Παρασκευή 14 Γενάρη 2022
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 17
ΔΙΕΘΝΗ
ΟΥΚΡΑΝΙΑ - ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
Ανεβαίνουν ξανά οι τόνοι και οι «προειδοποιήσεις» μεταξύ ΗΠΑ - ΝΑΤΟ και Ρωσίας

Για «αδιέξοδες» και «ανεπιτυχείς» συνομιλίες κάνει λόγο η Μόσχα

Από τις συνομιλίες ΗΠΑ - Ρωσίας στη Γενεύη με τις οποίες ξεκίνησε τη Δευτέρα ο γύρος επαφών μεταξύ Ρωσίας και Δύσης

© KEYSTONE / DENIS BALIBOUSE

Από τις συνομιλίες ΗΠΑ - Ρωσίας στη Γενεύη με τις οποίες ξεκίνησε τη Δευτέρα ο γύρος επαφών μεταξύ Ρωσίας και Δύσης
Ανεβαίνουν ξανά οι τόνοι μεταξύ Ρωσίας και Δύσης γύρω από την Ουκρανία και τις «εγγυήσεις ασφαλείας» στην Ανατολική Ευρώπη, με τη Ρωσία να χαρακτηρίζει «αδιέξοδες» τις συνομιλίες αυτής της βδομάδας με τις ΗΠΑ στη Γενεύη και το ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.

Χτες συνεδρίασε στη Βιέννη με το ίδιο θέμα ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), όπου συμμετέχουν 57 κράτη, ανάμεσά τους και οι ΗΠΑ, Ρωσία, Ουκρανία.

Για «επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας για όλες τις χώρες ανεξαιρέτως» προειδοποίησε ο εκπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΑΣΕ Αλ. Λουκάσεβιτς, σε περίπτωση που η Δύση επιχειρήσει να βάλει σε δεύτερη μοίρα τις «ουσιαστικές διαπραγματεύσεις Ρωσίας - ΗΠΑ - ΝΑΤΟ» ή αν αυτές εξελιχθούν σε μια ατέλειωτη «παράλογη ανταλλαγή απόψεων».

«Εάν δεν ακούσουμε εποικοδομητική απάντηση στις προτάσεις που έχουν γίνει εντός λογικών προθεσμιών και εάν συνεχιστεί η επιθετική συμπεριφορά προς τη Ρωσία, θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση μιας στρατηγικής ισορροπίας και την εξάλειψη των απαράδεκτων απειλών για την ασφάλειά μας», είπε.

Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ έχουν απορρίψει τις ρωσικές αξιώσεις, όπως γραπτές δεσμεύσεις για μη ένταξη της Ουκρανίας και της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ, απόσυρση εξοπλισμών από κράτη γειτονικά στη Ρωσία, μη ανάπτυξη πυραύλων μικρού και μεσαίου βεληνεκούς σε ευρωπαϊκό έδαφος κ.ά. Οι επαφές σε Γενεύη και Βρυξέλλες - με βάση τις δημόσιες δηλώσεις τουλάχιστον - περιορίστηκαν έτσι στο ενδεχόμενο να υπάρξουν δίαυλοι συντονισμού και επικοινωνίας για τις στρατιωτικές ασκήσεις που διεξάγονται, για την αποφυγή στρατιωτικού κινδύνου, τον έλεγχο των εξοπλισμών κ.λπ.

Από την πλευρά του, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ στις συνομιλίες του ΟΑΣΕ είπε ότι η Δύση δεν πρέπει να ενδώσει στον εκβιασμό και πρέπει να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο να υπάρξει κλιμάκωση των εντάσεων με τη Μόσχα. Επίσης ανέφερε ότι οι ΗΠΑ δεν θα δεχθούν σφαίρες επιρροής ή περιορισμούς στο «δικαίωμα των εθνών» να επιλέγουν τις δικές τους συμμαχίες...

«Η Ρωσία πρότεινε θεμελιώδεις αρχές που μοιάζουν πολύ με μια επιστροφή στο status quo πριν από το 1975, δηλαδή ένα σχήμα Γιάλτα 2 που οδηγεί στην πραγματικότητα στην αναζωπύρωση των συμμαχιών, των περιοχών επιρροής», είπε ο Γάλλος ΥΠΕΞ, Ζαν Ιβ Λε Ντριάν, και ισχυρίστηκε ότι οι Ευρωπαίοι θέλουν να προωθήσουν μια «στρατηγική Ελσίνκι 2», «κατευνασμού» για την ασφάλεια της ηπείρου.

Ταυτόχρονα έχει «φουντώσει» και η συζήτηση για ενδεχόμενη ένταξη στο ΝΑΤΟ της Φινλανδίας και της Σουηδίας, με τον γγ του ΝΑΤΟ, Γ. Στόλτενμπεργκ να δηλώνει μάλιστα χτες πως αν οι δυο χώρες αιτούνταν, η διαδικασία «θα προχωρούσε πολύ γρήγορα», καθώς «είναι πολύ κοντά στο ΝΑΤΟ από όλες τις απόψεις».

«Αδιέξοδες» και «ανεπιτυχείς» συνομιλίες

Οι δηλώσεις της Δύσης μετά τις συνομιλίες σε Γενεύη και Βρυξέλλες «σηματοδοτούν ότι η Ρωσία δεν θα λάβει εποικοδομητική απάντηση στις προτάσεις της», εκτίμησε ο Λουκάσεβιτς, προσθέτοντας πως η Μόσχα αναμένει απάντηση σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με τον Ρώσο ΥΠΕΞ, Σ. Λαβρόφ, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ υποσχέθηκαν να δώσουν γραπτές απαντήσεις σε κάθε άρθρο των ρωσικών προτάσεων σε περίπου μια βδομάδα.

Το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο να «θέσει συγκεκριμένες προτάσεις στο τραπέζι» για περαιτέρω συζήτηση με τη Μόσχα, δήλωσε χτες ο Στόλτενμπεργκ.

Πάντως προς το παρόν οι Ρώσοι αξιωματούχοι εμφανίζονται διατεθειμένοι να συνεχιστούν οι επαφές, αν και ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών, Σ. Ριαμπκόφ, που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, έκανε λόγο για «αδιέξοδο». Οπως είπε, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ είπαν «όχι» στα βασικά σημεία των προτάσεων και συμφώνησαν να συζητηθούν περαιτέρω «θέματα που είναι δευτερεύοντα σε σύγκριση με τη μη επέκταση του ΝΑΤΟ» προς τα σύνορα της Ρωσίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ θέλουν να συζητήσουν μόνο μέρος των εγγυήσεων ασφαλείας και «με όρους που τους βολεύουν».

Το Κρεμλίνο έκανε λόγο για «ανεπιτυχείς» συνομιλίες στις οποίες υπήρξε διαφωνία σε θεμελιώδη ζητήματα. Επίσης, σχολιάζοντας το προχτεσινό νομοσχέδιο κορυφαίων γερουσιαστών των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, για επιβολή κυρώσεων σε Ρώσους ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, περιλαμβανομένου του Πούτιν, σε περίπτωση που η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμ. Πεσκόφ, είπε πως αυτές οι κυρώσεις θα «ξεπερνούσαν ένα όριο» και θα ισοδυναμούσαν με διακοπή των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.

«Κίνδυνος πολέμου» στην Ανατολική Ευρώπη

Από την πλευρά του, ο ΥΠΕΞ της Πολωνίας, που ασκεί την εναλλασσόμενη προεδρία στον ΟΑΣΕ, εκτίμησε πως «ο κίνδυνος πολέμου στην περιοχή είναι τώρα μεγαλύτερος από ποτέ εδώ και 30 χρόνια».

Χωρίς να κατονομάσει τη Ρωσία, ο Ζ. Ράου ανέφερε τις εντάσεις στην Ουκρανία, στη Γεωργία, στην Αρμενία και τη Μολδαβία, όλες χώρες με ενεργές ή «παγωμένες» συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκεται η Ρωσία.

«Εδώ και μερικές βδομάδες βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την προοπτική μιας μεγάλης στρατιωτικής κλιμάκωσης στην Ανατολική Ευρώπη», τόνισε και πρόσθεσε πως «πρέπει να επικεντρωθούμε σε μια ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης μέσα και γύρω από την Ουκρανία», με «πλήρη σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της Ουκρανίας».

Αντίστοιχα, και ο Ριάμπκοφ δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο RTVI ότι Ρώσοι στρατιωτικοί ειδικοί προτείνουν διάφορες επιλογές στον Πρόεδρο Πούτιν, σε περίπτωση που επιδεινωθεί η κατάσταση γύρω από την Ουκρανία, «αλλά πρέπει να δοθεί μια ευκαιρία στη διπλωματία».

Από την πλευρά της, η Ρωσία απέρριψε σθεναρά τις αξιώσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ να αποσυρθούν πίσω στις βάσεις τους τα ρωσικά στρατεύματα που βρίσκονται κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, ως ένδειξη αποκλιμάκωσης. Ο Λαβρόφ χαρακτήρισε «μη αποδεκτές» αυτές τις απαιτήσεις, λέγοντας πως «δεν πρόκειται να συζητήσουμε για τα στρατεύματα που βρίσκονται στο δικό μας έδαφος».

«Η κατάσταση στην Ουκρανία συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία», σημείωσε χτες η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, σχολιάζοντας την απόφαση της Ουάσιγκτον στα τέλη Δεκέμβρη να εγκρίνει επιπλέον στρατιωτική ενίσχυση 200 εκατ. δολαρίων στο Κίεβο, για εξοπλισμούς και πολεμικά συστήματα.

Στο μεταξύ, προχτές η κυβέρνηση της Σλοβακίας υπέγραψε μνημόνιο «αμυντικής» συνεργασίας με τις ΗΠΑ, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν μελλοντικά τις στρατιωτικές βάσεις που βρίσκονται στο έδαφός της.

Οπως είπε ο Σλοβάκος ΥΠΕΞ, πρόκειται για μια συμφωνία ανάλογη με εκείνες που έχουν συνάψει διμερώς με τις ΗΠΑ άλλα 23 μέλη του ΝΑΤΟ - όπως η Ελλάδα - στα οποία συμπεριλαμβάνονται όλες οι χώρες που βρίσκονται στην «ανατολική πτέρυγα», κοντά στη Ρωσία.

Σταθερά στο «κάδρο» ο «Nord Stream 2»

Ο ρωσικός αγωγός φυσικού αερίου «Nord Stream 2», που καταλήγει στη Γερμανία μέσω Βαλτικής και θα μειώσει τις διελεύσεις ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας, παραμένει σημαντικός παράγοντας και μοχλός της αντιπαράθεσης, φέρνοντας στην επιφάνεια αντιθέσεις και μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα.

Να μην «μπλέκεται» ο αγωγός στη διαμάχη με τη Μόσχα για την Ουκρανία, ζήτησε η Γερμανίδα υπουργός Αμυνας, Κριστίν Λάμπρεχτ.

«Πρέπει να λύσουμε αυτή τη σύγκρουση και πρέπει να τη λύσουμε με συνομιλίες - αυτή είναι η ευκαιρία που έχουμε αυτή τη στιγμή και θα πρέπει να την χρησιμοποιήσουμε αντί να συνδέσουμε έργα που δεν έχουν καμία σχέση με αυτή τη σύγκρουση», είπε.

«Ασφαλώς η λειτουργία αυτής της υποδομής θα εξαρτηθεί και από την εξέλιξη των γεγονότων στην Ουκρανία και τη στάση της Ρωσίας», δήλωσε από την πλευρά του ο επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Ζ. Μπορέλ. «Δεν μπορείς να φανταστείς ότι σκεπτόμαστε από τη μια πλευρά να επιβάλουμε κυρώσεις (στη Ρωσία) και από την άλλη να ανοίξουμε μια υποδομή. Συνδέεται βεβαίως με τη στρατιωτική κατάσταση στην Ουκρανία, είναι προφανές», δήλωσε μετά από συνάντηση των υπουργών Αμυνας της ΕΕ στη Βρέστη.

Σε περίπτωση που η Ρωσία αποκλιμακώσει ωστόσο, «η απόφαση για το άνοιγμα του αγωγού ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία θα βρεθεί στα χέρια των γερμανικών και των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών», πρόσθεσε ο Μπορέλ.


Κορυφή σελίδας

Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org