Η δουλειά που κάναμε όλο το προηγούμενο διάστημα μέσα από το Σωματείο Εργαζομένων στα Τρόφιμα - Ποτά Δυτικής Αχαΐας - Βόρειας Ηλείας αφήνει σοβαρή παρακαταθήκη και πείρα για τον τρόπο που πρέπει να δουλεύουμε ολοκληρωμένα, ώστε να επιβεβαιώνουμε τον ρόλο του Κόμματός μας ως ιδεολογικοπολιτικής πρωτοπορίας μέσα στην εργατική τάξη.
Από την πρώτη στιγμή, μετά την πυρκαγιά που κατέκαψε καταυλισμό μεταναστών εργατών γης στη Νέα Μανωλάδα, το Σωματείο βρέθηκε εκεί μαζί με τα Εργατικά Κέντρα Πάτρας και Αμαλιάδας και οργανώσαμε την αλληλεγγύη στους πυρόπληκτους εργαζόμενους. Με μπροστάρηδες τα μέλη του Κόμματος, τις Οργανώσεις, με την καθοδήγηση του Γραφείου Περιοχής και των Τομεακών Επιτροπών Αχαΐας και Ηλείας, καταφέραμε να οργανώσουμε τη συνδικαλιστική δουλειά μας, με πρωταγωνιστές τους ίδιους τους εργαζόμενους, προτάσσοντας όχι μόνο την ανάγκη για οικονομική πάλη, αλλά και την πολιτική διέξοδο από τον φαύλο κύκλο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Με οργανωμένη καθοδηγητική δουλειά βάλαμε μπροστά το σύνθημα «Τα κέρδη τους ή οι ζωές μας» και υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση από τους μετανάστες εργάτες. Προχωρήσαμε στη δημιουργία ιστοσελίδας, μεταφρασμένης σε 3 γλώσσες, με συνεχή αρθρογραφία και ενημέρωση.
Εγινε σοβαρή δουλειά από τα αντίστοιχα Οργανα - Γραφεία Περιοχής, Τομεακά Γραφεία και Τομεακές Επιτροπές - να μελετήσουν τη διαπάλη, μιας και η απεύθυνσή μας επικεντρώθηκε στους εργάτες γης απευθείας και όχι μέσω κάποιων διαμεσολαβητών. Αυτό απαιτούσε την καθημερινή μας παρουσία στην περιοχή, καθώς και το ξεπέρασμα της δυσκολίας στη γλώσσα, μιας και όσοι εργάτες γης μιλούν είτε τα Ελληνικά είτε καλά τα Αγγλικά έχουν τάσεις εργατικής αριστοκρατίας και καθαρά διαμεσολάβησης. Αξιοποιήσαμε ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας, συμμετείχαν στη δουλειά και σύντροφοι γιατροί, τουλάχιστον ένας σε κάθε επίσκεψή μας στην περιοχή.
Ταυτόχρονα, μελετήσαμε τον αντίπαλο, για παράδειγμα την εργοδοσία και τη στάση της απέναντί μας, και τα Οργανα επεξεργάστηκαν το πλαίσιο πάλης, όχι μόνο με οικονομικά αιτήματα, αλλά βασιζόμενοι στις συνθήκες διαμονής, υγιεινής και ασφάλειας, καταλήγαμε στην πολιτική διέξοδο. Φάνηκε και στις συναντήσεις μας με πρεσβείες και υπουργεία ότι ο αντίπαλος είναι καλά οργανωμένος, αφού έμεναν σταθερά μόνο σε διαπιστώσεις και ευχολόγια. Οι εργαζόμενοι πρέπει να βγάλουν και από αυτό τα συμπεράσματά τους.
Με σωστή καθοδηγητική δουλειά και κομματική πειθαρχία ανοίξαμε τη συζήτηση με πολλούς μετανάστες εργαζόμενους, που κατέληγε στην ανατροπή του συστήματος. Κερδίσαμε την εμπιστοσύνη τους, πράγμα που φάνηκε με την αντίστοιχη δουλειά που πραγματοποιήσαμε όταν ξέσπασαν τα πύρινα μέτωπα στην Αχαΐα, και συγκεκριμένα με τη φωτιά που έφτασε μια ανάσα από τη ΒΙΠΕ Πάτρας. Με ακόμα πιο γρήγορα αντανακλαστικά, οργανώσαμε την αλληλεγγύη στους μετανάστες βιομηχανικούς εργάτες, αλλά και στους εργάτες γης. Οι ίδιοι γνώριζαν πού να απευθυνθούν από την πρώτη στιγμή, κατάλαβαν ότι «τα παιδιά από το ΚΚΕ» τους βοήθησαν. Αναδείξαμε άλλη μια φορά τη σαπίλα του καπιταλισμού και την πολιτική διέξοδο, την ανατροπή αυτού του συστήματος.
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε και κάποια ζητήματα, ώστε να μην ατονεί η δουλειά που ξεκινήσαμε και να προχωρήσουμε ακόμα πιο αποτελεσματικά. Η παρέμβασή μας, που σωστά οργανώθηκε από τα παραπάνω Οργανα, οφείλει να γίνει δουλειά ολόκληρης της ΚΟΒ. Προφανώς και υπάρχει ο καταμερισμός από τα Οργανα, αλλά χρειάζεται η ΚΟΒ να την κάνει δική της υπόθεση, με σωστό έλεγχο στα μέλη της, ώστε να γίνονται πιο ζωντανές και οι συνεδριάσεις, να διαπαιδαγωγούνται και να γίνονται καλύτεροι οι σύντροφοι. Με έναν τέτοιο τρόπο δουλειάς, οι εδαφικές ΚΟΒ δεν θα περιορίζονται σε ό,τι αφορά τα στενά όρια του δήμου ή της περιοχής όπου δραστηριοποιούνται, αλλά θα μπαίνει ταξικός προσανατολισμός, ανάλογα με τις επιχειρήσεις, τους κλάδους που υπάρχουν στον χώρο ευθύνης τους. Στόχος θα πρέπει να είναι οι εδαφικές ΚΟΒ να βαδίζουν δίπλα στις κλαδικές και με σωστή καθοδήγηση να πάμε το Κόμμα μας ένα βήμα ψηλότερα.
Είναι λογικό κάποιες φορές στις εδαφικές ΚΟΒ να απασχολούν ζητήματα για τη γειτονιά, το χωριό, την κωμόπολη κ.λπ. Σε αρκετές περιπτώσεις, η δράση τους εδράζεται στο αγροτικό κίνημα ή σε επιμέρους διαμαρτυρίες συμπολιτών μας - και σωστά σηκώνουμε τέτοια ζητήματα, όπως για παράδειγμα τους πλειστηριασμούς κατοικιών και το μέτωπο απέναντι σε τράπεζες και funds ή τις αγροτικές κινητοποιήσεις. Ομως θα πρέπει να μπαίνει σχεδιασμός στο Οργανο και να βγαίνει μπροστά η πρωτοπορία, που δεν είναι άλλη από την εργατική τάξη, η οποία θα ηγηθεί στην ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, που γεννά τα παραπάνω προβλήματα. Να συζητιέται ολοκληρωμένα η δράση του σωματείου, να λένε γνώμη οι σύντροφοι, να λύνονται μικρές ή μεγαλύτερες απορίες, έτσι ώστε η ΚΟΒ να μπαίνει στον συνολικότερο σχεδιασμό, μαζί και με τις αντίστοιχες κλαδικές.
Στόχος μας, όπως μπαίνει και στις Θέσεις, είναι να μην παραμένουμε απλά παρατηρητές και εκτιμητές των λαϊκών διαθέσεων. Ηδη από το προηγούμενο Συνέδριο έχουμε μετρήσει βήματα στο πώς εκτιμάμε τις διαθέσεις των μαζών, όπως συνέβη και με τις κινητοποιήσεις για το έγκλημα των Τεμπών, που σωστά οι δικές μας δυνάμεις δώσανε πολιτικό περιεχόμενο σε αυτές. Σίγουρα μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι και σε αυτό το κομμάτι, αλλά και στο πώς θα επιδρούμε καλύτερα κυρίως στο εργατικό κίνημα, το οποίο θα συμπαρασύρει και τα υπόλοιπα σύμμαχα στρώματα σε αντικαπιταλιστική - αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση.
Υπάρχουν δυσκολίες, λόγω υπερχρεωμένων συντρόφων, και κάποιες φορές μια δουλειά που μπορεί να προγραμματίζουμε μένει πίσω, όπως υπάρχουν αδυναμίες στη μελέτη και αξιοποίηση του «Ριζοσπάστη», της ΚΟΜΕΠ, του κομματικού βιβλίου. Είναι άλλο πράγμα να συμβουλευόμαστε τον Γραμματέα ή το Γραφείο και άλλο πράγμα να περιμένουμε από το Γραφείο ή την καθοδήγηση να μας φτιάξει μια ανακοίνωση ή να περιμένουμε πότε θα μας πει να βγούμε εξόρμηση με μια ανακοίνωση του Κόμματος σε χώρους ευθύνης μας. Να πάρουμε πρωτοβουλίες με βάση τον σχεδιασμό που μπαίνει συλλογικά και να προσπαθούμε να τις υλοποιούμε. Γιατί απ' ό,τι βλέπουμε, οι εξελίξεις τρέχουν πολύ γρήγορα, μιας και η χώρα μας γίνεται πλέον στην πράξη πεδίο αντιπαράθεσης αντίπαλων ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων, και θα είναι καταστροφικό αν για οποιονδήποτε λόγο αυτές οι εξελίξεις μάς προσπεράσουν. Σε κάθε περίπτωση και σε κάθε συνθήκη, εμείς θα συνεχίσουμε με όλες μας τις δυνάμεις, με όπλα το Πρόγραμμα και το Καταστατικό του Κόμματός μας, ώστε να δώσουμε ελπίδα στον λαό, μέχρι την τελική νίκη, την επικράτηση του σοσιαλισμού - κομμουνισμού.
Ζήτω το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ!
Εχουμε πετύχει πολλά ως Κόμμα. Σταθήκαμε όρθιοι, σε δύσκολους καιρούς, χωρίς ιδεολογικές εκπτώσεις και αποτελούμε παράδειγμα για την αντοχή μας, στα υπόλοιπα αδελφά Κόμματα της Ευρώπης.
Εκτός από τις αντικειμενικές δυσκολίες, για τις οποίες δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, αυτό που πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά είναι η βελτίωση της δικής μας λειτουργίας για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των καιρών.
Παρατηρήσεις για το κείμενο των Θέσεων:
Απουσιάζει από το κείμενο των Θέσεων η αναφορά στη λειτουργία και τη δράση της Επιτροπής Ειρήνης και της ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, δύο κρίσιμοι τομείς που έχουν σχέση με το κίνημα ειρήνης και την Ιστορία, ιδιαίτερα στις εποχές που ζούμε, της πολεμικής προετοιμασίας και του ιστορικού αναθεωρητισμού.
Επίσης απουσιάζει η αναφορά για την παρέμβασή μας στον Πολιτισμό, συγκεκριμένα στους Πολιτιστικούς Συλλόγους συνοικιών, επαρχιών και εθνικο-τοπικούς, σε σχέση με τη λειτουργία και τη δράση τους.
Διαπιστώσεις...
Σε πολλά Συνέδρια του Κόμματος, τουλάχιστον από το 15ο, επισημαίναμε μια σειρά από αδυναμίες στην κομματική λειτουργία και στον προσανατολισμό, και χρησιμοποιούσαμε λίγο - πολύ τις ίδιες λέξεις για να τις χαρακτηρίσουμε.
Αναφέρουμε επιγραμματικά:
«Πρακτικισμός», «ρουτίνα», γενικολογία», «αποσπασματικότητα», «μετάθεση ευθυνών προς τα κάτω και προς τα πάνω», «μηχανιστικός τρόπος σκέψης», «πολυχρέωση», «έλλειψη συλλογικότητας», «καθηκοντολογία», «εμπειρισμός».
Για να καταπολεμηθούν όλες αυτές οι επιζήμιες πρακτικές και αντιλήψεις στη λειτουργία και τη δράση του Κόμματος, χρειάζεται εκτός των άλλων αλλαγή νοοτροπίας, ώστε να μην παγιωθούν ως μια κανονικότητα.
Οι γενικόλογες διαπιστώσεις δεν βοηθούν, όταν δεν συνοδεύονται από μετρήσιμα και ελέγξιμα μέτρα, προσδιορισμένα χρονικά, για το κατά πόσο υλοποιείται η αντιμετώπισή τους.
Εσωκομματική λειτουργία
Με την επιφύλαξη ότι η γενίκευση των εκτιμήσεων είναι αρμοδιότητα ανώτερων οργάνων που έχουν μια συνολικότερη εικόνα, μπορούμε να πούμε...
Τα εισηγητικά κείμενα πρέπει να μοιράζονται από πριν και να διαμορφώνονται συλλογικά, ώστε τα μέλη των οργάνων που συμμετέχουν στη συζήτηση να είναι επαρκώς προετοιμασμένα.
Να επιδιώκουμε πιο σύντομες και περιεκτικές τοποθετήσεις των καθοδηγητικών οργάνων, χωρίς επαναλήψεις για τα αυτονόητα.
Στις συνεδριάσεις να κρατάμε μια στοιχειώδη λειτουργία στη συζήτηση, γιατί όσο δεν αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα αυτό, υπάρχει ο κίνδυνος να το αναπαράξουμε και να διαμορφώσουμε μια νέα γενιά στελεχών με λαθεμένη αντίληψη για τη λειτουργία του Κόμματος.
Στη λειτουργία του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού θα πρέπει να ενισχυθεί το δημοκρατικό σκέλος της καταστατικής μας αρχής, που δεν πρέπει να το δούμε ως εμπόδιο στην αποτελεσματικότητα.
Πολλές φορές η δουλειά πέφτει σε λίγους συντρόφους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν ούτε οι ίδιοι να ανταποκριθούν. Εγκλωβίζονται σε μια αντιμετώπιση τρεχόντων μόνο προβλημάτων.
Η πρακτική αυτή δεν βοηθά στην ανάληψη πρωτοβουλιών, μέσα στα πλαίσια του Προγράμματος και των κανόνων λειτουργίας, περιμένοντας την εντολή από πάνω.
«Η δουλειά των κομμουνιστών δεν είναι να προσπαθούν να τα κάνουν όλα μόνοι τους... Να καταπιάνονται με 20 υποθέσεις και να μην τελειώνουν καμιά... μα να οργανώνουν τον έλεγχο της δουλειάς τους από τα κάτω, από την πραγματική μάζα...», έγραφε ο Λένιν.
Χρειάζεται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και αξιοποίηση όλων των μελών των Τομεακών Επιτροπών, και ενθάρρυνση για την ανάληψη πρωτοβουλιών από τις Οργανώσεις Βάσης.
Ο Λένιν το 1921 μιλούσε για «Περισσότερη πρωτοβουλία στα τοπικά όργανα... Περισσότερη προσοχή στην πρακτική πείρα».
Λαϊκό κίνημα
Η παρέμβασή μας στην κοινωνία πρέπει να παίρνει υπόψη την κατάσταση και τις ιδιομορφίες κάθε περιοχής, το επίπεδο του λαϊκού κινήματος, ώστε να υπάρχει εξειδίκευση της δράσης και των κινητοποιήσεων.
Πρέπει να αποφεύγουμε μια αριθμητική εκτίμηση της δράσης μας, ποσοτική και όχι ποιοτική.
Για παράδειγμα, μετράμε τον αριθμό των φύλλων της εφημερίδας χωρίς να εξετάζουμε αν, για παράδειγμα, η εφημερίδα διαβάζεται, αν κατανοείται ή όχι και από πόσους, αν αυτή η ανάγνωση και η κατανόηση έχει κάποια ορατά αποτελέσματα.
«Καλύτερα λιγότερα και ποιοτικά ανώτερα», έγραφε στο τελευταίο του άρθρο ο Λένιν το 1923.
Χρειάζεται ένα ενιαίο, επιτελικό σχέδιο, χρονικά προσδιορισμένο, ένα σχέδιο δράσης στη βάση της μελέτης της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής σε κάθε νομό, που θα κάνει πιο ορατή και ρεαλιστική τη γενικότερη πρότασή μας για τον σοσιαλισμό, μέσα από την υιοθέτηση ιδεών, αξιών και μιας αγωνιστικής στάσης ζωής.
Να προκύπτει αβίαστα, φυσικά η ανάγκη μιας άλλης κοινωνίας, με άλλες αξίες, και η ανάγκη για οργανωτική ένταξη και πάλη μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ.
Χωρίς αυτή την προϋπόθεση, χωρίς να ωριμάσουν οι καταστάσεις, οι οργανωτικές επιτυχίες μας θα είναι και λίγες και πρόσκαιρες.
Μερικές σκέψεις
Οι κεντρικές παρεμβάσεις του ΚΚΕ στον χώρο του Πολιτισμού και της Τέχνης ήταν εύστοχες και χρήσιμες, έχουν εξοπλίσει τα μέλη μας με γνώσεις και έδωσαν έναν αισθητικό και ιδεολογικό προσανατολισμό.
Δεν έχουμε όμως την παρέμβαση που χρειάζεται στους Πολιτιστικούς Συλλόγους, ούτε έναν προσανατολισμό ώστε να αντιπαρατεθούμε με φαινόμενα όπως η απουσία διεκδικητικής αντίληψης, η εμπορευματοποίηση μέσω της αναζήτησης χορηγών, η προσκόλληση σε πολιτευτές, μεταφυσικές δοξασίες και τον εθνικισμό για δημόσιες σχέσεις.
Η γλώσσα είναι ένα βασικό εργαλείο επικοινωνίας με τις μάζες ώστε να αποκτήσουμε οικειότητα με αυτές, αλλά και να μεταδώσουμε με απλό και κατανοητό τρόπο τις ιδέες μας, τις πολιτικές μας προτάσεις, χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στην επιστημονική τεκμηρίωση των όσων προτείνουμε.
Να αποφεύγουμε τις επαναλήψεις, τις μακροσκελείς προτάσεις (παράδειγμα στη σελίδα 47 των Θέσεων για το 22ο Συνέδριο) και να πλαισιώνουμε τα κείμενά μας με παραδείγματα από τη ζωή.
Γνώση της Ιστορίας και χρησιμοποίηση, πιο συχνά, ιστορικών «επιχειρημάτων» στην τρέχουσα ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση.
Επίσης χρειάζεται να παρεμβαίνουμε, είτε έχουμε παρουσία είτε όχι, σε φορείς και οντότητες που ασχολούνται με την Ιστορία, αλλά και αυτόνομα με διαλέξεις στον τομέα της επιστήμης (Βιολογία, Αστροφυσική) από τις οποίες προβάλλονται ανορθολογικές απόψεις. Παρεμβάσεις χρειάζεται να γίνουν για το μεγάλο ζήτημα των εξαρτήσεων (ουσίες, ψηφιακή εξάρτηση), την έξαρση της βίας, αξιοποιώντας ντόπιο, και όχι μόνο, επιστημονικό δυναμικό, αναδεικνύοντας τις βαθύτερες αιτίες των φαινομένων.
Η θετική δράση των διοικήσεων των δήμων μας, όσο το επιτρέπουν οι αστικοί θεσμοί, να προβληθεί ως μια αντίληψη για την οργάνωση μιας άλλης κοινωνίας, της σοσιαλιστικής (αρθρογραφία, επισκέψεις, ξεναγήσεις, περιοδείες από κομματικά μέλη, οπαδούς και συνεργαζόμενους για τον εξοπλισμό τους).
Με την πίστη ότι μετά το Συνέδριο θα βγούμε πιο δυνατοί.