Η μεγαλύτερη εμπορική ζώνη του πλανήτη (2 δισ. ανθρώπων) ανακοινώθηκε ότι δημιουργήθηκε στις 27 Γενάρη, αφού ΕΕ και Ινδία υπέγραψαν επίσημα την Εμπορική Συμφωνία (Free Trade Agreement, FTA) που παζάρευαν εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες.

Χαρακτηριστικά, ο Ινδός πρωθυπουργός Ν. Μόντι είπε ότι η Συμφωνία καλύπτει περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 1/3 του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τη χαρακτήρισε «Μητέρα όλων των Συμφωνιών».

Με φόντο εξάλλου την ανησυχία που μεγαλώνουν στις Βρυξέλλες και όχι μόνο οι εντεινόμενες αντιθέσεις στον ευρωατλαντικό άξονα, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Συμφωνία ΕΕ - Ινδίας αποτελεί «μέρος της στρατηγικής "για μια νέα Ευρώπη"».

Οπως παρατηρούσε στις 26 Γενάρη το Ινστιτούτο της ΕΕ για τις Μελέτες στην Ασφάλεια, «ό,τι κι αν περιέχει το τελικό κείμενο, η επίτευξη συμφωνίας μετά από χρόνια κρίσεων και εκκινήσεων (σ.σ. στις διμερείς διαπραγματεύσεις) αντικατοπτρίζει μακροπρόθεσμες πολιτικές επενδύσεις και κοινή αναγνώριση της σημασίας της σχέσης». Συμπλήρωνε ότι «η σημασία αυτής της στιγμής έγκειται λιγότερο στην ίδια τη Συμφωνία και περισσότερο στο παγκόσμιο πλαίσιο στο οποίο υπογράφεται».

Η σχετική ανακοίνωση των Βρυξελλών παρατηρούσε ακόμα ότι «η Συμφωνία αναμένεται να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, με την κατάργηση ή τη μείωση των δασμών στο 96,6% των εξαγωγών της ΕΕ προς την Ινδία», όπως και ότι η ΕΕ θα εξοικονομήσει περίπου 4 δισ. ευρώ τον χρόνο από τις αθροιστικές μειώσεις δασμών στις εξαγωγές.

Ειδικότερα ανέφερε ότι η Συμφωνία θα δώσει «σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ», καθώς θα αποκτήσουν «προνομιακή πρόσβαση» στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου (τον Απρίλη του 2023 ξεπέρασε την Κίνα), που σήμερα έχει 1,45 δισ. κατοίκους.

Μεταξύ άλλων, οι ινδικοί δασμοί στα ευρωπαϊκά κρασιά θα μειωθούν αρχικά από 150% σε 75% και τελικά θα φτάσουν μέχρι και στο 20%, ενώ οι δασμοί στο ελαιόλαδο θα μειωθούν από 45% σε 0% σε διάστημα πέντε ετών.

Εκτιμάται ότι στους ιδιαίτερα ωφελημένους στην Ευρώπη θα είναι οι αυτοκινητοβιομήχανοι, καθώς «η Ινδία συμφώνησε να μειώσει τους δασμούς στα αυτοκίνητα από 110% σε 10% σε διάστημα πέντε ετών, δημιουργώντας πρόσβαση βάσει ποσοστώσεων για 250.000 οχήματα της ΕΕ ετησίως», όπως εκτιμά ανάλυση στην ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.

Σήμερα ΕΕ και Ινδία εμπορεύονται κάθε χρόνο αγαθά και υπηρεσίες αξίας πάνω από 180 δισ. ευρώ.

Χαρακτηριστική της σημασίας που δίνουν στην ενίσχυση των σχέσεών τους ΕΕ και Ινδία είναι και η «Εταιρική Σχέση στον τομέα της Ασφάλειας και της Αμυνας» που υπέγραψαν, και την οποία η φον ντερ Λάιεν αποκάλεσε «ορόσημο».

Στους τομείς όπου οι δύο πλευρές θα επικεντρώσουν την «αμυντική» τους συνεργασία ξεχωρίζουν όσοι αφορούν την «ασφάλεια στη θάλασσα», «ζητήματα κυβερνοχώρου», την Τεχνητή Νοημοσύνη και «αναδυόμενες και ανατρεπτικές τεχνολογίες», «υβριδικές απειλές», την «καταπολέμηση της τρομοκρατίας και πρόληψη του βίαιου εξτρεμισμού», τη «διαστημική ασφάλεια και άμυνα», «αμυντικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με την αμυντική βιομηχανία» και τη «διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».

Δηλαδή αγγίζουν μια σειρά πεδία που τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα ιεραρχούν για την επέκταση της «επιρροής» τους σε κρίσιμες ζώνες του πλανήτη, αλλά και την ένταση της καταστολής εντός συνόρων, προκειμένου να θωρακιστεί η αστική σταθερότητα και εξουσία και να αντιμετωπιστεί η εργατική - λαϊκή αγωνιστική δράση.

Οι δε «κοινές πρωτοβουλίες στην αμυντική βιομηχανία» σχετίζονται με τη στροφή στην πολεμική οικονομία για τα κέρδη των μονοπωλίων, σε μια περίοδο παγκόσμιας πολεμικής προπαρασκευής.

Τόσο το οικονομικό όσο και το «αμυντικό» περιεχόμενο που αποδίδουν οι Βρυξέλλες στη συνεργασία τους με την Ινδία επιβεβαιώνουν το «βάρος» του ασιατικού γίγαντα, ειδικά με δεδομένη τη στροφή μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων προς την περιφέρεια Ασίας - Ειρηνικού.

Τη βαρύτητα της Ινδίας επιβεβαίωσε όμως και η Εμπορική Συμφωνία που ανακοινώθηκε τελικά ότι έκλεισε και μεταξύ Ινδίας - ΗΠΑ, και ενώ τους τελευταίους μήνες κάποιοι την εμφάνιζαν να έχει «βαλτώσει».

Ελάχιστες μέρες αφότου η Ουάσιγκτον εξέφρασε «μεγάλη απογοήτευση» για τη Συμφωνία Ινδίας - ΕΕ, στις 2 Φλεβάρη ανακοινώθηκε ότι έκλεισε και η Συμφωνία Ινδίας - ΗΠΑ.

Τη Συμφωνία ανακοίνωσε ο Τραμπ με μια φειδωλή ανάρτηση, περιγράφοντας αόριστα ορισμένες διατάξεις της: Για παράδειγμα ότι η Ινδία θα πάψει να προμηθεύεται ρωσική Ενέργεια, θα αγοράσει αμερικανικά προϊόντα (Ενέργειας, τεχνολογίας, αγροτικά κτλ.) συνολικής αξίας άνω των 500 δισ. δολαρίων και θα μειώσει μέχρι και στο 0% τους δασμούς σε αμερικανικές εισαγωγές.

Πάντως το πρακτορείο παρατηρεί ότι ο Λευκός Οίκος δεν εξέδωσε επίσημη αναλυτική ανακοίνωση, όπως είχε συμβεί με τις FTA που έκλεισαν με Ιαπωνία ή Νότια Κορέα κ.λπ. Παραθέτει δε την επιφυλακτικότητα με την οποία αντέδρασαν επιχειρηματικές οργανώσεις, όπως το Εμπορικό Επιμελητήριο, που έκανε λόγο απλά για «πρόοδο προς τον στόχο» (του ανοίγματος της αγοράς της Ινδίας).

Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να μειώσουν σε 18% τους δασμούς σε μια σειρά εισαγωγές από την Ινδία - η οποία μέχρι σήμερα έχει από τα υψηλότερα ελλείμματα στο εμπόριο αγαθών με τις ΗΠΑ, π.χ. το 2024 ξεπέρασε τα 45 δισ. δολάρια.

Το Νέο Δελχί, πιο «ομιλητικό» σε σχέση με την Ουάσιγκτον, αντέδρασε μιλώντας για συμφωνία που συνιστά «αντανάκλαση της αυξανόμενης παγκόσμιας εμπιστοσύνης στην αναπτυξιακή τροχιά της Ινδίας και στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών ως βασικού οικονομικού εταίρου», εντοπίζοντας μια «ανθεκτική εταιρική σχέση Ινδίας - ΗΠΑ».

Ο ίδιος ο Μόντι χαιρέτισε τη συμφωνία δηλώνοντας «ενθουσιασμένος» από τη μείωση των δασμών, ενώ ανέφερε ότι «η ηγεσία του Τραμπ είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία», εκφράζοντας ανυπομονησία «να συνεργαστώ στενά μαζί του για να φέρουμε τη συνεργασία μας σε πρωτοφανή ύψη».

Ανεξάρτητα από το τι θα περιλαμβάνει τελικά η επίσημη ανακοίνωση για τη FTA Ινδίας - ΗΠΑ, κάθε συντονισμός με το Νέο Δελχί αποτελεί προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον, καθώς επιδρά στις συμμαχίες που μπορεί να διατάξει στον Ινδο-Ειρηνικό, «αυλή» και της Κίνας.

Σημειώνεται εξάλλου ότι η Ινδία διατηρεί πολύμορφες και στενές σχέσεις με τη Ρωσία, στον στρατιωτικό τομέα, στην Ενέργεια κ.α., ενώ παρά τον έντονο ανταγωνισμό με την Κίνα διατηρεί πολύμορφες σχέσεις και με το Πεκίνο, με τις δύο χώρες να αποτελούν ιδρυτικά μέλη της ομάδας BRICS.

Στις 4 Φλεβάρη ο Αμερικανός ΥΠΕΞ M. Ρούμπιο συναντήθηκε με τον Ινδό ομόλογό του, Σ. Τζαϊσανκάρ και χαιρέτισαν τη σημασία της FTA για «νέες οικονομικές ευκαιρίες», αλλά και τους «κοινούς μας στόχους ενεργειακής ασφάλειας». Την ίδια στιγμή οι δύο υπουργοί δεσμεύτηκαν «για επέκταση της διμερούς και πολυμερούς συνεργασίας μέσω του Quad» και «αναγνώρισαν ότι μια ευημερούσα περιοχή Ινδο-Ειρηνικού παραμένει ζωτικής σημασίας για την προώθηση των κοινών μας συμφερόντων».

Το σχήμα Quad απαρτίζεται από ΗΠΑ, Ινδία, Ιαπωνία και Αυστραλία και ειδικά μετά το 2017 η Ουάσιγκτον επενδύει πολύπλευρα σε αυτό, για να ενισχύσει τη θέση της σε όλο τον Ινδο-Ειρηνικό έναντι της Κίνας.