίας των 200 κομμουνιστών για το ότι με απόλυτη συνείδηση πορεύτηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα ακλόνητοι, αλύγιστοι, με πίστη στο δίκιο και τη λευτεριά του λαού μας. Η θυσία τους διδάσκει και εμπνέει ιδίως τη νέα γενιά.

Το σύνολο του ελληνικού λαού παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης βαθιά συγκινημένο. Προς επίρρωση του παραπάνω, από την πρώτη στιγμή δημοσιοποίησης των φωτογραφιών δεχτήκαμε δεκάδες μηνύματα από κατοίκους της Καισαριανής και όχι μόνο, μεταξύ των οποίων και απόγονοι των εκτελεσμένων και αγωνιστών του ηρωικού αγώνα της περιόδου 1940-1949.

Από τα αντικείμενα των εκτελεσμένων που φιλοξενούνται στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή

Eurokinissi

Από τα αντικείμενα των εκτελεσμένων που φιλοξενούνται στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή
Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Βουλής,

Κύριοι Υπουργοί,

Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτελούν ανεκτίμητα ιστορικά ντοκουμέντα. Δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα και η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα. Δεν επιτρέπεται να ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές. Ως εκ τούτου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο πλειστηριασμού. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες μας, τα τεκμήρια αυτά έχουν αποσυρθεί από τη σχετική πλατφόρμα δημοπρασιών, γεγονός που επιδεινώνει την αγωνία μας.

Το μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής βρίσκεται εντός του ιστορικού τόπου του Σκοπευτηρίου, στο Θυσιαστήριο της Λευτεριάς, όπως ονομάστηκε από το Αρχηγείο του ΕΛΑΣ, λειτουργεί με αυτό το περιεχόμενο και πλήθος άλλων ανεκτίμητων ντοκουμέντων και δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών 10 χρόνια τώρα.

Ο αγώνας μας για την ανάδειξη, αναβάθμιση και διασφάλιση του χαρακτήρα του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς είναι αδιάλειπτος δεκαετίες τώρα, παρά τα εμπόδια που ορθώνονται κατά περιόδους στην ολοκλήρωση αυτού του καθήκοντος από όλες τις δημοτικές αρχές.

Σήμερα αιτούμαστε άμεσα, με ευθύνη του κράτους, τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, τον Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, που μέσα από τις γραμμές του έδρασαν οι εκτελεσμένοι».

Αναδεικνύεται η ανάγκη να γίνει το Μπλοκ 15 Μουσείο Εθνικής Αντίστασης

Χαϊδάρι, Μπλοκ 15
Χαϊδάρι, Μπλοκ 15
Αντίστοιχα, σε ανακοίνωσή της για τη δημοσίευση των ντοκουμέντων από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών, η δημοτική αρχή Χαϊδαρίου αναφέρει:

«Οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και οι οποίες φαίνεται πως δείχνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών - κρατουμένων του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου, λίγο πριν την εκτέλεσή τους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, συγκλονίζουν και συγκινούν.

Πρόκειται για φωτογραφίες - ιστορικά ντοκουμέντα και τα μόνα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών, που το πρωί της Πρωτομαγιάς του 1944 μεταφέρθηκαν από το Μπλοκ 15 για να στηθούν στον τοίχο της Καισαριανής, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Προκαλεί δέος η στάση τους, η οποία απεικονίζεται και στις φωτογραφίες, καθώς με θάρρος και με το κεφάλι ψηλά βάδισαν προς τον θάνατο, στήθηκαν μπροστά στις κάννες των Γερμανών ναζί κατακτητών. Και το έκαναν γιατί πίστευαν ακράδαντα πως ο αγώνας τους για μια άλλη κοινωνία, χωρίς εκμετάλλευση, δεν ήταν ένας μάταιος αγώνας, αλλά ένας δίκαιος αγώνας που θα συνεχιστεί από τους επόμενους.

Αυτός ο αγώνας και αυτή η αλύγιστη στάση αποτελεί έμπνευση για τις νεότερες γενιές, αλλά και βαρύ "χρέος", ειδικά σήμερα, σε έναν κόσμο που τα σύννεφα του πολέμου μαζεύονται όλο και πιο πολύ.

Ως δημοτική αρχή Χαϊδαρίου θεωρούμε πως τα σπάνια αυτά ιστορικά ντοκουμέντα δεν έχουν θέση σε καμία αγοραπωλησία στο διαδίκτυο, σε καμία δημοπρασία, σε καμία συλλογή ιδιώτη ως προσωπικό "τρόπαιο". Γι' αυτό θα πρέπει με ευθύνη του κράτους να αποκτηθούν και να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου αλλά και στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, του οποίου μέλη και στελέχη ήταν οι 200.

Επίσης και μέσα από αυτά τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα αναδεικνύεται η ανάγκη να γίνει το Μπλοκ 15 Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, όπου και αυτές οι φωτογραφίες και άλλα ντοκουμέντα θα βρίσκονται εκεί, αλλά και συνολικά οι επισκέπτες θα μπορούν να έρχονται άμεσα σε επαφή και να γνωρίζουν την αγωνιστική και ηρωική ιστορία του λαού μας».

Πρωτοβουλίες από τους Συλλόγους Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χαϊδαρίου και «Ρόζα Ιμβριώτη»

Με τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών με τις τελευταίες στιγμές πριν την εκτέλεση στην Καισαριανή 200 κομμουνιστών, φυλακισμένων στο Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου, οι Σύλλογοι Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στις περιοχές αυτές εξέδωσαν ψηφίσματα καλώντας σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.

«Ολοι εμείς οι εκπαιδευτικοί, με ευθύνη απέναντι στα παιδιά μας και την κοινωνία, επιδιώκουμε με αυτές τις σελίδες να έρχονται οι νέες γενιές σε επαφή. Να διδάσκονται και να εμπνέονται, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα και το αύριο, σε μια εποχή ειδικά που τα σύννεφα ενός γενικευμένου πολέμου πυκνώνουν απειλητικά. Να μαθαίνουν για το Μπλοκ 15 και την αλύγιστη στάση των αγωνιστών και κομμουνιστών που ήταν εκεί, για το Θυσιαστήριο της Καισαριανής που εκατοντάδες εκτελέστηκαν κρατώντας τη γροθιά ψηλά, για το Κάστρο του Υμηττού, για όλους αυτούς τους γνωστούς και άγνωστους νεολαίους, όπως η Ηλέκτρα Αποστόλου, η Ηρώ Κωνσταντοπούλου που θυσιάστηκαν για κάτι μεγαλύτερο, και άλλα πολλά παραδείγματα που έχει να επιδείξει η ιστορία του τόπου μας», σημειώνουν μεταξύ άλλων οι Σύλλογοι Εκπαιδευτικών «Ρόζα Ιμβριώτη» και Χαϊδαρίου.

«Τώρα είναι η ώρα κάθε ΣΕΠΕ και ΕΛΜΕ, κάθε Σύλλογος Διδασκόντων να πάρει πρωτοβουλίες ώστε περισσότεροι νέοι να έρθουν σε επαφή με τις χρυσές αυτές σελίδες της Ιστορίας» καλώντας να οργανωθούν επισκέψεις των σχολείων στο Θυσιαστήριο Καισαριανής και το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

Μάλιστα, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χαϊδαρίου ανακοινώνει πως ήδη έχει πάρει απόφαση στην επόμενη καταστατική αλλαγή να φέρει το όνομα ενός από τους 200 εκτελεσμένους, του Ναπολέοντα Σουκατζίδη.


ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ
Να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν

Με επιστολές τους συγγενείς κομμουνιστών εκτελεσμένων την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή ζητούν οι φωτογραφίες να ανακτηθούν και αποδοθούν εκεί που ανήκουν:

«Σήμερα Κυριακή 15/02/2026 νωρίς το πρωί, έκπληκτος διάβασα άρθρο - αναφορά σχετικά με τη δημοσίευση για πρώτη φορά συγκλονιστικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής! Σχεδόν τρέμοντας αναζήτησα σε κάποια απ' αυτές τον παππού μου Δημήτρη Κυριακούδη, έναν από τους 200. Δεν ήταν σε καμία απ' αυτές... Ομως, οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτυπώνουν με τον πλέον συγκλονιστικό και συνάμα συγκινητικό τρόπο στιγμές ενός από τα πιο εμβληματικά γεγονότα της νεότερης ιστορίας μας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο μέρος της Ιστορίας του ΚΚΕ.

Ο παππούς μου Δημήτρης Κυριακούδης, εξόριστος από το Μεταξικό καθεστώς στη Φολέγανδρο ήδη από τον Φεβρουάριο του 1937, ακολούθησε τη διαδρομή Φολέγανδρος, Ακροναυπλία, Στρατόπεδο Λάρισας, Στρατόπεδο Χαϊδαρίου κι από εκεί στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

Εχοντας πολύ πρόσφατα προσφέρει ως οικογένεια στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ επιστολές του παππού μου από την Ακροναυπλία, καθώς και σχετικό φωτογραφικό υλικό από τα χρόνια της εξορίας του, πιστεύω βαθιά ότι οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας σήμερα, ως τεράστιας αξίας ιστορικό ντοκουμέντο, πρέπει να αποκτηθούν και αποδοθούν εκεί που ανήκουν, πρωτίστως δε στο ΚΚΕ.

Οποιοδήποτε σοβαρό κράτος θα είχε ήδη κινήσει τη διαδικασία για την απόκτησή τους. Στηρίζουμε με όλη μας τη δύναμη την προσπάθεια του Κόμματός μας να αποκτήσει και αξιοποιήσει αυτά τα ντοκουμέντα.

Με συντροφικούς χαιρετισμούς,

Δημήτρης Π. Κυριακούδης».

***

«Από την Κυριακή το πρωί, που πληροφορήθηκα για την ύπαρξη αυτών των φωτογραφιών, ήρθαν ολοζώντανα μπροστά μου όλα όσα γνώριζα για την δράση και τον ηρωικό θάνατο του θείου μου - αδελφού του πατέρα μου - Σπήλιου Αμπελογιάννη, που εκτελέστηκε στην Καισαριανή την 1η Μάη του '44, μαζί με άλλους 199 συντρόφους του.

Ο Σπήλιος Αμπελογιάννης, εργάτης από το Ανεμοχώρι της Ηλείας, Γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης του ΚΚΕ στον Κολωνό την περίοδο της Κατοχής, συνελήφθη από τους Γερμανούς στο μπλόκο του Κολωνού. Αλύγιστος και χωρίς καμία υποχώρηση, οδηγήθηκε στο Χαϊδάρι, από εκεί στην Καισαριανή και την 1η Μάη του '44 στο Σκοπευτήριο, όπου και εκτελέστηκε.

Στον δρόμο προς την εκτέλεση πρόλαβε να πετάξει ένα μαντήλι, όπου με μολύβι ήταν γραμμένο στην άκρη του "Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κωνσταντίνου. Οδός Αστρους 93, Κολωνός. Ετσι πεθαίνουν οι τίμιοι Ελληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά. Διαβάτη Ελληνα, το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση. Είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λευτεριά. Ζήτω ο ελληνικός λαός".

Εβδομήντα τέσσερα χρόνια μετά το μαντήλι παραδόθηκε στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ από τον εξάδελφό μου, Νίκο Σοφιανό, γιο της αδελφής του Σπήλιου, που το είχε φυλάξει όλα αυτά τα χρόνια.

Ολη τη μέρα με κυρίευαν πολλά αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα. Από τη μια περίσσια συγκίνηση βλέποντας και ξαναβλέποντας αποτυπωμένες στις φωτογραφίες τη λεβεντιά, την αποφασιστικότητα, τη σιγουριά ότι πράττουν αυτό που τους πρέπει, αλλά και το ατρόμητο ύφος με τα οποία οι ήρωες κομμουνιστές βάδισαν προς τον θάνατο και από την άλλη οργή και αγανάκτηση γιατί αυτά τα απίστευτα ιστορικά ντοκουμέντα κάποιοι τα βγάζουν σε δημοπρασία, λες και είναι φωτογραφίες σταρ του κινηματογράφου.

Είμαι απόλυτα σύμφωνος με την απόφαση του ΚΚΕ να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποδοθούν στον Δήμο Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ για να βρουν τη θέση τους δίπλα στα άλλα ντοκουμέντα της Εθνικής Αντίστασης και να συμβάλλουν στο να παραμένει διαχρονικά ζωντανή η ιστορική μνήμη.

Συντροφικά,

Βασίλης Αμπελογιάννης».

***

«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεσή τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, συγκλονίζουν και συγκινούν.

Αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.

Ανάμεσα στους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής, ήταν και ο θείος μου Βαλασόπουλος Βαλάσης από το Αρφαρά Μεσσηνίας. Τρέμουμε από θαυμασμό, δέος και ευγνωμοσύνη. Ορκιζόμαστε να μετατρέψουμε τον θαυμασμό σε καθημερινή ανυποχώρητη πάλη με το Κόμμα μας.

Οι συγκλονιστικές αυτές φωτογραφίες πρέπει να αποκτηθούν από το Ελληνικό Κράτος και να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία.

Τάσος Νιάρχος, ανιψιός του Βαλάση Βαλασόπουλου».

(Αναλυτικά τα βιογραφικά στοιχεία του Β. Βαλασόπουλου στο «902.gr.»)

  • Ο «Ριζοσπάστης» θα συνεχίσει αύριο με δημοσίευση και άλλων επιστολών συγγενών


Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ