Πειραματική μελέτη του πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς έδειξε πως ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό ακραιόφιλο βακτήριο μπορεί να επιζήσει από τις τρομακτικές μηχανικές τάσεις, που σχετίζονται με την πρόσκρουση ενός αστεροειδούς στον Αρη. Το βακτήριο Deinococcus radiodurans (Δεινόκοκκος ραδιοανθεκτικός), γνωστό και ως ...«Κόναν ο βάρβαρος», είναι ο πιο ανθεκτικός μικροοργανισμός που γνωρίζει η επιστήμη. Παλιότερες έρευνες είχαν δείξει ότι αντέχει ακραίο κρύο, έντονη ακτινοβολία και ισχυρές χημικές ενώσεις, ακόμη και βαθιά αφυδάτωση, ως αποτέλεσμα εξελικτικών προσαρμογών στο φυσικό του περιβάλλον που είναι οι ξηρές, καμένες από τον ήλιο έρημοι μεγάλου υψομέτρου, στη Χιλή.

Το βακτήριο παρέμεινε ζωντανό παρά τις κακουχίες που υποβλήθηκε από το επιστημονικό πείραμα. Οι ερευνητές εκσφενδόνισαν ένα βλήμα υψηλής ταχύτητας σε αποικίες του D. radiodurans, που είχαν τοποθετηθεί σαν γέμιση σε σάντουιτς ανάμεσα σε δύο ατσάλινες πλάκες και άντεξαν σε στιγμιαίες πιέσεις μέχρι 3 γιγαπασκάλ, δηλαδή 30 φορές μεγαλύτερες από την πίεση στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών της Γης και παρόμοιο με το συνθλιπτικό χτύπημα ενός αστεροειδούς, που δημιουργεί κρατήρα στον Αρη εκτοξεύοντας συντρίμμια στο Διάστημα. Σε ανάλογα πειράματα με άλλα μικρόβια μόνο το 1% από αυτά επιζούσε, αλλά στην περίπτωση του D. radiodurans σχεδόν όλα τα μικρόβια άντεξαν τα αρχικά χτυπήματα 1 γιγαπασκάλ. Ακόμα και μετά τα χτυπήματα των 3 GPa τα μισά από τα υπερανθεκτικά μικρόβια παρέμειναν ζωντανά, μπόρεσαν να διορθώσουν τις βλάβες στο DNA τους, να αναπτυχθούν και να αναπαραχθούν!

Παίρνοντας υπόψη όλες τις πλευρές εξαιρετικής ανθεκτικότητας του D. radiodurans, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι έχει όλα τα προσόντα για διαπλανητικά ταξίδια πάνω σε συντρίμμια. Τα αποτελέσματα αυτά δίνουν κάποια βάση στην εικασία ότι η ζωή που εμφανίζεται σε έναν πλανήτη μπορεί να διαδοθεί σε ολόκληρο το πλανητικό σύστημα κατά κάποιο τρόπο σαν το κοινό κρυολόγημα. Ο πλανήτης με ζωή «φταρνίζεται» εξαιτίας κάποιας πρόσκρουσης αστεροειδούς και το μικρόβιο φτάνει και στους άλλους πλανήτες. Με αυτή τη λογική η ζωή στη Γη θα μπορούσε να είχε προέλθει από τον Αρη, που στο μακρινό παρελθόν ήταν πιο θερμός, πιο υγρός και πιο ήπιος γενικά. Κομμάτια του εδάφους του Αρη συνεχίζουν να πέφτουν ως μετεωρίτες στη Γη και σήμερα, αν και τα περισσότερα καίγονται ολοκληρωτικά στην ατμόσφαιρα.

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι το D. radiodurans είναι μετανάστης από τον Αρη, αλλά ότι αυτός ο γήινος οργανισμός αποτελεί κατά κάποιο τρόπο απόδειξη για το εφικτό του πράγματος. Αν πράγματι μπορεί να μεταφερθεί μια μορφή ζωής από έναν πλανήτη σε έναν άλλο κατοικήσιμο πλανήτη, τότε η ανάπτυξη και διαφοροποίηση της ζωής στον νέο τόπο που βρέθηκε, μπορεί να γίνει με πολύ καλύτερους όρους, αφού υπάρχουν ήδη έτοιμα το DNA, οι κυτταρικές δομές κ.τ.λ.

Ανεξάρτητα αν η ζωή που υπάρχει σήμερα στη Γη ξεκίνησε εδώ ή στον μακρινό Αρη, σύμφωνα με την μάλλον παρατραβηγμένη ιδέα της «λιθοπανσπερμίας», οι επιστήμονες της NASA παίρνουν σοβαρά τα συμπεράσματα της συγκεκριμένης έρευνας, ώστε να μη συμβεί το αντίστροφο: Να μολυνθεί ο Αρης ή άλλοι πλανήτες και δορυφόροι πλανητών από γήινα ανθεκτικά μικρόβια, που τυχόν θα φτάσουν σε αυτόν ως λαθρεπιβάτες κάποιου σκάφους ή ρόβερ. Σε αυτή την περίπτωση, το αποτέλεσμα θα ήταν σοβαρές περιπλοκές στην έρευνα για εξωγήινη ζωή και ενδεχομένως αλλοίωση του εξωγήινου οικοσυστήματος, εφόσον υπάρχει εκεί τέτοιο οικοσύστημα. Παράλληλα οι ειδικοί μηχανικοί που ασχολούνται με την καθαριότητα των διαστημοσυσκευών προστατεύουν και τον δικό μας πλανήτη από τυχόν μόλυνση από μορφές ζωής, που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στη Γη μέσα σε κάποιο δείγμα εδάφους.

Η αποστολή Mars Sample Return (MSR), που θα έφερνε πίσω στη Γη τα δείγματα από βιολογικά ενδιαφέροντα σημεία της επιφάνειας του Αρη που συλλέχθηκαν από το ρόβερ Perseverance και αποτέθηκαν μέσα σε ειδικά δοχεία στο αρειανό έδαφος, ματαιώθηκε και τα δείγματα μάλλον θα παραμείνουν εκεί για καιρό, αν όχι για πάντα. Ομως μια άλλη αποστολή, η Martian Moons Exploration (MMX) της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας JAXA, προβλέπεται να εκτοξευτεί μέσα στο 2026, φέρνοντας πίσω δείγματα το 2031 από τον δορυφόρο του Αρη Φόβο.

Ο Φόβος περιφέρεται γύρω από τον Αρη σε απόσταση μόλις 9.400 χιλιομέτρων και επί δισεκατομμύρια χρόνια μαζεύει συντρίμμια της αρειανής επιφάνειας, που καταλήγουν σε αυτόν. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι στα δείγματα που θα φέρει η ιαπωνική αποστολή θα βρεθούν όχι μόνο μικρά προβιοτικά μόρια, αλλά και μακρομόρια, τμήματα κυττάρων και ιών, που εκτινάχθηκαν μακριά από την επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη. Αν και ο συγκεκριμένος δορυφόρος είχε χαρακτηριστεί ως μη κατοικήσιμος και άρα χαμηλής φροντίδας σχετικά με βιολογικές μολύνσεις, το ενδεχόμενο να έχουν μεταφερθεί σε αυτόν μικρόβια τύπου D. radiodurans και να έχουν επιζήσει εκεί, κάνει τους επιστήμονες να ξανασκέφτονται τα μέτρα βιοασφάλειας που θα πρέπει να πάρουν.