Αφορμή της έκδοσης του λευκώματος ήταν η επέτειος των 40 χρόνων παρουσίας της εμβληματικής εκπομπής «Μονόγραμμα» στην κρατική τηλεόραση και περιλαμβάνει σπάνια χειρόγραφα και ντοκουμέντα από το έργο όλων όσων αυτοβιογραφήθηκαν στις εκπομπές του από το 1982 έως το 2022.

Στο λεύκωμα παρουσιάζονται 700 χειρόγραφα, αυτόγραφα, αφιερώσεις και έργα, μοναδικά και σπάνια ντοκουμέντα πολιτισμού από 400 περίπου πνευματικούς ανθρώπους της σύγχρονης Ιστορίας. Η ιδέα ήταν του Γιώργου Σγουράκη και γεννήθηκε από τα πρώτα κιόλας χρόνια της εκπομπής στις αρχές της δεκαετίας του '80, όμως δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει και ανέλαβε να το υλοποιήσει ο γιος του, παραγωγός και σκηνοθέτης, Στέλιος, ο οποίος στον χαιρετισμό του σημείωσε:

«Το λεύκωμα αυτό είναι το επιστέγασμα του αρχείου του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη όσον αφορά στον κύκλο του Μονογράμματος. Το βιβλίο "Χειρόγραφα & Αυτόγραφα" είναι το βιβλίο της Ελλάδας του πολιτισμού. Το βιβλίο που αναδεικνύει ότι υπήρξαν και υπάρχουν άνθρωποι που δημιουργούν το πολιτισμικό μας απόθεμα. Κι εμείς επιλέξαμε να τους καταγράφουμε και να τους προβάλλουμε μέσα από τη Δημόσια Τηλεόραση, υπηρετώντας και καταδεικνύοντας τον θεσμικό ρόλο της ως φορέα πολιτισμού, τεκμηρίωσης και συλλογικής μνήμης. Αυτό είναι το Μονόγραμμα!».

Το λεύκωμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως μορφή και ως περιεχόμενο. Η γραφή ως γραφικός χαρακτήρας, αλλά και ως ύφος κειμένου, αποτυπώνει σαν σφραγίδα την προσωπικότητα του γράφοντος. Τα σχετικά κείμενα αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα όταν προέρχονται από την πένα προσωπικοτήτων και καταξιωμένων πνευματικών δημιουργών.

Ο Φερνάντο Πεσσόα γράφει τον «Ναυτικό» μέσα σε μια νύχτα, λίγο πριν το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου. «12, 13 Οκτώβρη 1913», όπως ο ίδιος σημειώνει.

Μας τοποθετεί σ' ένα τοπίο ονείρου. Δίπλα στη θάλασσα. Τρεις γυναίκες ξενυχτούν δίπλα στο φέρετρο ενός κοριτσιού, αναπολώντας τη ζωή που πέρασε. Στο επίκεντρο της αφήγησής τους βρίσκεται το όνειρο. Ενας ναυτικός που κάποτε ναυάγησε σε ένα έρημο νησί. Ο ναυτικός αυτός, για να μην τρελαθεί από τη μοναξιά, έπλασε με τη φαντασία του μια πατρίδα μέσα στην οποία βρήκε την προσωπική του πληρότητα, τη συγκινησιακή γνώση της ζωής. Η ανάγκη του γι' αυτήν τη νέα ψεύτικη ζωή τον έκανε να αρνηθεί τη θάλασσα και την επιστροφή, μένοντας κλεισμένος για πάντα στην κατασκευασμένη πραγματικότητά του.

Στο στατικό αυτό δράμα τίποτα δεν μένει στάσιμο. Τα πάντα καλπάζουν είτε προς το φως είτε προς το σκοτάδι. Η έντονη σωματικότητα και οι λέξεις σπάνε τη φαινομενική ακινησία, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί όχι η εξωτερική, μα η ένταση της εσωτερικής κίνησης των σκέψεων του ανθρώπου, που ακροβατεί ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, στην πραγματικότητα και στην άρνησή της, που ακροβατεί ανάμεσα στην παραίτηση και στην απόφαση για την αλλαγή αυτού του κόσμου, που γεννά μόνο δεινά.

Συντελεστές: Μετάφραση: Δανάη Κατσαμένη. Σκηνοθεσία: Δανάη Κατσαμένη. Επιμέλεια κίνησης: Αννα Λιανοπούλου. Σκηνικά - κοστούμια: Μάρτιν Γαβρίλης, Δανάη Κατσαμένη. Φωτισμοί: Μανώλης Μπράτσης. Μουσική: Fuchs & Loewe. Φωτογραφίες: Νίκος Βαρδακαστάνης. Αφίσα - promotional material: Μάρτιν Γαβρίλης, Δανάη Κατσαμένη.

Γυναίκες: Αφροδίτη Βραχοπούλου, Δανάη Γοργομύτη, Βίκυ Λέκκα, Αννα Λιανοπούλου.

Παραγωγή: α-silen[θ]io

Προπώληση εισιτηρίων: ticketservices.gr

Την εκδήλωση άνοιξε με καλωσόρισμα η Σπυρέτα Παναγή, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Αττικής του ΚΚΕ.

Ακολούθησαν ηχογραφημένα αποσπάσματα και προβολή φωτογραφικού υλικού από το αρχείο του Γιώργου Σταματόπουλου με αναφορά στην πόλη του Ιλίου.

Τον κύκλο των ομιλιών άνοιξε η Μαριάννα Τσαγκάρη, εκ μέρους των εκδόσεων «Σύγχρονη Εποχή», και στη συνέχεια μίλησαν για το βιβλίο ο Γιώργος Σαραντόπουλος, διδάκτωρ Φιλοσοφίας, και ο Νίκος Τριανταφύλλου, μέλος του ΔΣ του ΣΦΕΑ. Στις ομιλίες αναδείχθηκαν οι λογοτεχνικές αρετές του διηγήματος, η γόνιμη συνάντηση της λογοτεχνίας και της Ιστορίας των Δυτικών Συνοικιών στο βιβλίο, καθώς και άλλες «ιστορίες» για τις οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν πολλοί ακόμα σύντροφοι και συντρόφισσες, με επίκεντρο όσα αναφέρει το βιβλίο.

Ο συγγραφέας του βιβλίου, Γιώργος Σταματόπουλος, ευχαρίστησε τον κόσμο για την παρουσία του και τη στήριξη στο συγγραφικό του εγχείρημα.

Ιδιαίτερα συγκινητικό ήταν το καλλιτεχνικό πρόγραμμα που ακολούθησε, με την εξαιρετική δραματοποιημένη ανάγνωση (θεατρικό αναλόγιο) από τον Πέτρο Καραμπά, πρόεδρο της Επιτροπής Ειρήνης Ιλίου της ΕΕΔΥΕ, και την Ευαγγελία Μαράτου, καλλιτέχνη - μουσικό.

Τα αποσπάσματα συνόδευσαν με τις μελωδίες τους οι μουσικοί Θόδωρος Κουσούλης (ακορντεόν), Γιώργος Πλιάτσικας (βιολί), Βαγγέλης Βασιλείου (κλαρίνο) και Τάκης Θερμογιάννης (ηλεκτρική κιθάρα).

Στον χώρο λειτούργησε βιβλιοπωλείο της «Σύγχρονης Εποχής», με τον κόσμο να συρρέει μαζικά για να αγοράσει αντίτυπα του βιβλίου. Στο τέλος της εκδήλωσης υπήρξε κέρασμα για τον κόσμο στο φουαγιέ του δημαρχείου, ενώ ο συγγραφέας υπέγραψε το βιβλίο του.