«Ψάξε, μάθε, κρίνε... Χρειάζονται πολλά, τον κόσμο για να αλλάξεις: Οργή κι επιμονή. Γνώση και αγανάκτηση... (Μπ. Μπρεχτ)». Με αυτό το σύνθημα «τρέχει» ο Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Συλλογικής και Ερευνητικής Εργασίας που έχει προκηρύξει η ΚΝΕ και τώρα μπαίνει στη δεύτερη, την πιο δημιουργική φάση του.

Συγκεκριμένα, στο τέλος Φλεβάρη «έκλεισε» η λίστα των δηλώσεων συμμετοχής και πλέον οι ομάδες μπαίνουν στη δημιουργική προετοιμασία των εργασιών τους. Τις 200 φτάνουν σχεδόν οι μαθητικές ομάδες από όλη τη χώρα που φτιάχτηκαν, διάλεξαν το θέμα τους και δήλωσαν συμμετοχή στον διαγωνισμό της ΚΝΕ, από γειτονιές της Αθήνας, από πόλεις και χωριά από την Κρήτη έως τον Εβρο.

Θυμίζουμε ότι η ΚΝΕ έχει ορίσει πέντε θεματικές ενότητες για τον διαγωνισμό και η κάθε μαθητική ομάδα δηλώνοντας συμμετοχή ανέφερε και τη θεματική ενότητα στην οποία θα διαγωνιστεί. Στο τέλος του διαγωνισμού θα αναδειχθεί μία νικήτρια ομάδα για καθεμία από τις πέντε θεματικές. Οι πέντε αυτές κατηγορίες που οι ομάδες διαγωνίζονται είναι:

• Ζωή σε stories ή ζωή που γράφει ιστορία; (για τον ρόλο των social media).
• Απ' όλες τις σπορές που ρίχνονται στη γη, το αίμα των ηρώων δίνει την καλύτερη σοδειά (για την ιστορία του τόπου μας και του Κόμματός μας την περίοδο 1940-1950).
• Τον φασισμό βαθιά κατάλαβέ τον. Δεν θα πεθάνει μόνος, τσάκισέ τον! (Για την αντιμετώπιση του φασισμού).
• Το σημαντικό πράγμα είναι να μη σταματήσεις να κάνεις ερωτήσεις. Η περιέργεια έχει τον λόγο της που υπάρχει (Για την εξέλιξη του ανθρώπου και των κοινωνιών).
• Μελέτα, μα έχε άγρυπνα και ανοιχτά τα μάτια της ψυχής σου στη ζωή (Για το σχολείο που έχουμε... αλλά και το σχολείο και τη μόρφωση που θέλουμε!).

Η ΚΝΕ ανακοίνωσε παράλληλα τον Φλεβάρη και τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής του Διαγωνισμού, η οποία θα απαρτίζεται από τους: Νίκο Δάρδαλη, εκπαιδευτικό, Πάνο Ζάχαρη, σκιτσογράφο, Παύλο Κατσιγιάννη, αρχισυντάκτη του «Οδηγητή», Αντώνη Μεϊμάρη, μέλος του συγκροτήματος «Κοινοί Θνητοί», Αφροδίτη Μπόμπολη, μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ, Ηρώ Ραζή, μέλος της Επιτροπής Πολιτισμού του ΚΣ και υπεύθυνη της θεατρικής ομάδας της ΚΝΕ, Σταυρούλα Συγκούνα, μέλος της Μαθητικής Επιτροπής του ΚΣ της ΚΝΕ.

Θυμίζουμε ότι η ΚΝΕ έχει αφήσει «ελεύθερο» το πεδίο της μορφής που μπορεί να λάβει η εργασία και η παρουσίασή της, δίνοντας μια σειρά ιδέες, όπως: Video, ντοκιμαντέρ - ταινία - συνέντευξη, travel vlog, φωτογραφία, σκίτσο, κόμικ, ποίημα, κείμενο, τραγούδι, θεατρικό σκετς, αφίσα - κολάζ - ζωγραφική, ερωτηματολόγιο (συλλογή των απαντήσεων και παρουσίασή τους), δημιουργία διαδραστικού παιχνιδιού - εφαρμογής, μελέτη και παρουσίαση πειράματος και ό,τι άλλο μπορούν να φανταστούν οι μαθητικές ομάδες. Εξ ου και τα μέλη της κριτικής επιτροπής επιλέχτηκαν από διάφορους χώρους για να εκτιμήσουν συνδυαστικά το περιεχόμενο με τη μορφή των εργασιών, προτρέποντας τους μαθητές να εκφραστούν με όποιον τρόπο θέλουν για να πουν και να παρουσιάσουν τις αλήθειες που θα ανακαλύψουν.

Σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα που έχει θέσει η ΚΝΕ στον διαγωνισμό, μέχρι και τις 31/3/2026 η κάθε ομάδα θα πρέπει να αποστείλει μια σύντομη περίληψη της εργασίας της, ενώ μέχρι και τις 31/5/2026 όλες οι ομάδες πρέπει να έχουν αποστείλει το σύνολο της εργασίας τους.

Να λοιπόν γιατί λέμε ότι τώρα ο Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός της ΚΝΕ βρίσκεται στην πιο δημιουργική φάση του. Γιατί τώρα, έχοντας επιλέξει θεματική ενότητα, οι ομάδες θα αρχίσουν να αναζητούν πηγές και να «σκύβουν» σε βιβλιογραφία, να μελετούν, να μαθαίνουν και να ανακαλύπτουν, κάνοντας πράξη το σύνθημα του διαγωνισμού δανεισμένο από τους στίχους του Μπ. Μπρεχτ.

Σε αυτή τη φάση, λοιπόν, οι μαθητικές ομάδες που έχουν δηλώσει συμμετοχή πρέπει να έχουν στήριγμα τις Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στην περιοχή τους, να συζητήσουν για τις ιδέες και την αναζήτησή τους, να ζητήσουν βιβλία και καλλιτεχνικά έργα σχετικά με το θέμα τους, να αναζητήσουν αρθρογραφία του «Ριζοσπάστη» και του «Οδηγητή» για το θέμα τους, να κουβεντιάσουν ζητήματα της επικαιρότητας που συνδέονται με την έρευνά τους. Για παράδειγμα η αποκάλυψη των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 είναι ένα μεγάλο θέμα της επικαιρότητας που συνδέεται με τη θεματική ενότητα της Ιστορίας του τόπου μας και του ΚΚΕ. Αντίστοιχα η ανακοίνωση της απόφασης του Εφετείου για τη Χρυσή Αυγή συνδέεται άμεσα με τη θεματική ενότητα του φασισμού και δίνει τροφή για συζήτηση. Ο διάλογος που έχει ανοίξει η κυβέρνηση για το Εθνικό Απολυτήριο είναι ένα θέμα που θα βρίσκεται στην επικαιρότητα αυτούς τους μήνες και συνδέεται άμεσα με τη θεματική ενότητα του διαγωνισμού για το σχολείο κ.ο.κ.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι ομάδες μπορούν να οργανώσουν εκδρομές και επισκέψεις σε μουσεία και ιστορικούς τόπους, μπορούν να οργανώσουν ομαδικές προβολές ταινιών και ντοκιμαντέρ, να παρακολουθήσουν θεατρικές παραστάσεις κ.ά. και φυσικά σε όλα αυτά να έχουν την αρωγή και την καθοδήγηση των Οργανώσεων του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.

Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία της αναζήτησης οι μαθητές έχουν πρώτα από όλα να κερδίσουν οι ίδιοι σε γνώσεις κι έπειτα να μορφοποιήσουν τις ιδέες τους και να επιλέξουν τι θα εντάξουν μέσα στην εργασία τους, ώστε να είναι έτοιμοι μέχρι το τέλος του μήνα να δώσουν μια περίληψή της.

Το θέμα όμως δεν είναι μόνο η γνώση που θα κερδίσει η κάθε μαθητική ομάδα μέσα από την αναζήτησή της ή η νίκη που διεκδικεί στην κατηγορία που έχει επιλέξει. Είναι και το πώς η γνώση που κατέκτησε θα μεταδοθεί παραπέρα. Ομάδες παιδιών που έχουν δηλώσει συμμετοχή στον διαγωνισμό είπαν ότι επέλεξαν το θέμα τους παρακινούμενες από την άγνοια ή την παραπληροφόρηση που επικρατεί στους συμμαθητές τους για αυτό. Οι εργασίες τους, λοιπόν, δεν δουλεύονται μόνο για να αποσταλούν στον διαγωνισμό, αλλά και για να κοινοποιηθούν στους συμμαθητές τους, στους φίλους τους και στα σχολεία τους. Οι εργασίες τους μπορούν να γίνουν πηγή έμπνευσης, να γίνουν αφορμή συζήτησης, να γίνουν εργαλείο παρέμβασης στο μάθημα, να γίνουν κομμάτι των πολιτιστικών εκδηλώσεων που μπορεί να κάνουν στο τέλος της χρονιάς, να παρουσιαστούν στα Μαθητικά Φεστιβάλ της ΚΝΕ κ.λπ.

Με αυτή την έννοια, ο Μαθητικός Διαγωνισμός της ΚΝΕ δεν είναι απλά μια ακόμα αξιόλογη πρωτοβουλία της Οργάνωσης. Πιάνει το νήμα από την εβδομάδα διάδοσης των κομμουνιστικών ιδεών και την πλούσια πολύμορφη δράση που αναπτύχθηκε στα τέλη του περασμένου Νοέμβρη και απλώνεται στους μαθητές σαν τρόπος σκέψης και δουλειάς που μπορεί να αφήσει ένα πολύ ισχυρό αποτύπωμα.