Από την ανακοίνωση της κατάληψης της εξουσίας από τον στρατό της Γκαμπόν

Υπενθυμίζεται ότι από το 2020 μέχρι σήμερα έχουν εκδηλωθεί πραξικοπήματα στο Μάλι, στην Μπουρκίνα Φάσο, στη Γουινέα, στο Τσαντ, και μόλις τον περασμένο μήνα στον Νίγηρα.

Η ομάδα των αξιωματικών που αποκαλείται «Επιτροπή μετάβασης και αποκατάστασης των θεσμών» - αφού διαβεβαίωσε ότι εκπροσωπεί το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας - ανακοίνωσε ότι ακυρώνει τα αποτελέσματα των εκλογών της 26ης Αυγούστου και «καταλύει όλους τους θεσμούς της Δημοκρατίας», έχοντας αποφασίσει να βάλει «τέλος σε αυτό το καθεστώς», εννοώντας την επί 56 έτη κυριαρχία της οικογένειας Μπόνγκο στην Γκαμπόν (πρώτα από τον Ομάρ Μπόνγκο, Πρόεδρο της χώρας από το 1967 ως τον θάνατό του το 2009, και στη συνέχεια από τον γιο του, Αλί).

«Μεταβατικός πρόεδρος» της χώρας ανέλαβε ο επικεφαλής της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς, στρατηγός Μπρις Ολγκί Γκεμά.

Οι στρατιωτικοί κατήγγειλαν τη διακυβέρνηση του ανατραπέντος Προέδρου, Αλί Μπόνγκο, ως «ανεύθυνη» και «απρόβλεπτη», που οδηγούσε «σε διαρκή επιδείνωση της κοινωνικής συνοχής» και «σε χάος».

Ανακοίνωσαν ακόμα ότι κλείνουν τα σύνορα «μέχρι νεωτέρας διαταγής», ενώ εμφανίστηκαν να διαβεβαιώνουν πως είναι «προσηλωμένοι στην τήρηση των δεσμεύσεων της Γκαμπόν έναντι της διεθνούς κοινότητας».

Επιπλέον, δήλωσαν ότι ο Αλί Μπόνγκο κρατείται στην κατοικία του φρουρούμενος, ενώ συνελήφθησαν και άλλα στελέχη του κυβερνώντος Δημοκρατικού Κόμματος της Γκαμπόν, με κατηγορίες για «εσχάτη προδοσία εναντίον των θεσμών του κράτους, μαζική υπεξαίρεση κρατικών κεφαλαίων, κατάχρηση διεθνούς χρηματοδότησης» κ.ά.

Δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου και του πρακτορείου «Ρόιτερς» μετέδωσαν πως την ώρα του διαγγέλματος των στρατιωτικών, ακούγονταν πυρά στην πρωτεύουσα, Λιμπρεβίλ.

Σε βίντεο που αναρτήθηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Πρόεδρος της Γκαμπόν μιλά στα αγγλικά και καλεί «τους φίλους μας σε όλο τον κόσμο για να τους πω να κάνουν θόρυβο» όσον αφορά «τους ανθρώπους που συνέλαβαν εμένα και την οικογένειά μου».

Στην πρωτεύουσα της Γκαμπόν, πάντως, καταγράφηκαν πανηγυρισμοί και μαζικές διαδηλώσεις υπέρ του πραξικοπήματος.

Το στρατιωτικό πραξικόπημα εκδηλώθηκε λίγη ώρα αφού η εκλογική επιτροπή ανακοίνωσε πως ο Αλί Μπόνγκο εξασφάλισε τρίτη θητεία, λαμβάνοντας το 64,27% των ψήφων στις πρόσφατες εκλογές, επικρατώντας του υποψηφίου της αντιπολίτευσης, Αλμπέρ Οντό Οσά, ο οποίος έλαβε 30,77%.

Ο Αλμπέρ Οντό Οσά κατήγγειλε νοθεία δύο ώρες πριν κλείσουν οι κάλπες το περασμένο Σάββατο, ενώ αμέσως μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας η κυβέρνηση διέκοψε την πρόσβαση στο διαδίκτυο, απαγόρευσε τη μετάδοση ειδήσεων από τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης «France 24», RFI και «TV5 Monde» και επέβαλε νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας.

Να σημειωθεί ότι τη δεκαετία του 1970 ανακαλύφθηκαν μεγάλα αποθέματα πετρελαίου στις υπεράκτιες περιοχές της Γκαμπόν και το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 60% των εσόδων της χώρας, ωστόσο το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας.

Στην πρώτη αντίδραση για τις εξελίξεις από την ΕΕ, ο επικεφαλής Εξωτερικής Πολιτικής, Ζ. Μπορέλ, δήλωσε χτες ότι «πρόκειται για άλλο ένα πραξικόπημα που αυξάνει την αστάθεια σε όλη την περιοχή». Αναφέροντας ότι το θέμα θα συζητούνταν στη χτεσινή άτυπη σύνοδο των υπουργών Αμυνας της ΕΕ, πρόσθεσε ότι «ολόκληρη η περιοχή, ξεκινώντας από την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, μετά το Μάλι, την Μπουρκίνα Φάσο, τώρα τον Νίγηρα, ίσως την Γκαμπόν, είναι σε πολύ δύσκολη κατάσταση» και «αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα για την Ευρώπη».

Παράλληλα, σε ό,τι αφορά τον Νίγηρα, ο Μπορέλ ανακοίνωσε πως η ΕΕ θα επιβάλει τις ίδιες κυρώσεις σε βάρος του με αυτές που έχει ήδη επιβάλλει η «Οικονομική Κοινότητα Κρατών Δυτικής Αφρικής» (ECOWAS). Υπενθυμίζεται ότι με τις εν λόγω κυρώσεις καθίσταται αδύνατη ακόμα και η παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας, τροφίμων και φαρμάκων.

Από την πλευρά της Γαλλίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Ολ. Βεράν, δήλωσε ότι το Παρίσι καταδικάζει το πραξικόπημα και καλεί «να γίνουν σεβαστά τα αποτελέσματα των εκλογών».

Η Γκαμπόν ήταν αποικία της Γαλλίας ως το 1960, ενώ τα γαλλικά μονοπώλια διατηρούν μέχρι σήμερα ισχυρά συμφέροντα στη χώρα, στους τομείς της εξόρυξης και του πετρελαίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο γαλλικός μεταλλευτικός όμιλος «Eramet», ο μεγαλύτερος παραγωγός μεταλλεύματος μαγγανίου υψηλής ποιότητας στον κόσμο χάρη στο ορυχείο του Moanda στην Γκαμπόν, ο οποίος ανέστειλε χτες προσωρινά όλες τις δραστηριότητές του στη χώρα, πριν ανακοινώσει τη σταδιακή επανέναρξή τους.

Το καθεστώς Μπόνγκο θεωρούνταν από τους στενότερους συμμάχους του Παρισιού στην Αφρική, ενώ επιπλέον η Γαλλία έχει 400 στρατιώτες μόνιμα ανεπτυγμένους στη χώρα.

«Η Ιταλία συνεχίζει να είναι δεσμευμένη υπέρ μιας διπλωματικής επίλυσης της κρίσης στον Νίγηρα αλλά και της πιο πρόσφατης στην Γκαμπόν», δήλωσε ο Ιταλός ΥΠΕΞ, Αντ. Ταγιάνι, εκφράζοντας εκ νέου την αντίθεση της Ρώμης στα σχέδια για πιθανή στρατιωτική επέμβαση στον Νίγηρα.

Στις ΗΠΑ, ο εκπρόσωπος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Τζον Κίρμπι, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον ανησυχεί βαθιά για τις εξελίξεις, προσθέτοντας ότι «θα παραμείνουμε υποστηρικτές του λαού της Γκαμπόν και του αιτήματός του για δημοκρατική διακυβέρνηση».

Η Κίνα κάλεσε «τις εμπλεκόμενες πλευρές» στην Γκαμπόν να επιστρέψουν «άμεσα» στη «φυσιολογική τάξη» και να «εγγυηθούν την ασφάλεια» του Προέδρου Αλί Μπόνγκο.

Στη Ρωσία, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμ. Πεσκόφ, δήλωσε ότι «οι εξελίξεις στην Γκαμπόν αποτελούν θέμα βαθιάς ανησυχίας και παρακολουθούμε στενά τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα εκεί», ενώ η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, επισήμανε ότι η Γκαμπόν είναι «φιλική χώρα» και η Μόσχα αναμένει τη σύντομη σταθεροποίηση της κατάστασης.

Ο δε πρόεδρος της Αφρικανικής Ενωσης, Μούσα Φακί Μαχαμάτ, δήλωσε ότι «καταδικάζει σθεναρά την απόπειρα πραξικοπήματος ως τρόπο επίλυσης της τρέχουσας μετεκλογικής κρίσης», ενώ κάλεσε τον στρατό να εγγυηθεί τη σωματική ακεραιότητα του Προέδρου Μπόνγκο και των μελών της κυβέρνησής του.