Πλήθος κόσμου έδωσε το «παρών» στην εκδήλωση - ημερίδα για την Υγεία που πραγματοποίησαν οι Οργανώσεις Εβρου του ΚΚΕ και της ΚΝΕ πριν λίγες μέρες στην αίθουσα εκδηλώσεων του Εμπορικού Επιμελητηρίου Εβρου.

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ουσιαστική πρωτοβουλία ενημέρωσης και συζήτησης γύρω από τις εξελίξεις στην Υγεία, τις στρατηγικές κατευθύνσεις που εφαρμόζονται διαχρονικά και τις συνέπειές τους για τους εργαζόμενους στην Υγεία και τους ασθενείς.

Κεντρικός εισηγητής ήταν ο Γιώργος Σιδέρης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ και ΩΡΛ στο Νοσοκομείο «Αττικόν», ο οποίος παρουσίασε συνολικά την πορεία των αλλαγών που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην Υγεία, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και στην εμπορευματοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.

Οπως είπε, βασικό χαρακτηριστικό της πολιτικής των κυβερνήσεων μέχρι σήμερα είναι η ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και η επέκταση των ιδιωτικών κλινικών.

Η εγχώρια αγορά των ιδιωτικών γενικών, μαιευτικών και ψυχιατρικών κλινικών, των κέντρων αποκατάστασης και των διαγνωστικών κέντρων έχει φτάσει σε επίπεδα κοντά στα 2 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ σύμφωνα με στοιχεία ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης για την περίοδο 2024 - 2025 εκτιμάται ότι θα φτάσει το 6%. Για τα χρόνια 2014 - 2022 καταγράφηκε μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξης του 3,8%.

Η συγκέντρωση και η συγκεντροποίηση στον κλάδο είναι έντονες. Οι 6 μεγαλύτερες ιδιωτικές κλινικές κατέχουν περίπου το 61% της κατηγορίας τους, ενώ τα 6 μεγαλύτερα κέντρα αποκατάστασης συγκεντρώνουν το 57% της αντίστοιχης αγοράς. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση στις μαιευτικές κλινικές, όπου 4 μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι ελέγχουν περίπου το 90% της αγοράς.

Ο Γ. Σιδέρης τόνισε ότι η εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών του δημόσιου συστήματος Υγείας δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, αλλά και μέσα από τις πολιτικές που εφαρμόζονται στο εσωτερικό των δημόσιων νοσοκομείων: Με την ανάθεση κρίσιμων υπηρεσιών σε ιδιώτες εργολάβους (καθαριότητα, τεχνικές υπηρεσίες κ.λπ.), με τη λειτουργία των απογευματινών επί πληρωμή ιατρείων, με τη νομοθέτηση των απογευματινών επί πληρωμή χειρουργείων.

Παράλληλα επεκτείνονται οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ενώ αυξάνονται και οι συμβάσεις με ιδιωτικούς ομίλους για σειρά διαγνωστικών εξετάσεων, όπως οι απεικονιστικές εξετάσεις, αλλά και για υπηρεσίες όπως οι διακομιδές ασθενών. Επιπλέον, τα νοσοκομεία αποκτούν τη δυνατότητα να αναθέτουν ακόμα και την πληρωμή προμηθευτών σε τραπεζικά ιδρύματα, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι λεγόμενες «δωρεές ευεργετών».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εφαρμογή των συστημάτων DRGs (Diagnosis Related Groups - συστήματα διαγνωστικών ομοιογενών ομάδων). Πρόκειται για συστήματα ταξινόμησης των ασθενών σε κατηγορίες ανάλογα με τη διάγνωση, τις ιατρικές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη νοσηλεία και τα συνοδά νοσήματα. Για κάθε κατηγορία υπολογίζονται η μέση διάρκεια νοσηλείας και το αντίστοιχο κόστος θεραπείας, το οποίο στη συνέχεια αποζημιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Οπως εξήγησε, στόχος της εφαρμογής των DRGs είναι η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος κοστολόγησης για δημόσιες και ιδιωτικές μονάδες Υγείας. Παράλληλα η χρηματοδότηση των νοσοκομείων, που σήμερα προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από το κράτος, προωθείται να μεταφερθεί κυρίως στον ΕΟΠΥΥ, ώστε τα νοσοκομεία να λειτουργούν όλο και περισσότερο με όρους αγοράς.

Συνεχίζοντας ο Γ. Σιδέρης ανέδειξε ότι τα μέτρα που επιτρέπουν στους γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων να ασκούν ιδιωτικό έργο, καθώς και στους ιδιώτες να αξιοποιούν δημόσιες δομές, εντάσσονται σε μια γενικότερη στρατηγική για τη δημιουργία μιας «ενιαίας αγοράς Υγείας». Πρόκειται για κατεύθυνση που προωθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχει ως στόχο την άρση των εμποδίων στην κυκλοφορία υπηρεσιών Υγείας, φαρμάκων, ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και δεδομένων, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο πεδίο δραστηριότητας για επιχειρηματικούς ομίλους σε όλα τα κράτη - μέλη.

Σημαντικό μέρος της ομιλίας του το αφιέρωσε στις εξελίξεις στον τομέα της ψηφιακής Υγείας. Οπως είπε, διεθνείς οργανισμοί και μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι επενδύουν σημαντικά ποσά για την ανάπτυξη ψηφιακών τεχνολογιών και εφαρμογών στα νοσοκομεία. Στην Ελλάδα υλοποιούνται ήδη πιλοτικές δράσεις, όπως η ψηφιοποίηση των ιατρικών αρχείων, η χρήση ηλεκτρονικού βραχιολιού ασθενών στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, η δημιουργία «έξυπνων νοσοκομείων» και η ανάπτυξη του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας.

Επεσήμανε δε ότι η είσοδος ιδιωτικών εταιρειών στον συγκεκριμένο τομέα, μέσω ΣΔΙΤ, χρηματοδοτήσεων από επενδυτικά κεφάλαια ή ενοικίασης ψηφιακών υποδομών, μετατρέπει τις νέες τεχνολογίες σε ένα ακόμα πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας και άντλησης κερδών. Ταυτόχρονα, η χρήση αυτών των συστημάτων συνδέεται και με την επιβολή μοντέλων αποδοτικότητας και «στοχοθεσίας» στο υγειονομικό προσωπικό.

Αναφερόμενος στην καθημερινότητα των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία, ο Γ. Σιδέρης τόνισε ότι οι υγειονομικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με χαμηλούς μισθούς, εξαντλητικά ωράρια και σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Τα ωράρια - λάστιχο, τα χιλιάδες οφειλόμενα ρεπό και άδειες, οι συνεχείς διπλοβάρδιες δημιουργούν συνθήκες υπερκόπωσης και επαγγελματικής εξουθένωσης για γιατρούς, νοσηλευτές και άλλους εργαζόμενους στον χώρο της Υγείας.

Παράλληλα - υπογράμμισε - οι ασθενείς αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες Υγείας. Οι μεγάλες λίστες αναμονής για χειρουργεία, η πολύωρη αναμονή στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και τα προβλήματα στα τακτικά ιατρεία αποτελούν καθημερινότητα για χιλιάδες ανθρώπους.

Σχολιάζοντας τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί μείωσης των λιστών αναμονής, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Για παράδειγμα κυκλοφόρησε μια αφίσα του υπουργείου Υγείας στα νοσοκομεία που γράφει ότι η λίστα αναμονής άνω των 4 μηνών για χειρουργείο μειώθηκε κατά 86%. Ψέματα. Αυτό που έγινε είναι πως η κυβέρνηση έδινε voucher για τον ιδιωτικό τομέα ώστε κάποιος να χειρουργηθεί από έναν άγνωστο σε αυτόν γιατρό, και τα voucher αυτά πάνω από το 90% των ασθενών αρνήθηκε να τα πάρει, με αποτέλεσμα να διαγραφούν από τη λίστα».

Παρέμβαση στην εκδήλωση πραγματοποίησε και η Αφροδίτη Ρέτζιου, μέλος του Τμήματος Υγείας - Πρόνοιας της ΚΕ του ΚΚΕ και οργανωτική γραμματέας της ΟΕΝΓΕ. Αναφέρθηκε στα ζητήματα ψυχικής υγείας και ιδιαίτερα στην κατάσταση που αντιμετωπίζουν τα παιδιά και οι νέοι.

Μεταξύ άλλων σημείωσε: «Ο δεύτερος πυλώνας της Εθνικής Δράσης για την Υγεία του Παιδιού και Οικογένειας αφορά την Αντιμετώπιση του Αυτοτραυματισμού στους Νέους (...) Πράγματι, τα πρώτα δεδομένα ερευνών δείχνουν ότι τουλάχιστον 1 στα 6 παιδιά στη χώρα μας αυτοτραυματίζεται, με τα κορίτσια να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα και υψηλότερα ποσοστά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των νέων, που ξεπερνά το 60%, δήλωσε ότι γνωρίζει κάποιο άτομο που αυτοτραυματίζεται».

Ωστόσο - τόνισε - οι δημόσιες δομές Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες, ενώ οι ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές είναι μεγάλες. Σε πολλές περιπτώσεις οι οικογένειες αναγκάζονται να απευθυνθούν στον ιδιωτικό τομέα, κάτι που τις επιβαρύνει με σημαντικό οικονομικό κόστος.

«Χαρακτηριστικά, στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης για 250.000 πληθυσμό κάτω των 18 ετών υπάρχουν μόλις μία παιδοψυχιατρική κλινική με 8 κρεβάτια, 2 κινητές μονάδες, 10 μονάδες για την αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών αλλά και των μαθησιακών δυσκολιών (όχι μόνο των δημόσιων) και μόλις 13 παιδοψυχίατροι ανά 100.000. Το κόστος επίσκεψης σε ιδιώτη κυμαίνεται από 50 έως 150 ευρώ τη συνεδρία, το οποίο μάλιστα δεν αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ», ανέφερε.

Στη συνέχεια ο Σάββας Δευτεραίος, καθηγητής Ακτινολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, μέλος των ΔΣ της ΕΙΝΟΚΥΘ και του ΣΔΕΠ, αναφέρθηκε στα ζητήματα ιατρικής εκπαίδευσης και ειδικότητας. Οπως είπε χαρακτηριστικά, «στο Πανεπιστήμιο η γνώση τεμαχίζεται και προσφέρεται με "τιμοκατάλογο" (...) Η επιστήμη μας αποσυντίθεται σε μικρά, εμπορεύσιμα "πακέτα" προσόντων».

Υπογράμμισε ακόμα ότι το σύστημα εκπαίδευσης προσανατολίζεται όλο και περισσότερο στην παραγωγή εξειδικευμένων τεχνικών δεξιοτήτων που συνδέονται με την αγορά, ενώ περιορίζεται η συνολική επιστημονική προσέγγιση της Υγείας ως κοινωνικού φαινομένου.

Παρέμβαση έκανε και ο νευρολόγος Ιρφάν Μεχμέτ, ο οποίος στάθηκε ιδιαίτερα στα προβλήματα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε περιοχές της Ροδόπης και του Εβρου. Οπως είπε, πολλά Περιφερειακά Ιατρεία λειτουργούν μόνο λίγες μέρες τη βδομάδα, λόγω έλλειψης προσωπικού, ενώ σε απομακρυσμένες περιοχές οι κάτοικοι αναγκάζονται να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στο κοντινότερο Κέντρο Υγείας ή νοσοκομείο.

Η Αννα Μαρία Σίσκου, λογοθεραπεύτρια και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην Ιατρική του ΔΠΘ, αναφέρθηκε στα ζητήματα αποκατάστασης, επισημαίνοντας ότι στη χώρα λειτουργούν ελάχιστες δημόσιες δομές αποκατάστασης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς μετά τη νοσηλεία τους στο νοσοκομείο να αναγκάζονται να απευθύνονται σε ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης, τα οποία συγκεντρώνονται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και συνδέονται με μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους του χώρου της Υγείας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παρέμβαση της Αναστασίας Τουφεξή, ιατρού μικροβιολόγου και διευθύντριας του ΕΣΥ στο Κέντρο Υγείας Αλεξανδρούπολης, η οποία μετέφερε την εμπειρία της από τις σπουδές της στη Σοβιετική Ενωση και παρουσίασε στοιχεία για τον τρόπο οργάνωσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκείνη την περίοδο.