Η παρέμβαση αυτή συζητήθηκε και προετοιμάστηκε όλο το προηγούμενο διάστημα, έχοντας κατά νου ότι η πιο σημαντική δουλειά που έχει να κάνει ένας κομμουνιστής εκπαιδευτικός, ο κάθε προοδευτικός δάσκαλος και δασκάλα, είναι ακριβώς αυτή η παρέμβαση στο περιεχόμενο του σχολείου, η προσπάθεια να εμπνεύσουμε στα παιδιά μας, τους μαθητές μας την πεποίθηση ότι μπορούν να γνωρίσουν και να αλλάξουν τον κόσμο, να τον κάνουν καλύτερο.

Οι αγώνες του λαού μας (πόσο μάλλον αυτοί που δόθηκαν στους ίδιους δρόμους και τις γειτονιές που περπατούν και παίζουν καθημερινά) αποτελούν σημαντικό κομμάτι της γνώσης της πραγματικότητας και του τρόπου που αυτή μπορεί και πρέπει να αλλάξει. Ολα αυτά λείπουν από τα σχολικά βιβλία και είναι χρέος κάθε εκπαιδευτικού να τα αναδείξει και να τα φωτίσει, για να στρέψουν το βλέμμα των παιδιών στη δυνατότητα της ανθρωπότητας με τους αγώνες της να χτίσει ένα μέλλον χωρίς φτώχεια, πολέμους και εκμετάλλευση.

Βάση του περιεχομένου της παρέμβασης αυτής για τα γεγονότα του Μάη του '36 στη Θεσσαλονίκη αποτελεί το Αφιέρωμα του «κόκκινου Αερόστατου» που κυκλοφορεί με το τεύχος 12, το οποίο απευθύνεται σε ηλικίες από 10 ετών έως 14 ετών, καθώς και το εκπαιδευτικό υλικό του αφιερώματος, που είναι αναρτημένο στη σελίδα της «Σύγχρονης Εποχής». Ωστόσο καταρτίστηκαν και πολλά σχέδια μαθημάτων και για μεγαλύτερες ηλικίες, για τις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου και το Λύκειο.

Για τα παραπάνω έγινε συζήτηση στις Οργανώσεις και ανταλλάχθηκε πείρα βασισμένη στην παρέμβαση που γίνεται στις τάξεις όλα τα προηγούμενα χρόνια με αφορμή την Πρωτομαγιά, αλλά και άλλους μεγάλους αγώνες του λαού μας. Συζητήθηκαν δυσκολίες που προκύπτουν, ερωτήματα και προβληματισμοί που έρχονται συχνά από τους μαθητές και τις μαθήτριες κατά τη συζήτηση αυτών των θεμάτων, ενώ «έπεσαν στο τραπέζι» και πολλές ιδέες για την παιδαγωγική αξιοποίηση των γεγονότων.

Κάθε σχέδιο μαθήματος, κάθε ιδέα, είχε και κάτι νέο να προσφέρει, καθώς οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες, αλλά και άλλοι προοδευτικοί εκπαιδευτικοί που εμπλέχθηκαν στη διαδικασία, με προσήλωση, με έγνοια και μεράκι, προσπαθούσαν να προσαρμόσουν το περιεχόμενο με βάση την ηλικία, το μάθημα, τις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε τάξης, τα ενδιαφέροντα και τις υπάρχουσες γνώσεις των παιδιών.

Δραματοποίηση, παιχνίδια ρόλων, γράμματα στους πρωταγωνιστές των γεγονότων, σταυρόλεξα, ακροστιχίδες, δημιουργία ποιημάτων, τραγουδιών, αναζήτηση στοιχείων, ανάλυση φωτογραφιών και πολλά πολλά άλλα, εντάχθηκαν με προσοχή μέσα στα παιδαγωγικά σχέδια, ώστε τα μικρά κεφαλάκια να μπουν σε δουλειά, να γνωρίζουν και να κατανοήσουν το δίκιο και το άδικο, τη δύναμη και το μεγαλείο των αγώνων του λαού, το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο. Ακόμα, έγινε προσπάθεια να αναδειχθούν ιδιαίτερες πλευρές όπως είναι η παιδική εργασία, η βαθιά εκμετάλλευση των γυναικών εργατριών αλλά και η μεγάλη συμμετοχή τους στον αγώνα.

Ειδικότερα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο, κάποια σχέδια μαθημάτων έγινε προσπάθεια να συνδεθούν με συγκεκριμένα κεφάλαια των σχολικών βιβλίων ιδωμένα από ...άλλη ματιά. Για παράδειγμα, στο μάθημα της Γλώσσας της Β' Γυμνασίου, στην ενότητα που αναφέρεται στα επαγγέλματα, μπορούν να αξιοποιηθούν σύγχρονα κείμενα για απεργίες, παράλληλα με άλλα τα οποία σχετίζονται με τον Μάη του '36 και οι μαθητές μπορούν να μαζέψουν στοιχεία για τις εργασιακές συνθήκες της εποχής και για σήμερα (8ωρο, 13ωρο, Φεντερασιόν, σωματεία, απεργίες κ.λπ.). Ακόμα, στο μάθημα της Λογοτεχνίας, μπορεί να αξιοποιηθεί το βιβλίο «Ο Βασιλιάς Ανθρακας» του Απτον Σίνγκλερ, το οποίο αναφέρεται στην απεργία των ανθρακωρύχων του Λάντλοου, σε παραλληλισμό με το βιβλίο «Θεσσαλονίκη, 9-11 Μάη του 36» του Θέμου Κορνάρου, προκειμένου να αναδειχθούν τα κοινά αιτήματα των απεργών, αλλά και ο κοινός κατασταλτικός ρόλος του κράτους και των εργοδοτικών στρατών.

Φυσικά η σύνδεση έγινε και με μαθήματα όπως της μουσικής ή της θεατρικής αγωγής, αξιοποιώντας κυρίως τον «Επιτάφιο», είτε με τη μορφή του ποιήματος, είτε μελοποιημένο από τον Μίκη Θεοδωράκη (το κατ' εξοχήν έργο το οποίο έχει γραφτεί για τα γεγονότα του Μάη του '36), αλλά και άλλα ποιήματα, τραγούδια, θεατρικά που αναφέρονται στους αγώνες του λαού.

Μία ακόμη περίπτωση εμβληματικού έργου τέχνης το οποίο σχετίζεται με τα γεγονότα που συζητάμε και προσφέρεται για αξιοποίηση στο μάθημα των εικαστικών, αλλά και γενικότερα, είναι τα έργα του χαράκτη Τάσσου. Πέρα από την ανάλυση, τη συζήτηση των συναισθημάτων και των σκέψεων που προκαλούν, τα παιδιά μπορούν να κληθούν να διαμορφώσουν δικά τους αντίστοιχα έργα.

Φυσικά ο πλούτος των μορφών που μπορούν να αξιοποιηθούν είναι ανεξάντλητος, αλλά σε κάθε περίπτωση χρειάζεται να μένουν σταθεροί η μεθοδολογία και οι άξονες των ζητημάτων που έχει αξία να αναδειχθούν:

• Τι έγινε τον Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη; Ποιο ήταν το διαφορετικό γεγονός και η σημασία του;
• Πώς και γιατί ξέσπασε η απεργία; Ποια ήταν τα αιτήματα;
• Τι προηγήθηκε (όχι μόνο το 1936, αλλά και όλη τη δεκαετία του 1930, γενικότερα από τις αρχές του 20ού αιώνα) για να φτάσουμε στη μεγάλη απεργία;
• Ποια ήταν η ιστορία των καπνεργατών συγκεκριμένα;
• Ποια ήταν η στάση του κράτους, αλλά και ρατσιστικών και φασιστικών ομάδων που δρούσαν στην περιοχή;
• Πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα τις μέρες της μεγάλης απεργίας;
• Ποια ήταν η παρακαταθήκη του Μάη και ποια συμπεράσματα εξάγονται που είναι χρήσιμα για σήμερα;

Ολα τα παραπάνω σε τελική ανάλυση έρχονται να υπηρετήσουν τους βασικούς στόχους της διδασκαλίας, οι οποίοι έχουν να κάνουν με τη γνώση των γεγονότων, καθώς και των αιτιών που οδήγησαν σ' αυτά, τη σύνδεση με όσα είχαν προηγηθεί (προετοιμασία κινήματος, πολεμική προετοιμασία, οικονομική κρίση, άνοδος φασισμού) και όσα ακολούθησαν (Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, Κατοχή, ΕΑΜική Αντίσταση, Απελευθέρωση). Την αναγνώριση της σημασίας της οργανωμένης πάλης, την καλλιέργεια εμπιστοσύνης στη δύναμη του αγώνα και της δυνατότητας των καταπιεσμένων να καθορίζουν τις εξελίξεις.

Να αναδειχθεί η σημασία και η αξία των ανώτερων ιδανικών της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης, της αυταπάρνησης, του αγώνα για το δίκιο. Προκειμένου τελικά να βγουν τα βασικά συμπεράσματα ότι σε μια χώρα δεν έχουν όλοι τα ίδια συμφέροντα, αλλά και πως την πραγματική δύναμη την έχουν στα χέρια τους οι λαοί. Αυτοί είναι που γράφουν την ιστορία. Και στον δρόμο αυτόν κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος, όλοι αφήνουν την παρακαταθήκη τους.

Για την κατάκτηση όλων αυτών, για να φτάσουμε εμείς πρώτα τη γνώση και την κατανόηση των γεγονότων, για τη «διαπαιδαγώγηση των διαπαιδαγωγητών», ώστε να μπορέσουμε με τους καλύτερους δυνατούς όρους να τα κάνουμε πράξη μέσα στις σχολικές τάξεις, προηγήθηκε πλούσια συζήτηση με βάση τα ντοκουμέντα και την ιστοριογραφία της εποχής και φυσικά με το ένθετο του «κόκκινου Αερόστατου», αξιοποιήθηκαν οι σχετικές εκδηλώσεις που έχουν γίνει, ενώ πραγματοποιήθηκαν και ιστορικοί περίπατοι «στα χνάρια» των απεργών, στα κύρια σημεία των γεγονότων.

Με λαχτάρα και ενθουσιασμό, τις επόμενες μέρες, θα μπούμε μέσα στις τάξεις μας να μιλήσουμε στα παιδιά για όλα αυτά τα όμορφα και μεγάλα που πετυχαίνει πάντα ο λαός όταν πιστεύει στη δύναμη και το δίκιο του και να συζητήσουμε μετά, από νέα σκοπιά, τα αποτελέσματα, τις δυσκολίες, τα ερωτήματα, τους προβληματισμούς και το τι έμεινε τελικά, προκειμένου να σχεδιάσουμε ξανά, με ακόμη μεγαλύτερη πείρα, την επόμενη μάχη...