Σάββατο 28 Μάρτη 2026 - Κυριακή 29 Μάρτη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Η «Λέξη» για τον Τζορντάνο Μπρούνο στην Εναλλακτική της Λυρικής

Μιλούν για την όπερα ο μαέστρος Αλκης Μπαλτάς και η Ελένη Ζαφειρίου, που έγραψε το λιμπρέτο

Η ζωή, οι ιδέες και το μαρτύριο του Ιταλού φιλοσόφου Τζορντάνο Μπρούνο ζωντανεύουν στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής μέσα από τη νέα παραγωγή όπερας «Η λέξη», σε μουσική του διακεκριμένου συνθέτη και μαέστρου Αλκη Μπαλτά, λιμπρέτο της Ελένης Ζαφειρίου και σκηνοθεσία της Αγγέλας - Κλεοπάτρας Σαρόγλου.

Το έργο, που ανεβαίνει το Σάββατο 18 και την Κυριακή 19 Απρίλη, στις 8.30 μ.μ. φωτίζει με δραματικότητα και στοχασμό την αμετανόητη στάση ενός ανθρώπου απέναντι στον σκοταδισμό, καταγράφοντας τις εσωτερικές του συγκρούσεις, τα επιστημονικά του οράματα και την ασυμβίβαστη επιλογή του να πεθάνει ελεύθερος, παρά να αποκηρύξει την αλήθεια του.

Ο Τζορντάνο Μπρούνο (1548 - 1600) καταδικάστηκε ως αιρετικός από την Ιερά Εξέταση σε θάνατο στην πυρά για τις θεωρίες του σχετικά με το άπειρο του σύμπαντος, την κίνηση της Γης και για την ύπαρξη ηλιακών κόσμων. Παρά την απειλή της θανάτωσής του, ο Μπρούνο αρνήθηκε μέχρι το τέλος να πει για τις θεωρίες του τη λέξη «αποκηρύσσω».

Τζορντάνο Μπρούνο: Τάσης Χριστογιαννόπουλος. Φωνή της συνείδησης: Μαρισία Παπαλεξίου. Συμμετέχουν εξαμελές φωνητικό σύνολο και τριμελές ενόργανο σύνολο.

Εισιτήρια προπωλούνται στο σάιτ της Λυρικής και στο τηλ. 2130.885.700.

Με μεγάλη μας χαρά φιλοξενούμε στη σελίδα μας τον μαέστρο Αλκη Μπαλτά και την συγγραφέα Ελένη Ζαφειρίου. Μας μιλούν για την όπερα, για το ανέβασμα, αλλά και για το βαθύτερο νόημά της...


Α. Π.

Ενας από τους πολλούς πρωταγωνιστές της Ιστορίας

Ελένη Ζαφειρίου

Στην έμπνευση για το λιμπρέτο το πρόσταγμα το έδωσε η λέξη «αποκηρύσσω». Γι΄ αυτό και ο τίτλος της όπερας είναι «Η ΛΕΞΗ».

Το έργο πραγματεύεται μυθοπλαστικά και με ποιητικό λόγο την τελευταία πράξη της ζωής μιας αλύγιστης συνείδησης, που έλαμψε κατά την περίοδο της Αναγέννησης. Της «ηρωικής συνείδησης» του Τζορντάνο Μπρούνο. Του στοχαστή, φιλόσοφου, αστρονόμου και ποιητή, ο οποίος, μπροστά στο «φοβερό βήμα» του εκκλησιαστικού δικαστηρίου της Ιεράς Εξέτασης, αρνήθηκε να αποκηρύξει τις ιδέες του και καταδικάστηκε να καεί ζωντανός.

Πρόθεσή μου ήταν, με αφορμή το ιδεολογικό σθένος του Τζορντάνο Μπρούνο, να αποτυπώσω τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τα ιδανικά, τις συγκρούσεις και την εξαίσια ψυχική δύναμη και ανάταση του ανθρώπου, που μπροστά σε «εκτελεστικά αποσπάσματα» είτε θρησκευτικά είτε στρατιωτικά, αντιστέκεται μέχρις εσχάτων στον εκμαυλισμό και τον εκφυλισμό της ζωής. Ετσι, η αφήγηση δεν είναι ένα ντοκουμέντο - λιμπρέτο, δεν παραθέτει αποσπάσματα από τη ζωή γενικά και τα έργα του Μπρούνο. Ο πυρήνας της έρευνας αφορά στο τι είναι αυτό που λειτουργεί ως «κινούν αίτιον», για να κρατήσει ο Μπρούνο, και οποιοσδήποτε σε αντίστοιχη περίπτωση, αυτήν την τελική στάση απέναντι στον θάνατο.

Μέσα από έναν ευρύ αριθμό στίχων καταγράφονται εκείνα τα στοιχεία που αποτελούν το εσωτερικό συνειδησιακό τείχος προστασίας του ανθρώπου απέναντι στους κινδύνους από τις επιθέσεις επιβουλών, προδοσίας, υποχώρησης και αυτομόλησης μιας καθαρής και ηρωικής συνείδησης σε στρατόπεδο εχθρικό.

Στο λιμπρέτο ο Μπρούνο το φωνάζει: «Τηρώ αυτά που με περίσσιο θάρρος εδασκάλευα. Για την ελευθερία της σκέψης, την ηθική, τη δύναμη του ανθρώπου, τον σεβασμό, το ονειροπόλημα, την επιστήμη, την τέχνη και την αξιοπρέπεια.

Καθένας μια συνείδηση την έχει. Παρέα της παλεύει και πορεύεται ως το θάνατο σκυφτός ή όρθιος. Ανάλογα, αν στη μάχη άφησε, να δίνουν τα προστάγματα φιλοδοξίες ποταπές ή στάθηκε αγέρωχος και εραστής του δίκιου».

***

Τη λέξη «αποκηρύσσω» δεν την αντιμετώπισα ποτέ σαν ένα απλό λήμμα στα λεξικά. Μια τέτοια λέξη είναι αξιοπρόσεχτη, γιατί, έμφορτη με εύφλεκτο υλικό, είναι σαν ένα είδος απειλητικής, μη ορατής νάρκης έτοιμης να εκραγεί σιωπηλά ή εκκωφαντικά μέσα από τη βαθύτερη γωνιά του ανθρώπινου Είναι.

«Αποκηρύσσω» είναι η λέξη που ιστορικά μ΄ έναν τρόπο ύπουλο, παραπλανητικό και αποπλανητικό, έφερε και θα φέρνει τον καθέναν αντιμέτωπο με τη συνείδησή του στο εσωτερικό του πεδίου μάχης. Εκεί που ο άνθρωπος δίνει έναν ιδιόμορφο αγώνα για τις ιδέες του, τις αξίες του, την κοσμοθεώρησή του. Μόνος, με όπλο την ηθική του, την ισχύ των πεποιθήσεών του. Μόνος, ζυγιστής με αντίβαρο ή την απατηλή εικόνα ενός εκφυλισμένου ειδώλου ζωής ή την αλήθεια και την αντικειμενική πραγματικότητα.

Η ηρωική στάση του μπροστά στο τυραννικό τέλος της ζωής του είναι ένα φως που φέγγει μέχρι σήμερα, από την εποχή που η Ιερά Εξέταση μαζί με τους ανθρώπους επεδίωκε, μάταια, να κάψει την επιστημονική αλήθεια και τον ορθολογισμό.

Ο Μπρούνο είναι διαχρονικά ένας από τους πολλούς πρωταγωνιστές της Ιστορίας. Τους αλύγιστους. Η γνώση της νομοτέλειας ότι η ανθρώπινη κοινωνία ιστορικά κινείται από τα κατώτερα επίπεδα στα ανώτερα, οι ισχυρές, υψιπετείς, πανανθρώπινες, επαναστατικές ιδέες αυτές οι ιδέες, που ηχούν σαν ύμνος στο μεγαλείο της ζωής, γίνονται επαναστατική δράση. Και τότε, ο άνθρωπος υπερβαίνει τον εαυτό του, και με τον θάνατό του υπερασπίζεται τη ζωή.

Η νεότερη Ιστορία της χώρας μας έχει πλουτίσει πολλές σελίδες της με τέτοιες συνειδήσεις. Εμπνέουν και καθοδηγούν. Η συγκίνηση που ένιωσαν πριν από λίγες μέρες οι χιλιάδες καλόπιστοι άνθρωποι, αντικρίζοντας τις φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών που, την Πρωτομαγιά του 1944, πορεύτηκαν αποφασισμένοι και αγέρωχοι προς το εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί κατακτητών, γιατί δεν αποκήρυξαν τις ιδέες τους, αποδεικνύει ότι οι ιδέες, τα ιδανικά, οι αξίες που βάζουν τους ανθρώπους στην κίνηση της Ιστορίας προς τα μπρος παραμένουν ζωντανές, επίκαιρες και ανίκητες. Και η θυσία από αγάπη στη ζωή, ζωή γίνεται.

Αρνήθηκε το «αποκηρύσσω»

Αλκης Μπαλτάς

Τα δυνατά διαχρονικά κοινωνικά και ηθικά μηνύματα και η εξαιρετική ποιητική έκφραση στο έργο της Ελένης Ζαφειρίου «Η λέξη» μου έδωσαν δυνατό έναυσμα, για να αποδώσω αυτό το κείμενο με μουσική. Ετσι γεννήθηκε η όπερά μου «Η Λέξη» που είναι η δεύτερη, μετά το έργο «Προμηθέας - Δεσμώτες», που συνέθεσα πάνω σε κείμενο της Ελ. Ζαφειρίου.

Η υπόθεση του έργου αναφέρεται στον Τζορντάνο Μπρούνο (1548 - 1600) που καταδικάστηκε ως αιρετικός από την Ιερά Εξέταση σε θάνατο στην πυρά για τις θεωρίες του σχετικά με το άπειρο του σύμπαντος, την κίνηση της Γης και για την ύπαρξη ηλιακών κόσμων. Παρά την απειλή της θανάτωσής του, ο Μπρούνο αρνήθηκε μέχρι το τέλος να πει για τις θεωρίες του τη λέξη «αποκηρύσσω», με αποτέλεσμα τον μαρτυρικό του θάνατο στην πυρά.

Μέσα στο κελί του, ο Μπρούνο θυμάται περιόδους της ζωής του, τις επιστημονικές του θεωρίες, έρχεται σε σκληρό διάλογο με τη συνείδησή του και με το δίλημμα της επιλογής ανάμεσα στη Ζωή και τον Θάνατο.

Μπροστά στους ιεροεξεταστές υπερασπίζεται τις ιδέες του και αντικρούει τον σκοταδισμό και την αδικία. Στο τέλος, βαδίζει προς τον «φλεγόμενο πάσαλο» με πλήρη «ηρωική συνείδηση», πιστός σε ό,τι πίστευε και δίδαξε.

Στη μουσική μου, προσπάθησα με λιτό μουσικό τρόπο (π.χ. χωρίς μεγάλη ορχήστρα) να αποδώσω τα βαθύτερα νοήματα του κειμένου. Μια μικρή εξαμελής ανδρική χορωδία παίρνει τον ρόλο των ιεροεξεταστών, ενώ τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο Μπρούνο (βαρύτονος, στην παράσταση ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος), ο οποίος σε μία σκηνή του έργου συνδιαλέγεται με τη συνείδησή του, το αίσθημα αυτοσυντήρησης (μέτζο - σοπράνο η Μαρισία Παπαλεξίου), η οποία μάταια προσπαθεί να τον πείσει να πει τη λέξη «αποκηρύσσω» και να γλιτώσει τη ζωή του.

Τις φωνές συνοδεύουν μόνο τα όργανα βιολί - βιολοντσέλο - πιάνο (παίζει το τρίο Λούκα). Την παράσταση (18 και 19 Απριλίου 2026) σκηνοθετεί η Αγγέλα Σαρόγλου.

ΜΑΞΙΜ ΓΚΟΡΚΙ
«Τα ψέματα είναι η θρησκεία των σκλάβων και των αφεντικών»

Χαρακτηρίστηκε συγγραφέας για δύσκολους καιρούς, γιατί ζώντας στο πετσί του την ανέχεια, την ταπείνωση και την κοινωνική αδικία, μετέτρεψε αυτήν την εμπειρία σε λόγο, δράση και ιδεολογία.

Ο Μαξίμ Γκόρκι δεν αρκέστηκε να περιγράψει μια εποχή, όπου η Ιστορία έβραζε, προσπάθησε να την αλλάξει.

Γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από 158 χρόνια, στο χωριό Νίζνι Νόβγκοροντ της Ρωσίας, και υπήρξε ο πρώτος που έδωσε φωνή στους «χωρίς φωνή». Στους εργάτες, στους άστεγους, στους περιθωριοποιημένους και στους εξαθλιωμένους της τσαρικής Ρωσίας. Ηρθε σε επαφή μαζί τους, δούλεψε δίπλα τους από τα 10 του χρόνια, γνώρισε την εκμετάλλευση, την αθλιότητα, τη φτώχεια και τον κατατρεγμό. Βοηθός τσαγκάρη, λαντζέρης σε καράβι, αχθοφόρος στην Οδησσό, νυχτοφύλακας σε ψαράδικο, φούρναρης, καθαριστής καμινάδων, εργάτης στα χωράφια, ρακένδυτος και πεινασμένος έγραψε για τους προλετάριους, ως ένας από αυτούς.

Η προσφορά του Αλεξέι Μαξίμοβιτς Πέτσκοφ, όπως είναι το πραγματικό όνομα του Γκόρκι, δεν περιορίστηκε στη λογοτεχνία. Υπήρξε πολιτική, κοινωνική και βαθιά ανθρώπινη. Μέσα από το έργο του, αλλά και τη ζωή του, διαμόρφωσε ένα πρότυπο διανοούμενου που δεν στέκεται ουδέτερος. Που παίρνει θέση. Συγκρούεται. Αμφισβητεί. Γι' αυτό και δεν είναι απλώς ένας μεγάλος συγγραφέας. Είναι μια συνείδηση σε διαρκή εγρήγορση, που δεν ανέχεται κάθε τι πλαστό και ψεύτικο.

«Τα ψέματα» - έλεγε - «είναι η θρησκεία των σκλάβων και των αφεντικών. Η αλήθεια είναι ο θεός του ελεύθερου ανθρώπου».

Εγινε η φωνή των «αόρατων»

Σήμερα, σε έναν κόσμο που άλλαξε μορφή αλλά όχι ουσία, τα μηνύματα του Γκόρκι αποκτούν νέα δύναμη. Οπως:

  • Η αξιοπρέπεια της εργασίας.


Για εκείνον, η εργασία δεν είναι μόνο μέσο επιβίωσης. Είναι μέσο αυτογνωσίας και κοινωνικής χειραφέτησης. Σε μια εποχή επισφαλούς εργασίας και «ευέλικτων» σχέσεων, η ιδέα αυτή επιστρέφει ως διεκδίκηση.

  • Η γνώση ως όπλο.

Ο ίδιος, σχεδόν αυτοδίδακτος, πίστευε βαθιά ότι η γνώση είναι η βάση της ελευθερίας. Οχι η επιφανειακή πληροφόρηση, αλλά η συνειδητή κατανόηση του κόσμου.

  • Η ανάγκη της συλλογικότητας.

Ο Γκόρκι δεν πίστεψε ποτέ στον ατομικό σωτήρα. Η αλλαγή, για εκείνον, είναι συλλογική υπόθεση. Σε έναν κόσμο ακραίου ατομικισμού, αυτή η θέση φαντάζει ανατρεπτική.

  • Η απομυθοποίηση της εξουσίας.

Δεν χαρίζεται στους ισχυρούς. Κριτικάρει, αποκαλύπτει, αποδομεί.

Το έργο του αποτελεί μια ζωντανή καταγραφή της κοινωνικής αθλιότητας, αλλά και της ανθρώπινης αντοχής, χωρίς να εξιδανικεύει. Η γραφή του είναι κοφτερή, σχεδόν ωμή, γιατί η πραγματικότητα που περιγράφει δεν επιτρέπει ωραιοποιήσεις.

Στις «Σελίδες της Επανάστασης», όπως και στα θεατρικά και πεζογραφικά του έργα, ο Γκόρκι λειτουργεί σαν καθρέφτης μιας κοινωνίας σε αποσύνθεση. Και ταυτόχρονα σαν προειδοποίηση ότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να σταθεί πάνω στη φτώχεια, στην εκμετάλλευση και την άγνοια.

Η φράση - κλειδί: Μια «τρίτη ηθική»


«Την ηθική των αφεντικών την αντιπάθησα, όσο και την ηθική των δούλων. Μια τρίτη ηθική έβλεπα να διαμορφώνεται μέσα μου. Δίνε το χέρι σου σε όποιον σηκώνεται».

Αυτή η φράση συνοψίζει όλη τη φιλοσοφία του Γκόρκι.

  • Η «ηθική των αφεντικών» δεν είναι παρά η ηθική της εξουσίας. Η «ηθική» που δικαιολογεί την εκμετάλλευση, την ανισότητα, την κυριαρχία. Είναι η λογική του «ισχυρού» που παρουσιάζεται ως φυσική τάξη πραγμάτων. Είναι απρόσωπη, τεχνοκρατική και υποδύεται την «αναγκαία». Μιλά τη γλώσσα της αγοράς, της αποδοτικότητας, της ανάπτυξης. Αλλά στο βάθος της διατηρεί την παλιά δοκιμασμένη συνταγή: Οι λίγοι αποφασίζουν, οι πολλοί προσαρμόζονται.
  • Η «ηθική των δούλων» δεν είναι η ηθική της αντίστασης. Είναι η ηθική της υποταγής, η αποδοχή της μοίρας, η μικροεκδίκηση, η εσωτερικευμένη ήττα. Είναι η ψυχολογία του ανθρώπου που δεν πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Η σύγχρονη «ηθική των δούλων» εκφράζεται ως μοιρολατρία, δηλαδή πως «τίποτα δεν αλλάζει», «όλοι ίδιοι είναι», «κοίτα τον εαυτό σου». Μια μορφή παραίτησης που μεταμφιέζεται σε ρεαλισμό.

Εδώ βρίσκεται το επαναστατικό πνεύμα του μεγάλου συγγραφέα - που υπήρξε και στενός φίλος του Λένιν - ο οποίος μας καλεί να αρνηθούμε και τις δύο, επιλέγοντας τη συνειδητή δράση.

Η γνωστή φράση του, «δίνε το χέρι σου σε όποιον σηκώνεται», δεν είναι μια ποιητική εικόνα. Είναι ίσως από τις πιο δυνατές πολιτικές και ηθικές θέσεις του 20ού αιώνα. Είναι πολιτική πράξη, είναι κοινωνική ηθική, είναι πρόταση ζωής.

Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η φράση αυτή αποκτά σχεδόν προφητική διάσταση.

Γιατί; Γιατί ζούμε σε μια εποχή όπου οι ανισότητες διευρύνονται, η εργασία αποδομείται, η πολιτική απαξιώνεται και ο ατομικισμός προβάλλεται ως λύση.

Κανένας μόνος του

Σε έναν κόσμο που προωθεί τον ανταγωνισμό, ο Γκόρκι συνεχίζει να υπενθυμίζει τη δύναμη της αλληλεγγύης. Να ζητά να μην αποδεχόμαστε την αδικία ως κανονικότητα και να στηρίζουμε όσους αγωνίζονται, όχι από οίκτο αλλά από κοινή μοίρα.

Ζητά από τον αναγνώστη και σήμερα να μετατρέψει τη σκέψη σε πράξη, τη γνώση σε στάση ζωής. Στον σημερινό κόσμο, που συνηθίζει να εναλλάσσει τον κυνισμό με την αυταρέσκεια, ο Γκόρκι επιμένει στην ευθύνη του ανθρώπου απέναντι στον άλλον άνθρωπο και στην υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, ούτε κατακτάται ατομικά. Χτίζεται μέσα από σχέσεις, μέσα από συνειδητές επιλογές, μέσα από την άρνηση να αποδεχτούμε τον άδικο κόσμο όπως είναι.

Ο ίδιος είχε γράψει: «Πολύ νωρίς κατάλαβα πως τον άνθρωπο τον πλάθει η αντίστασή του στο περιβάλλον του». Ισως εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του. Οχι στην περιγραφή της αδικίας, αλλά στην επιμονή ότι μπορεί να ανατραπεί.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ο Γκόρκι είναι μια πρόσκληση. Οχι μόνο να σταθούμε όρθιοι, αλλά και να μην αφήσουμε κανέναν να σηκωθεί μόνος.

Γιατί αν ήταν από μια μεριά και έβλεπε το αντίθετο, θα ακουγόταν να λέει: «Μικροαστός είναι κάποιος που προτίμησε τον εαυτό του».


Της
Σεμίνας Διγενή

ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΗΘΟΠΟΙΩΝ
Συνεχίζουμε πιο δυναμικά, πιο αποφασιστικά, πιο εμπνευσμένα στον δρόμο που έχουμε βαδίσει!

Μιλά στον «Ριζοσπάστη» ο πρόεδρος του ΣΕΗ Νίκος Καραγιώργης

«Συμμετέχουμε ακόμα πιο μαζικά στις εκλογές του ΣΕΗ.

Στηρίζουμε ακόμα πιο αποφασιστικά τη "Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών", τις δυνάμεις που οργάνωσαν και οργανώνουν τη σύγκρουση με την κυβερνητική πολιτική και με τα επιχειρηματικά συμφέροντα του κλάδου.

Δίνουμε μήνυμα σε όσους κλέβουν τη ζωή μας πως θα συνεχίσουμε ανυποχώρητα και θα διευρύνουμε τον αγώνα μας, πως θα δυναμώσουμε τη συσπείρωση και την οργάνωση στο Σωματείο μας».

Με αυτά τα λόγια η «Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών» απευθύνει μαζικό κάλεσμα στήριξης στις επερχόμενες εκλογές του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών. Για ένα ΣΕΗ που θα συνεχίσει να εκφράζει τις προσδοκίες και τις ανάγκες του κλάδου, που θα οργανώνει τους αγώνες για την εκπλήρωσή τους. Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν το διάστημα 3-6 Απρίλη στην Αθήνα και τις ώρες 10.00-19.00 στα γραφεία του σωματείου (Κάνιγγος 33, Αθήνα). Τις επόμενες μέρες θα ανακοινωθεί το πρόγραμμα για τη Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, το Ηράκλειο, την Πάτρα, τη Λάρισα και τον Βόλο. Στα Τρίκαλα οι εκλογές θα διεξαχθούν τη Δευτέρα 30 Μάρτη.

Ποιο είναι το διακύβευμα αυτών των εκλογών; Ποιες είναι οι κατακτήσεις του Σωματείου; Τι σημαίνει ισχυρό ΣΕΗ σε αυτές τις συνθήκες; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέσαμε στον Νίκο Καραγιώργη, πρόεδρο του ΣΕΗ και εκ νέου υποψήφιο με τη «Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών».

Ζωντανό, μαχητικό σωματείο ανοιχτό στα μέλη του


- Ποιο είναι το διακύβευμα στις εκλογές του ΣΕΗ;

- Το διακύβευμα δεν είναι απλώς «ποιος θα κρατάει το τιμόνι», αλλά προς τα πού θα πάει το καράβι - και αν θα έχει πλήρωμα ή αν θα μας έχουν όλους για κομπάρσους, χωρίς λόγο και χωρίς φωνή. Είναι το αν το ΣΕΗ θα είναι ένα ζωντανό, μαχητικό σωματείο, ανοιχτό στα μέλη του, που υπερασπίζεται τους ηθοποιούς, ή ένας διακοσμητικός ρόλος σε ένα έργο που γράφεται αλλού, στα εργοδοτικά γραφεία.

Με άλλα λόγια: Θα είμαστε πρωταγωνιστές στη ζωή και τη δουλειά μας ή θα παίζουμε σε μια κακογραμμένη παράσταση χωρίς δικαιώματα; Επίσης, σε συνθήκες πολέμου, με τη χώρα μας να εμπλέκεται μέχρι τον λαιμό, δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν τρέχει τίποτα. Οτι δεν μας αφορά. «Ο πόλεμός τους σκοτώνει ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους», έλεγε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ. Εχουμε λοιπόν αγώνα μπροστά μας, γιατί πάντα το Σωματείο μας σε όλη του την Ιστορία ήταν πρωτοπόρο και ενάντια σε ό,τι καταστρέφει τον πολιτισμό, ξεριζώνει λαούς. Σε ό,τι εμπλέκει - όπως τώρα - τη χώρα μας σε έναν πόλεμο που μετατρέπει τη χώρα μας σε στόχο αντιποίνων λόγω της παρουσίας ξένων στρατιωτικών βάσεων, σε έναν πόλεμο που γίνεται για την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια οικονομία.

- Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι για να στηρίξει ένας ηθοποιός τη «Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών»;


- Γιατί μιλάει τη γλώσσα της σκηνής και της καθημερινότητας του ηθοποιού, όχι τη γλώσσα των «παραγόντων». Γιατί δεν βλέπει την Τέχνη σαν χόμπι πολυτελείας, αλλά σαν αυτό που πραγματικά είναι: Μια πολύ όμορφη δουλειά, λειτούργημα, που αξίζει αξιοπρέπεια, Συλλογικές Συμβάσεις και ζωή με δικαιώματα.

Γιατί πιστεύει στη συλλογική δύναμη, όχι στο «ο καθένας μόνος του κι όποιος αντέξει». Και γιατί, πολύ απλά, δεν φοβάται να συγκρουστεί όταν χρειάζεται.

Οι συνάδελφοι μας είδαν δίπλα τους σε κάθε απεργία και όποτε χρειάστηκε. Μας είδαν ξανά και ξανά στα καμαρίνια, να τους ενημερώνουμε, να συζητάμε μαζί τους, να ρωτάμε τη γνώμη τους, να εξηγούμε τις αποφάσεις μας, να τους εξοπλίζουμε. Βγάλαμε το Σωματείο έξω από τα γραφεία.

Σταμάτησε το ΣΕΗ να αποφασίζει ερήμην των μελών του. Δεν είμαστε εκλεγμένοι εργατοπατέρες. Είμαστε εντεταλμένοι από τον κλάδο μας να μπαίνουμε μπροστά. Οι αγώνες δίνονται στα φανερά. Με αφοβία. Ανοίξαμε τις πόρτες του ΣΕΗ στον κάθε ηθοποιό.

Κάναμε το ζήτημα της Συλλογικής μας Σύμβασης κεντρικό θέμα συζήτησης με το κοινό των θεάτρων, με προσωπικότητες του πολιτισμού, όπως ο Εμίρ Κουστουρίτσα, ο Παντελής Βούλγαρης και η Ιωάννα Καρυστιάνη, ο διευθυντής φωτογραφίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου Γιώργος Αρβανίτης, ο Θόδωρος Μαραγκός και πολλοί άλλοι σπουδαίοι που συμπαρατάσσονται στο πλευρό μας, μαζί με πολλά σωματεία ηθοποιών του εξωτερικού, από ΗΠΑ, Γαλλία κ.λπ.

Και, μεταξύ μας: Σε μια εποχή που όλα μοιάζουν αυτοσχεδιασμός χωρίς κείμενο, καλό είναι να υπάρχει και μια παράταξη που ξέρει τι έργο θέλει να ανεβάσει.

Επί σκηνής οι ανάγκες των ηθοποιών

- Οι εκλογές πραγματοποιούνται στο φόντο των μεγάλων κινητοποιήσεων που αναπτύξατε για την υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας με τους μεγάλους θεατρικούς παραγωγούς. Τι σημαίνει ισχυρό ΣΕΗ σε αυτές τις συνθήκες;

- Τα τελευταία δύο χρόνια μπήκαν μπροστά ζητήματα που «λίμναζαν» για καιρό: Η υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων, η μάχη για Συλλογικές Συμβάσεις, η ανάδειξη των προβλημάτων στον χώρο του Πολιτισμού, που πολλοί ήθελαν να μένουν στο σκοτάδι, σαν κακή σκηνή που δεν φωτίζεται ποτέ.

Εγιναν παρεμβάσεις, κινητοποιήσεις, άνοιξε συζήτηση, ενεργοποιήθηκαν περισσότεροι ηθοποιοί.

Υπογράψαμε δύο πολύ καλές Συμβάσεις με το Εθνικό Θέατρο και το ΚΘΒΕ. Συντονιστήκαμε με τον Σύλλογο Σπουδαστών για πραγματική ανώτατη δημόσια και δωρεάν Καλλιτεχνική Εκπαίδευση, ενάντια στο νομοσχέδιο - κοροϊδία που έφερε η κυβέρνηση.

Δεν λύθηκαν όλα - δεν υπάρχουν μαγικά φινάλε - αλλά μπήκε το έργο σε κίνηση. Και, κυρίως, αποδείχθηκε ότι όταν οι ηθοποιοί οργανώνονται, δεν είναι απλώς καλοί στην υποκριτική, είναι καλοί και στον αγώνα.

Και εμείς, οι συνάδελφοί τους της «Δημοκρατικής Ενότητας Ηθοποιών», που ζητάμε ξανά και πιο αποφασιστικά την ψήφο τους, τη ζητάμε γιατί δεν ήμασταν και δεν θα είμαστε ποτέ βολικοί συνδικαλιστές για τους εργοδότες. Γιατί πιστεύουμε ότι το θέατρο είναι οι ηθοποιοί και το Σωματείο είναι πρωτίστως τα μέλη του. Για όλους αυτούς τους λόγους, όσοι συμμετέχουμε στο ψηφοδέλτιο της «Δημοκρατικής Ενότητας Ηθοποιών» αισθανόμαστε μεγάλη τιμή και περηφάνια για την υποψηφιότητά μας και τη συμμετοχή μας.

Σε αυτές τις σημαντικές μάχες που δώσαμε με τη μεγάλη πλειοψηφία των ηθοποιών, με απεργίες που ξεπέρασαν σε ποσοστά το 90%, υπήρχαν και παρατάξεις, που συμμετείχαν και στο ΔΣ, οι οποίες εξαρχής είτε λοιδόρησαν είτε αποτραβήχτηκαν από τους αγώνες. Τις είδαμε να φωτογραφίζονται με τους εργοδότες και να καλούν είτε σε μείωση των απαιτήσεων, σε «ρεαλισμούς», είτε σε «απεργίες διαρκείας», και στις δύο περιπτώσεις υπονομεύοντας τις αγωνιστικές διαθέσεις του κλάδου. Δεν πέρασε όμως η λογική τους!

Το Σωματείο μας χρειάζεται για να κερδίσει τον αγώνα της Σύμβασης, σωστά επεξεργασμένα αιτήματα. Αντοχή, σχέδιο, αποφασιστικότητα, αφοβία. Κλάδο ενημερωμένο και συσπειρωμένο. Και ένα ΣΕΗ οργανωτή, με ΔΣ ανοιχτό και μάχιμο.

Επί σκηνής, λοιπόν, οι ανάγκες των ηθοποιών! Συνεχίζουμε, πιο δυναμικά, πιο αποφασιστικά, πιο εμπνευσμένα στον δρόμο που έχουμε βαδίσει!



Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ