Ορισμένες από τις εταιρείες που έκαναν «λόμπινγκ» για το «28ο Καθεστώς»

Ετσι στη συνεδρίαση του Ευρωκοινοβουλίου στις 19 Γενάρη του 2026, μπήκαν τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός νέου ενιαίου νομικού πλαισίου στο επίπεδο της ΕΕ για τη σύσταση επιχειρήσεων, με την ονομασία «Καθεστώς 28», που αναμένεται να ψηφιστεί στο α' τρίμηνο του 2026.

Το Ευρωκοινοβούλιο, υιοθετώντας την έκθεση του σοσιαλδημοκράτη Γερμανού ευρωβουλευτή Rene Repasi, θα καταρτίζει μια σειρά νομικών αλλαγών για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό Δίκαιο σε όλες τις χώρες, ξεπερνώντας τα εθνικά, ώστε «νεοφυείς επιχειρήσεις» να μπορούν να συστήνονται σε όλο το ευρωπαϊκό έδαφος εντός 48 ωρών, μέσω ψηφιακών διαδικασιών.

Το ίδιο και όσον αφορά το κλείσιμό τους, ξεπερνώντας «νομικά και γραφειοκρατικά» εμπόδια που μέχρι τώρα επέτρεπαν τη σύστασή τους, αλλά και την επέκτασή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ετσι με αυτόν τον τρόπο, στοχεύει να θωρακίσει τη θέση της στη σημαντική υστέρηση στις νέες τεχνολογίες, έναντι των άλλων ιμπεριαλιστικών κέντρων, εντείνοντας την εκμετάλλευση των εργαζομένων στο πλαίσιο της προσέλκυσης «ταλέντων».

Η πολεμική προετοιμασία αποδεικνύεται έτσι ότι αποτελεί καταλύτη έντασης της εκμετάλλευσης, με τα εργατικά δικαιώματα να αποτελούν το πρώτο θύμα των πολέμων των ιμπεριαλιστών, πριν τους στείλουν να θυσιαστούν και στα πολεμικά μέτωπα.

Οπως αναφέρεται στο προοίμιο της Εκθεσης Repasi, το υπόβαθρο της σύνταξης των κατευθυντήριων γραμμών, που υπερψήφισε το Ευρωκοινοβούλιο, βασίζεται πάνω στην έκθεση Letta (2024) για την θωράκιση της ανταγωνιστικότητας των μονοπωλιακών ομίλων.

Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι το «Καθεστώς 28» θα επέτρεπε στις εταιρείες να «λειτουργούν σε ολόκληρη την ΕΕ βάσει ενός ενιαίου συνόλου κανόνων. Θα επέλυε το "μωσαϊκό των εθνικών κανονισμών" και θα "ξεκλείδωνε" πλήρως τις δυνατότητες της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ». Οι μονοπωλιακοί όμιλοι θα μπορούν να συστήνουν καινούργιες νομικές οντότητες τεχνολογιών αιχμής μέσα σε ένα 48ωρο, υπαγόμενοι σε ένα ενιαίο νομικό καθεστώς, που θα επιτρέπει την ακόμα μεγαλύτερη απελευθέρωση της ευρωπαϊκής αγοράς και της ευελιξίας, ώστε να «πιάσουν τόπο» οι επενδύσεις της πολεμικής οικονομίας.

Ερχεται έτσι να προσθέσει έναν ακόμα κρίκο στα όσα επιτάσσουν οι βασικές κατευθύνσεις του προγράμματος ReArm, με στόχο την «κινητοποίηση» ιδιωτικών κεφαλαίων, όπως π.χ. η «Ενωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», που όπως λέγεται «θα διευκολύνει την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, διασφαλίζοντας βιώσιμη χρηματοδότηση για τον αμυντικό τομέα, από νεοσύστατες επιχειρήσεις έως σημαντικούς παράγοντες του κλάδου», ληστεύοντας ασφαλιστικά ταμεία και αποταμιεύσεις των λαϊκών νοικοκυριών σε όλη την ΕΕ.

Εντελώς προσχηματικά, η ΕΕ μιλά για διασφάλιση εργασιακών δικαιωμάτων, καθώς όπως και η ίδια διαπιστώνει στην εκτίμηση επιπτώσεων, στο άρθρο 10 «Εχει επίγνωση του κινδύνου ότι το 28ο καθεστώς θα μπορούσε να καταστήσει δυνατή την καταστρατήγηση των υποχρεωτικών εθνικών μέτρων προστασίας για τους εργαζομένους, τους εκπροσώπους και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις τους καθώς και για άλλα ευάλωτα μέρη. (...) Επιμένει ότι πρέπει να θεσπιστούν αποτελεσματικές εγγυήσεις μέσω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, που προσφέρουν υψηλό επίπεδο προστασίας και μέσω κανόνων περί σύγκρουσης νόμων που διασφαλίζουν την εφαρμογή των εθνικών κανόνων αναγκαστικού Δικαίου».

Η παραπάνω διαπίστωση είναι κάτι παραπάνω από προσχηματική, καθώς η ίδια η ύπαρξη τέτοιας μορφής ευρωενωσιακών εταιρειών, μπορεί να επιτρέψει τη μεταφορά τους από το ένα κράτος - μέλος στο άλλο, ανάλογα με το πού θα υπάρχουν ευνοϊκότεροι όροι για το κεφάλαιο.

Οσο για τη... θέσπιση κανόνων, μόνο ως κακόγουστο αστείο μπορεί να θεωρηθεί. Υπενθυμίζεται πως το 2017 στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, που επικυρώθηκε ο Ευρωπαϊκός Πυλώνας Κοινωνικών Δικαιωμάτων, ήδη από την αρχή ο Jean-Claude Juncker (τότε πρόεδρος της Κομισιόν) έκανε λόγο ότι «πρέπει να επισπεύσουμε τις εργασίες για τη δημιουργία μιας δίκαιης και αληθινά πανευρωπαϊκής αγοράς εργασίας», ενώ στην εισαγωγή σημειώνεται πως «η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος και να προχωρήσει σε βάθος η ολοκλήρωση των εθνικών αγορών εργασίας μέσα από την ενίσχυση της γεωγραφικής και επαγγελματικής κινητικότητας».

Δηλαδή να μπορούν ακόμα πιο ευέλικτα και ανεμπόδιστα οι εργαζόμενοι να μετακινούνται στο έδαφος της ΕΕ και οι μονοπωλιακοί όμιλοι να τους ξεζουμίζουν χωρίς κανένα εμπόδιο.

Σε αυτό το πλαίσιο εμβληματικές είναι οι Οδηγίες ΕΚ/ 2003/88 για την οργάνωση του χρόνου εργασίας με μέγιστο εβδομαδιαίο τις 48ώρες, με το άρθρο 17 να περιλαμβάνει τις ...παρεκκλίσεις, με τη δυνατότητα ο εργάσιμος χρόνος σε μια σειρά από κλάδους να φτάνει έως και 78 ώρες εβδομαδιαίως.

Αυτό ακριβώς το νομοθετικό πλαίσιο καλούσε πέρυσι τέτοια εποχή ο επίτροπος της ΕΕ για την Αμυνα και το Διάστημα, Αντριους Κουμπίλιους, να επεκταθεί ώστε να «πιάσουν τόπο» οι επενδύσεις των καπιταλιστών στην πολεμική οικονομία. «Θέλουμε να συνεργαστούμε με τις κυβερνήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους για το εάν είναι απαραίτητο να εξεταστεί η Οδηγία για τον Χρόνο Εργασίας όσον αφορά το στρατιωτικό προσωπικό για την υποστήριξη της αμυντικής ετοιμότητας», έλεγε χαρακτηριστικά παρουσιάζοντας την πρόταση της Κομισιόν για την απλούστευση και επιτάχυνση των επενδύσεων στην ΕΕ για την Αμυνά της («Γενικό Πλαίσιο Αμυντικής Ικανότητας» - «Defence Readiness Omnibus»).

Επίσης η ΕΚ/2022/41, για την επάρκεια μισθών στην ΕΕ, που η σοσιαλδημοκρατία έχει κάνει παντιέρα, μιλά γενικόλογα για επαρκείς μισθούς και «αξιοπρεπείς» όρους διαβίωσης όμως στο άρθρο 6, ρητά αναφέρεται «λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις τους στην ανταγωνιστικότητα». Δηλαδή, να πετιούνται λίγα ψίχουλα στους εργάτες και το κεφάλαιο να μπουκώνει κέρδη.

Και, βέβαια, το νέο καθεστώς έρχεται να χτίσει - και να θυμίσει - τις ευρωενωσιακές οδηγίες για τις Ειδικές Οικονομικές Ζώνες, «απλώνοντας» επί της ουσίας το καθεστώς τους στο πλαίσιο της πολεμικής οικονομίας, όπως και την περιβόητη Οδηγία Μπολκενστάιν, που δίνει το δικαίωμα στους εργοδότες να εφαρμόζουν την αρχή της «χώρας προέλευσης» για τα εργασιακά δικαιώματα, κάνοντάς τα «κόσκινο».

Δεν θα μπορούσαν να λείπουν από αυτήν τη συζήτηση οι εργατοπατέρες της ETUC (της οποίας η ΓΣΕΕ είναι μέλος), τονίζοντας πως το «Καθεστώς 28» θα επιβραβεύσει «τους χειρότερους τύπους εταιρικής εκμετάλλευσης αμερικανικού στιλ και θα υπονομεύσει τους εργοδότες των οποίων ο εποικοδομητικός διάλογος με τα συνδικάτα προσφέρει ποιοτικές θέσεις εργασίας στην Ευρώπη», ενώ «όλες οι έρευνες δείχνουν ότι η καινοτομία είναι ισχυρότερη στα κράτη - μέλη με ισχυρές συλλογικές διαπραγματεύσεις. Αυτό καταδεικνύει την ανάγκη να αξιοποιηθεί η πλούσια κληρονομιά της Ευρώπης στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, στον κοινωνικό διάλογο και στην εθνική εργατική νομοθεσία που προσφέρουν λύσεις τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες», έλεγε η Esther Lynch, γενική γραμματέας της ETUC, ενώ οι εργατοπατέρες της όπου σταθούν κι όπου βρεθούν λένε ότι «η ETUC τάσσεται γενικά υπέρ των προτάσεων που συμβάλλουν στη βαθύτερη ολοκλήρωση της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι προτάσεις αυτές σέβονται και ενισχύουν τα δικαιώματα και τις ευκαιρίες των εργαζομένων».

Οι αμαρτωλοί σοσιαλδημοκράτες της ETUC, όχι μόνο «ξεπλένουν» όλο το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ, παρουσιάζοντάς το περίπου ως «φιλεργατικό παράδεισο» και ρίχνοντας το δηλητήριο περί «κοινών συμφερόντων» εργαζομένων και εργοδοτών, όχι μόνο δεν αντιτίθενται στον πυρήνα της απόφασης, αλλά επί της ουσίας διά της υποτιθέμενης «κριτικής» δηλώνουν διαθέσιμοι για νέους βρώμικους ρόλους, αναλαμβάνοντας διά της «συναίνεσης» να ζέψουν τους εργαζόμενους στο άρμα της πολεμικής οικονομίας.