Ριζικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και άλλες διατάξεις», το οποίο εισήχθη χτες προς συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Εφόσον ψηφιστεί θα επιφέρει σημαντικές μεταβολές στη λειτουργία των κληρονομιών και της ιδιοκτησίας συνολικότερα, διαμορφώνοντας μια νέα πραγματικότητα, με άμεση εφαρμογή απ' τον προσεχή Σεπτέμβρη, γεγονός που, όπως σημείωσε η βουλευτής του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα στην παρέμβασή της, επέβαλλε πλατύτερη και ουσιαστικότερη συζήτηση αλλά και καλύτερη προετοιμασία για την έναρξη της εφαρμογής αυτών των αλλαγών, όπως επιβεβαιώνουν και οι αντιδράσεις των επαγγελματιών που εμπλέκονται.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου σαν έναν αναγκαίο εκσυγχρονισμό, επιχειρώντας να προσδώσει ένα επίχρισμα προοδευτικότητας σε ένα νομοσχέδιο που στην πραγματικότητα αποτελεί προσαρμογή στις σύγχρονες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Ωστόσο, όπως επισήμανε η Μ. Κομνηνάκα, η παρουσίαση αυτών των συνθηκών είναι προβληματική, μονοσήμαντη και επιφανειακή, καθώς στο ίδιο τσουβάλι τοποθετούνται οι οικογενειακές, κοινωνικές, οικονομικές σχέσεις, χωρίς το ταξικό τους υπόβαθρο, χωρίς διαβάθμιση, χωρίς συγκριτική επισκόπηση με άλλα δικαϊκά συστήματα από τα οποία δανείζεται θεσμούς, χωρίς το πρίσμα των ιδιαιτεροτήτων της ελληνικής πραγματικότητας και της εξέλιξης αναλόγως του ελληνικού καπιταλισμού.

Οπως σημείωσε, «είναι άλλο πράγμα η κληρονομιά ενός μεροκαματιάρη εργάτη για τη μοναδική κύρια κατοικία ή για το σπίτι στο χωριό και δύο ελαιοχώραφα και άλλο είναι η κληρονομιά ενός εφοπλιστή με καράβια, εταιρείες, μετοχές και άλλα χαρτοφυλάκια. Είναι άλλο πράγμα η πρόνοια υπέρ της οικογένειας στο αγγλοσαξωνικό δίκαιο κι άλλο πράγμα η νόμιμη μοίρα του ηπειρωτικού δικαίου. Είναι άλλη η πραγματικότητα με τη συγκέντρωση ακίνητης περιουσίας, για παράδειγμα, στις μεγάλες καπιταλιστικές οικονομίες της Ευρώπης, όπως στη Γερμανία, και άλλη η πραγματικότητα της Ελλάδας, των μικρών χωριών, των προσφυγικών συνοικισμών και λοιπά».

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των κατάχρεων κληρονομιών, για το οποίο πολλή συζήτηση έχει γίνει στη δημόσια σφαίρα και την ανάγκη δήθεν προστασίας των κληρονόμων και της οικογένειας, η Μαρία Κομνηνάκα υπογράμμισε πως δεν γίνεται καμία αναφορά στη γενεσιουργό αιτία των χρεών που πνίγουν τη λαϊκή οικογένεια, των πολιτικών που εφαρμόστηκαν όλα τα προηγούμενα χρόνια και καταλήστευσαν το λαϊκό εισόδημα, καταβαράθρωσαν μισθούς και συντάξεις, λεηλάτησαν τη λαϊκή περιουσία.

Σημείωσε πως επιμέρους θετικές προβλέψεις δεν αλλάζουν τις κεντρικές επιδιώξεις του νομοσχεδίου, ο σκοπός δηλαδή να αντιμετωπιστεί η πολυδιάσπαση της ιδιοκτησίας και αδυναμία αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων, όπως ακίνητα μεγάλης αξίας ή επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα είτε την εγκατάλειψή τους είτε την εκποίηση σε τιμή χαμηλότερη της αξίας τους.

«Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και αυτών των μεταρρυθμίσεων είναι η συγκέντρωση της ακίνητης περιουσίας, η ικανοποίηση των δανειστών, η γρήγορη εκκαθάριση και αποπληρωμή των χρεών της κληρονομιάς, η γρήγορη απαλλαγή ακινήτων και επιχειρήσεων από χρέη και βάρη, για να βγουν, βεβαίως, πιο καθαρά και γρήγορα στην αγορά. Δηλαδή, η διαμόρφωση ενός ολοένα και πιο εύφορου εδάφους και φιλικού περιβάλλοντος για επενδύσεις», υπογράμμισε, προσθέτοντας πως αυτός είναι ίσως και ο λόγος της βιασύνης για την εφαρμογή των αλλαγών και πως έτσι συνδέονται οι προωθούμενες αλλαγές του κληρονομικού δικαίου με τις συνολικότερες που έχουν επέλθει τα τελευταία χρόνια, σε ό,τι αφορά τη χρήση γης, τον χαρακτήρα της κ.λπ.

Καταλήγοντας υπογράμμισε πως για το ΚΚΕ κριτήριο της στάσης του απέναντι στον πυρήνα των προωθούμενων αλλαγών είναι τα εργατικά και λαϊκά συμφέροντα, «τα οποία καθόλου δεν υπηρετούνται από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, γιατί οι αλλαγές αυτές δεν προωθούνται σε ουδέτερο έδαφος. Προωθούνται σε ένα, ήδη, διαμορφωμένο έδαφος, με κατάχρεες λαϊκές περιουσίες λόγω καταλήστευσης του λαϊκού εισοδήματος, με συνεχή επίθεση στο δικαίωμα της κατοικίας και αρπαγής της λαϊκής στέγης (...) με καταχρεωμένες μικρές επιχειρήσεις». Και τόνισε πως «αν θέλετε, πραγματικά, να κάνετε προστασία των λαϊκών οικογενειών, εφαρμόστε τις προτάσεις που κατ' επανάληψη έχει θέσει το ΚΚΕ για κούρεμα των χρεών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων, για ευνοϊκές ρυθμίσεις με δόσεις ανάλογες με το εισόδημά τους, για απαγόρευση των πλειστηριασμών της λαϊκής κατοικίας και τόσα άλλα. Και βεβαίως, προστασία των οικογενειακών σχέσεων συνιστά η κατοχύρωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και του λαού».