Το νέο πλαίσιο αμερικανικής στρατηγικής, που η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποκαλεί «Trump Corollary» (Πόρισμα Τραμπ) στο Δόγμα Μονρόε, αποτελεί μια σύγχρονη αναβίωση της στρατηγικής του «ζωτικού χώρου». Οι ΗΠΑ αναδιαρθρώνουν ολόκληρο τον στρατιωτικό τους μηχανισμό με στόχο την απόλυτη κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο, από τις Αλεούτιες Νήσους και τη Γροιλανδία στον βορρά μέχρι την Ανταρκτική στον νότο, και από τον Ατλαντικό μέχρι τον Ειρηνικό.

Η στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα υπήρξε βήμα υλοποίησης αυτής της στρατηγικής. Στο ίδιο πλαίσιο διαμόρφωσης της «ημισφαιρικής άμυνας» εντάσσονται και οι απειλές του Τραμπ για στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδίας και της Διώρυγας του Παναμά. Πρόκειται για μια συνολική στρατηγική που έχει αποτυπωθεί στην «Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας» (National Security Strategy - NSS), όπως δημοσιεύτηκε από τον Λευκό Οίκο τον Δεκέμβρη του 2024.

Σε πρόσφατη ανάλυση της αμερικανικής «δεξαμενής σκέψης» «Atlantic Council» παρουσιάζεται το πλαίσιο εφαρμογής αυτής της στρατηγικής. Το κείμενο λειτουργεί στην πράξη ως οδηγός για την «ημισφαιρική άμυνα». Το πρώτο βήμα, όπως τονίζεται, είναι η επίσημη επέκταση του γεωγραφικού ορισμού του ημισφαιρίου για την εφαρμογή του Δόγματος Μονρόε και του Πορίσματος Τραμπ. Ορίζοντας ότι το ημισφαίριο εκτείνεται από τις Αλεούτιες Νήσους μέχρι τη Γροιλανδία και από τον βορειοαμερικανικό Αρκτικό μέχρι την Ανταρκτική - περιλαμβάνοντας την Κεντρική και Νότια Αμερική, την Καραϊβική και τις προσεγγίσεις από Ειρηνικό και Ατλαντικό - οι ΗΠΑ διεκδικούν τον έλεγχο ολόκληρης της αμερικανικής ηπείρου, απέναντι στα κινεζικά και ρωσικά συμφέροντα.

Το δεύτερο βήμα αφορά τη στρατιωτική υλοποίηση αυτής της στρατηγικής. Η κυβέρνηση Τραμπ καλείται να επεκτείνει τόσο την περιοδική όσο και τη μόνιμη ανάπτυξη χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στο ημισφαίριο.

Καθώς οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να μετακινούν στρατεύματα από «παλαιότερες βάσεις» στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, θα πρέπει - σύμφωνα με το «Atlantic Council» - να επεκτείνουν ή να επαναλειτουργήσουν αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Πουέρτο Ρίκο και στις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους. Επιπλέον, να επιδιώξουν ή να ανανεώσουν στρατιωτικές συμφωνίες με «εταίρους» όπως το Ελ Σαλβαδόρ, ο Εκουαδόρ, τα ολλανδικά νησιά της Καραϊβικής Αρούμπα και Κουρασάο, η Γουιάνα, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο.

Για την Κόστα Ρίκα, χώρα που δεν διαθέτει μόνιμο στρατό και επιτρέπει στον αμερικανικό να έχει πρόσβαση κατά περίπτωση, προτείνεται μια νέα συμφωνία που θα μοιάζει με τις συνολικές «αμυντικές» συμφωνίες των ΗΠΑ με εταίρους τους στον Ειρηνικό, όπως οι Νήσοι Μάρσαλ, το Παλάου και η Μικρονησία.

Η νέα στρατηγική συνοδεύεται από αναδιοργάνωση της δομής των αμερικανικών στρατιωτικών διοικήσεων παγκοσμίως. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Washington Post», το αναθεωρημένο Ενοποιημένο Σχέδιο Διοίκησης (Unified Command Plan) θα συρρικνώσει τον αριθμό των γεωγραφικών διοικήσεων, συγχωνεύοντας τη Βόρεια και Νότια Διοίκηση σε μια ενιαία Αμερικανική Διοίκηση (AMERICOM). Θα συγχωνεύσει επίσης την Ευρωπαϊκή, Κεντρική και Αφρικανική Διοίκηση σε μία ενιαία Διεθνή Διοίκηση. Η Διοίκηση Ινδο-Ειρηνικού θα παραμείνει αυτόνομη.

Η αλλαγή αυτή δεν είναι τεχνοκρατική. Υπηρετεί τον στρατηγικό σχεδιασμό για απομάκρυνση από «θέατρα των οποίων η σχετική σημασία για την αμερικανική εθνική ασφάλεια έχει μειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες ή χρόνια» και επικέντρωση στο δυτικό ημισφαίριο. Οπως σημείωσε κυβερνητικός αξιωματούχος των ΗΠΑ, το νέο σχέδιο θα «εξορθολογίσει» τις αμερικανικές στρατιωτικές προσπάθειες στο εξωτερικό, «επαναπροσανατολίζοντας» την αμερικανική στρατιωτική ισχύ για να ευθυγραμμιστεί με τη νέα στρατηγική, η οποία ξεκαθαρίζει ότι οι ΗΠΑ θα «αποφεύγουν οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη αμερικανική παρουσία ή δεσμεύσεις» στην Αφρική, όπως και τους «αιώνιους πολέμους» στη Μέση Ανατολή.

Η νέα στρατηγική αιτιολογείται επίσημα ως απάντηση στις «φιλοδοξίες του Πεκίνου στο δυτικό ημισφαίριο», που χαρακτηρίζονται «ιδιαίτερα ανησυχητικές». Τον Δεκέμβρη, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο στρατός της Κίνας διεξήγαγε πολεμικά γυμνάσια προσομοιώνοντας μάχες στον Κόλπο του Μεξικού και στην Κούβα. Λίγες μέρες νωρίτερα, το Πεκίνο δημοσίευσε επίσημη στρατηγική για τη Λατινική Αμερική που σύμφωνα με τα αμερικανικά επιτελεία «υιοθετεί όλο και πιο επιθετικό τόνο» στην επιβολή των περιφερειακών συμφερόντων της.

Η στρατηγική του Πορίσματος Τραμπ αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή του «ζωτικού χώρου», της περιοχής που μια ιμπεριαλιστική δύναμη θεωρεί αναγκαίο να ελέγχει για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τους ανταγωνιστές της καθώς προετοιμάζεται για μια πιο γενικευμένη σύγκρουση. Με την υλοποίησή της πολλαπλασιάζονται οι εστίες αντιπαράθεσης μεταξύ των ΗΠΑ και άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, κυρίως με την Κίνα. Κάθε βήμα στην «ημισφαιρική άμυνα», κάθε νέα βάση, κάθε συμφωνία στρατιωτικής πρόσβασης, κάθε επέκταση στον ορισμό του «ημισφαιρίου», οδηγεί σε περαιτέρω κλιμάκωση της αναμέτρησης για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα...