Για τη Ρωσία το 1999 οι εξελίξεις ακολούθησαν μια πορεία αντιμετώπισης των συνεπειών από την οικονομική κρίση που είχε πλήξει τη χώρα μετά τον Αύγουστο του 1998, την οποία είχαν προκαλέσει οι αντιλαϊκές δυνάμεις της κυβέρνησης Σεργκέι Κιριένκο.

Ηταν και χρονιά προετοιμασίας και διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών για την Κρατική Δούμα. Επίσης, σημαντικά γεγονότα στην πολιτική ζωή της Ρωσίας, εκτός από τις συχνές αλλαγές των κυβερνήσεων, ήταν η πρόταση αποπομπής του Προέδρου Μπορίς Γιέλτσιν, η υπογραφή του Συμφώνου Ενωσης Ρωσίας - Λευκορωσίας. Οι εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες - η αντιλαϊκή πολιτική του γιελτσινικού καθεστώτος και η αμερικανοΝΑΤΟική επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας ήταν επίσης γεγονότα που σημάδεψαν τις εσωτερικές εξελίξεις.

Σημαντικός παράγοντας που επηρέασε την εσωτερική κατάσταση της χώρας είναι η κατάσταση στο Βόρειο Καύκασο, τα γεγονότα στην Τσετσενία και η διαμάχη για τα πετρέλαια της Κασπίας. Η χρονιά κλείνει με την ανακοίνωση (31 Δεκέμβρη) της πρόωρης παραίτησης του Προέδρου Μπορίς Γιέλτσιν, αφού προηγουμένως είχε λάβει την υπόσχεση από τον πρωθυπουργό, Βλαντίμιρ Πούτιν, που με διάταγμα τον διόρισε προσωρινό Πρόεδρο, ότι θα δοθούν στον ίδιο και στα μέλη της οικογένειάς του εγγυήσεις ότι δε θα υποστούν διώξεις.

Ετσι, με τον πιο άμεσο τρόπο ομολογούνται και οι απώτερες επιδιώξεις του μηχανισμού, που λυμαινόταν τόσα χρόνια το λαό της Ρωσίας. Η προσπάθεια, το Μάη, της Κρατικής Δούμας, με την πρωτοβουλία των κομμουνιστών και των συμμάχων τους, να αποπέμψει τον Γιέλτσιν από το προεδρικό αξίωμα με τις κατηγορίες της καταστροφής της ΕΣΣΔ το 1991, βομβαρδισμού του Ανωτάτου Σοβιέτ το 1993, εξαπόλυσης του πολέμου στην Τσετσενία στα 1994 - 1996, διάλυσης του στρατού και γενοκτονίας κατά του ρωσικού λαού, για 16 ψήφους (χρειάζονταν 300) δεν πέτυχε.

Η κυβέρνηση Γεβγκένι Πριμακόφ, στην οποία συμμετείχαν και μέλη του ΚΚΡΟ (πρώτος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ο Γιούρι Μασλιουκόφ), ξεκίνησε τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κρίσης και στήριξης της εγχώριας παραγωγής. Αυτή η κυβέρνηση, για πρώτη φορά, υποστηρίχτηκε από το 70% του πληθυσμού και από την πλειοψηφία των βουλευτών και των δυο Βουλών. Ωστόσο, όλα αυτά δεν αντιστοιχούσαν, όπως αποδείχτηκε, με τα σχέδια του Γιέλτσιν και του περιβάλλοντός του, το οποίο στην ουσία κυβερνούσε στη θέση του μονίμως ασθενή Προέδρου. Ακόμα περισσότερο που τα ονόματα πολλών εξ αυτών, μαζί και των θυγατέρων του Γιέλτσιν, άρχισαν να αναφέρονται στα ντοκουμέντα της έρευνας για τα αίτια της κρίσης του Αυγούστου του 1998, που είχε ξεκινήσει η Γενική Εισαγγελία. Το πρώτο βήμα έγινε στις αρχές Φλεβάρη, όταν το Κρεμλίνο ζήτησε την απόλυση του γενικού εισαγγελέα Γιούρι Σκουράτοφ. Το αίτημα αυτό απορρίφθηκε τρεις φορές από το Συμβούλιο της Ομοσπονδίας, αλλά στον Σκουράτοφ δεν επιτράπηκε να επιστρέψει στη θέση του. Οι ελβετικές αρχές άρχισαν τις έρευνες για διαφθορά στα ανώτατα κλιμάκια της ρωσικής εξουσίας, όπου αναφέρεται και το όνομα του Γιέλτσιν. Επίσης αξιωματούχοι του γιελτσινικού καθεστώτος φέρονται αναμειγμένοι στο πλύσιμο βρώμικου χρήματος μέσω της «Μπανκ οφ Νιου Γιορκ». Στις 12 Μάη, μια μέρα πριν αρχίσει η συζήτηση στην Κρατική Δούμα της πρότασης αποπομπής του, ο Γιέλτσιν απολύει τον Πριμακόφ.

Στις 19 Μάη αναλαμβάνει πρωθυπουργός ο Σεργκέι Στεπάσιν, τον οποίο ύστερα από 83 μέρες ο Γιέλτσιν τον οδηγεί στην παραίτηση. Διεξάγεται σκληρή πάλη ανάμεσα στις ολιγαρχικές φατρίες για τον έλεγχο της διοίκησης και των οικονομικών πόρων. Ο Γιέλτσιν διορίζει ως πρωθυπουργό και «διάδοχό» του τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Αμέσως τα ελεγχόμενα από το Κρεμλίνο και το περιβάλλον του ΜΜΕ παρουσιάζουν τον Πούτιν «ως ενεργητικό και αποφασιστικό» ηγέτη. Η δημοτικότητά του ανεβαίνει μέχρι και το 60%.

Η υποτίμηση του ρουβλιού και η αύξηση της τιμής του πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά βελτίωσαν ουσιαστικά την οικονομική συγκυρία, ενώ η επιθετικότητα των ΗΠΑ ενίσχυσε τη ζήτηση σε ρωσικά όπλα, δίνοντας έτσι ζωή σε επιχειρήσεις του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος.

Στα μέσα του Μάη ο πληθωρισμός από 11,6% στα τέλη του 1998 μειώνεται στο 3% περίπου. Ενώ η βιομηχανική παραγωγή ήταν το Σεπτέμβρη 1998, όταν ανέλαβε πρωθυπουργός ο Πριμακόφ, μείον 14,5%, το Δεκέμβρη μείον 6,6%, το Μάρτη του 1999 σημειώνεται αύξηση της παραγωγής κατά 1,5% και τον Απρίλη 1%. Επίσης, περίπου κατά το 1/3 μειώθηκαν οι απώλειες λόγω των απεργιών. Το χρέος για τις συντάξεις μειώθηκε από 31 δισ. ρούβλια στα 16 δισ. ρούβλια. Για τους μισθούς από τα 17,5 δισ. ρούβλια στα 3 δισ. ρούβλια.

Τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, οι εμπλεκόμενοι σε οικονομικά σκάνδαλα ξεκίνησαν εκστρατεία δυσφήμισης του Πριμακόφ και της κυβερνητικής πολιτικής από τις δυνάμεις των λεγόμενων μεταρρυθμιστών. Ως αποτέλεσμα, όπως αναφέραμε, ο Γιέλτσιν απολύει στις 12 Μάη τον Πριμακόφ. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,5%, αλλά δεν αντιστάθμισε τη μείωση του 1998, που ήταν 4,6%.

Η αγροτική οικονομία δε συνήλθε από την κρίση. Ο περιορισμός της ζήτησης του εξαθλιωμένου πληθυσμού, η έλλειψη χρημάτων και η τεχνική φθορά ακόμα και η μείωση των εισαγωγών τροφίμων έκαναν την αγροτική οικονομία τον μοναδικό τομέα όπου η πτώση συνεχίστηκε και το 1999: Το Γενάρη - Οκτώβρη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 1998 ήταν 0,7%. Καλύτερα ήταν τα αποτελέσματα στη βιομηχανία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τον επόμενο χρόνο θα ξεπεράσει το πριν από την κρίση επίπεδο κατά 3,3-4,3%. Σε όλη τη διάρκεια του χρόνου οι κυβερνήσεις της χώρας διεξήγαγαν διαπραγματεύσεις για σύναψη δανείου από το ΔΝΤ, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει πάρει τίποτα αφού το ΔΝΤ κάθε φορά χρησιμοποιείται ως άλλος ένας μοχλός πίεσης για να ευθυγραμμίζεται η Ρωσία στις θελήσεις του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

Τα πραγματικά εισοδήματα του πληθυσμού μειώθηκαν μέσα σε 2 χρόνια κατά 30%. Ο συνολικός αριθμός των ανέργων, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έφτασε στα 8.700.000 άτομα. Την 1η Νοέμβρη ο πληθυσμός της Ρωσίας ήταν 145.700.000. Η γεννητικότητα μειώθηκε κατά 61.000 άτομα, η θνησιμότητα αυξήθηκε κατά 114.000 άτομα. Μέσα σε 10 μήνες γεννήθηκαν 1.230.000 άτομα και πέθαναν 1.768.900 άτομα. Ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 644.500 άτομα. Οι περισσότεροι Ρώσοι πολίτες ζουν κάτω από το όριο φτώχειας. Από την άλλη μεριά, η παραοικονομία, όπως παραδέχτηκε και ο πρωθυπουργός Πούτιν, αντιπροσωπεύει αυτή τη στιγμή το 40% του ΑΕΠ και το οργανωμένο έγκλημα έχει εξασφαλίσει επιρροή σε ολόκληρους κλάδους της οικονομίας και σε ολόκληρες γεωγραφικές περιοχές, με αποτέλεσμα να έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα το διεθνές γόητρο και η οικονομία της Ρωσίας. Εξαιτίας των άθλιων υγειονομικών συνθηκών και την αποδιοργάνωση του συστήματος δημόσιας υγείας έχουν αυξηθεί οι ασθένειες. Τα κρούσματα του ΕΪΤΖ αυξάνονται συνεχώς.

Η αριστερή αντιπολίτευση, μ' επικεφαλής τους κομμουνιστές, εντείνει την κριτική κατά του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ για τις βάρβαρες επιθέσεις κατά της Γιουγκοσλαβίας. Σε όλη τη χώρα πραγματοποιούνται μαζικές αντιαμερικανικές διαδηλώσεις. Ο Γιέλτσιν, που στην αρχή της επίθεσης του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία υιοθέτησε μια κάπως «σκληρή» στάση, δηλώνοντας ότι «δε θα δώσουμε τη Γιουγκοσλαβία», στη συνέχεια κατέβασε τους τόνους.

Με μία αυθαίρετη ουσιαστικά κίνηση αφαιρεί στην ουσία από τον Πριμακόφ την εξωτερική πολιτική και διορίζει εκπρόσωπό του για τη Γιουγκοσλαβία τον έμπιστό του Βίκτορ Τσερνομίρντιν, ο οποίος με την έγκριση του Γιέλτσιν στην ουσία πρόδωσε τα συμφέροντα της Γιουγκοσλαβίας και της Ρωσίας. Για παράδειγμα, ενώ στην αρχή αντιδρούσε η ρωσική στρατιωτική δύναμη στο Κόσσοβο να τελεί υπό ΝΑΤΟική διοίκηση, τελικά το δέχτηκε.

Ο διορισμός ως πρωθυπουργού του Βλαντίμιρ Πούτιν συνέπεσε με την όξυνση της κατάστασης στο Βόρειο Καύκασο, κυρίως στο Νταγκεστάν, όπου και με την επέμβαση των εξτρεμιστών ισλαμιστών της Τσετσενίας μ' επικεφαλής τον Σαμίλ Μπασάγεφ και τον Ιορδανό Χατάμπ, επιχειρήθηκε να αποσπαστεί το Νταγκεστάν από τη Ρωσική Ομοσπονδία, προκαλώντας νέα αιματοχυσία.

Επεμβαίνουν οι ρωσικές ομοσπονδιακές δυνάμεις και καταστέλλουν την εξέγερση. Προκαλούνται τρομοκρατικές ενέργειες, βομβιστικές επιθέσεις σε πολυκατοικίες με πολλές εκατοντάδες θύματα σε διάφορες πόλεις της Ρωσίας: Στις 31 Αυγούστου σε εμπορικό κέντρο της Μόσχας, στις 4 Σεπτέμβρη στο Μπουινάκσκ (Νταγκεστάν), ακολουθούν εκρήξεις σε πολυκατοικίες στη Μόσχα (14 Σεπτέμβρη), στο Λένινγκραντ, στο Βολγκοντόνσκ (16 Σεπτέμβρη). Οι ειδικές υπηρεσίες ανακαλύπτουν παντού εκρηκτικές ύλες που προέρχονταν από την Τσετσενία. Οι Τσετσένοι τρομοκράτες απειλούν με νέες τρομοκρατικές πράξεις.

Η ρωσική αεροπορία βομβαρδίζει βάσεις των Τσετσένων ανταρτών. Την 1η Οκτώβρη τα ρωσικά στρατεύματα αρχίζουν τη χερσαία επίθεση για την εξόντωση των τρομοκρατικών συμμοριών. Οι ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν κατοικημένες περιοχές και με τη βοήθεια των κατοίκων, οι οποίοι διώχνουν από τα μέρη τους αντάρτες. Η τακτική των ρωσικών δυνάμεων είναι να οδηγηθούν οι ισλαμιστές στα βουνά της Τσετσενίας για να καταφερθεί εναντίον τους το τελευταίο πλήγμα. Στη συνέχεια περικυκλώνουν την πρωτεύουσα Γκρόζνι, όπου διεξάγονται ακόμα μάχες.

Ανακαλύπτονται ομαδικοί τάφοι θυμάτων των Τσετσένων ανταρτών. Οι Τσετσένοι προβάλλουν σθεναρή αντίσταση και διενεργούν αντεπιθέσεις. Στις 20 Δεκέμβρη ρωσικά αεραγήματα κλείνουν τους δρόμους στα σύνορα Τσετσενίας - Γεωργίας, απ' όπου οι Τσετσένοι μαχητές μετέφεραν όπλα και πυρομαχικά. Δίπλα στα ρωσικά στρατεύματα μάχονται και Τσετσένοι εθελοντές μ' επικεφαλής τον πρώην δήμαρχο του Γκρόζνι Μπισλάν Γκανταμίροφ. Ενώ στις 22 Δεκέμβρη ο Πούτιν δήλωνε ότι η επιχείρηση κατά των τρομοκρατών θα τελειώσει σύντομα, στρατιωτικοί διοικητές αναφέρουν ότι αυτή θα κρατήσει περίπου δυο μήνες. Η Ρωσία δέχεται επικρίσεις και απειλές από τη Δύση για διακοπή χορήγησης δανείων από τους δυτικούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, αν δε σταματήσει τις επιχειρήσεις στην Τσετσενία και δεν προχωρήσει σε συνομιλίες με τους Τσετσένους ηγέτες.