Μια πρωτοποριακή, τουλάχιστον για τα ελληνικά δεδομένα, όσο και ρηξικέλευθη, σε ιδεολογικό επίπεδο, μελέτη ενέκρινε προχτές ομοφώνως το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία του πρώτου ανασκαφικού πάρκου στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο νεολιθικό, λιμναίο οικισμό του Δισπηλιού στην Καστοριά. Η πρόταση συζητήθηκε παρόντος του ανασκαφέα του Δισπηλιού, ομότιμου καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και βουλευτή του ΚΚΕ, Γιώργου Χουρμουζιάδη, ο οποίος συνοδευόταν από μέλη της μελετητικής ομάδας.

Αυτό που ξεχωρίζει τη συγκεκριμένη μελέτη από την κυρίαρχη αντίληψη, για την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων είναι η φιλοσοφική της αφετηρία, η οποία χαρακτηρίζεται από την προσέγγιση του χώρου ως ουσιαστικού δημόσιου αγαθού. Δηλαδή, ενώ η αρχαιολογία έχει αναπτύξει μια «φοβική» σχέση με το κοινό, η μελέτη του Δισπηλιού θέλει τον επισκέπτη «κοινωνό» όχι μόνο των ευρημάτων, αλλά και της διαδικασίας έως ότου το εύρημα φθάσει στις προθήκες των μουσείων. Ετσι, οι διαδρομές «παρακολουθούν», χωρίς σε τίποτε να ενοχλούν, τη δουλιά των αρχαιολόγων, ενώ ο συνδυασμός παραδοσιακών και σύγχρονων εποπτικών μέσων, με τη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας, δίνει μια πλήρη εικόνα της ζωής των ανθρώπων στο Δισπηλιό πριν 7.000 χρόνια. Προσφέρει δε και τη δυνατότητα εκλαΐκευσης του αρχαιολογικού έργου.

Αλλωστε, αυτός ήταν και ο πρωταρχικός στόχος του ανασκαφέα από το 1992, οπότε ξεκίνησε η έρευνα στην περιοχή. Ο Γ. Χουρμουζιάδης είπε στο ΚΑΣ ότι εκτός από τον προφανή στόχο, δηλαδή την έρευνα του οικισμού και την ανάδειξη της οργάνωσής του και του τρόπου ζωής των κατοίκων του, υπήρχε και ο παράλληλος της δημοσίευσης των ευρημάτων και της δημοσιοποίησης του χώρου, ώστε «να φέρουμε το κοινό κοντά στην ανασκαφή». Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε η αναπαράσταση μέρους του οικισμού, όπως ήταν εκείνη τη μακρινή εποχή, ενώ προετοιμάζεται και Κέντρο Τεκμηρίωσης, με πληροφοριακό υλικό για το κοινό, το οποίο όμως καθυστερεί για γραφειοκρατικούς λόγους.

Η μετατροπή της ανασκαφής σε προσβάσιμο από το κοινό αρχαιολογικό πάρκο, είναι το τρίτο μέρος του σχεδιασμού και εκτός από τη δυνατότητα περιπάτου, την ηλεκτρονική πληροφόρηση και τη γενικότερη αρχιτεκτονική οργάνωση του χώρου, θα υπάρχει και ένα σύγχρονο υδραυλικό σύστημα, τοποθετημένο περιφερειακά στα σκάμματα. Ετσι, ο επισκέπτης στην αρχή θα μπορεί να βλέπει τις κατόψεις του οικισμού, και μετά το σκάμμα θα πλημμυρίζει, ώστε να δίνεται μια εικόνα του λιμναίου. Ηδη, έχουν καταμετρηθεί 2.650 πάσσαλοι, στους οποίους στηρίζονταν τα νεολιθικά σπίτια και με ηλεκτρονικό τρόπο υπάρχει η δυνατότητα αναπαράστασης των κατόψεων. Η μελέτη περιλαμβάνει, επίσης, την κατασκευή δύο στεγάστρων για την προστασία των ευρημάτων.