Στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται στην Κύπρο (23-24 Απρίλη), η Κομισιόν παρουσίασε το «AccelerateEU», ένα πακέτο προτεινόμενων μέτρων για τις αστικές κυβερνήσεις που περιλαμβάνει «στοχευμένες» εισοδηματικές ενισχύσεις, ενεργειακά κουπόνια, επιδόματα και φορολογικές ελαφρύνσεις για τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Πρόκειται για ένα μείγμα προτεινόμενων μέτρων που δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, αλλά αποτελούν πολιτική διαχείρισης της φτώχειας. Διατηρούν άθικτη τη λογική της «απελευθερωμένης» αγοράς Ενέργειας, ενώ παράλληλα περνούν το κόστος στους εργαζόμενους μέσα από δημοσιονομικές περικοπές αλλού, φορολογική επιβάρυνση, πληθωρισμό.

Οπως ανέφερε ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκεσεν, στην παρουσίασή του, η Κομισιόν θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη - μέλη για την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, με πιθανές αποδεσμεύσεις αποθεμάτων πετρελαίου και έκτακτα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα καυσίμων σε ολόκληρη την Ενωση.

Παράλληλα, εξήγγειλε ένα νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων της ΕΕ που θα παρακολουθεί την παραγωγή, τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τα επίπεδα αποθεμάτων των καυσίμων μεταφορών.

Ο πόλεμος, σύμφωνα με τα ίδια τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει κοστίσει στην Ευρώπη επιπλέον 24 δισ. ευρώ σε ενεργειακές δαπάνες, ποσό που αναμένεται να αυξηθεί μπροστά στις αυξημένες ανάγκες για τον χειμώνα.

Στο μεταξύ, όπως αναφέρουν τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται «κοντά σε χαμηλό εννέα ετών», στο 30% περίπου της χωρητικότητας, όταν πέρυσι την ίδια εποχή ήταν στο 37%. Αν και τον Απρίλιο ξεκίνησαν νέες παραδόσεις, ο ρυθμός τους υπολείπεται τόσο του μέσου όρου δεκαετίας όσο και των ετών 2024-2025.

Το σενάριο να επιβάλει η ΕΕ τον στόχο πλήρωσης των αποθηκών σε ποσοστό 90% μέχρι τον Δεκέμβριο θα φέρει ασφυκτικές πιέσεις στις τιμές ήδη από φέτος το καλοκαίρι. Η ίδια η Κομισιόν ζήτησε πρόσφατα να μειωθεί ο στόχος στο 80%. «Η πρόσθετη δαπάνη για την ΕΕ θα μπορούσε να ανέλθει στα 10-15 δισ. ευρώ, εφόσον οι τιμές αυξηθούν στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα», προειδοποιεί ο ACER. Ηδη, οι τιμές στην Ευρώπη κυμαίνονται στα 44 ευρώ/MWh.

Σε αυτή την κατάσταση, η πρόταση της Κομισιόν επαναφέρει την έμφαση στην επιτάχυνση της «πράσινης μετάβασης». Το «AccelerateEU» περιλαμβάνει σχέδιο δράσης για παραπέρα προώθηση της ηλεκτροκίνησης, την ενίσχυση των δικτύων και τη ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ. Σύμφωνα με την παρουσίαση του προγράμματος, οι συνολικές επενδυτικές ανάγκες εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030. Από αυτά, είναι διαθέσιμα 219 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε πως η Κομισιόν σχεδιάζει το επόμενο διάστημα να συγκαλέσει μια σύνοδο υψηλού επιπέδου με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, φορείς ανάπτυξης έργων και εκπροσώπους της βιομηχανίας με θέμα την κινητοποίηση των επενδύσεων στην «πράσινη ανάπτυξη».

Ακόμα, κατά τη Σύνοδο Κορυφής, ξεκίνησε η συζήτηση μεταξύ των ηγετών της ΕΕ για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) ύψους 1,8 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034, ενώ από το 2028 ξεκινά η αποπληρωμή 25 δισ. ευρώ ετησίως για το κοινό χρέος της πανδημίας.

Ταυτόχρονα, η άρση του βέτο της Ουγγαρίας οδήγησε στην έγκριση του ευρωπαϊκού δανείου των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία. Η απόφαση ήρθε αφότου το Κίεβο δήλωσε ότι ο αγωγός Druzhba, ο οποίος διέρχεται μέσω της Ουκρανίας, επανεκκίνησε τις παραδόσεις ρωσικού πετρελαίου προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Επιπλέον, οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν επίσης στο 20ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο είχε επίσης καθυστερήσει λόγω της διαφωνίας με την Ουγγαρία.

Στην ατζέντα των συζητήσεων έχει τεθεί ακόμα και η ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, γεγονός που δείχνει την κατεύθυνση στρατιωτικοποίησης της ΕΕ.