ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τετάρτη 27 Ιούνη 2001
Σελ. /40
ΔΙΕΘΝΗ
ΠΓΔΜ
Κοχλάζει το καζάνι της κρίσης

Από τις συγκρούσεις στο Νίκουστατ

Associated Press

Από τις συγκρούσεις στο Νίκουστατ
ΣΚΟΠΙΑ.-

Η ωμή και απροκάλυπτη επέμβαση των ΝΑΤΟ, ΕΕ και ΟΑΣΕ στην ΠΓΔΜ με την επιχείρηση φυγάδευσης (που ολοκληρώθηκε χτες) των εκατοντάδων Αλβανών αυτονομιστών από το Αρατσίνοβο σε βάσεις του λεγόμενου Εθνικοαπελευθερωτικού Στρατού στο Κουμάνοβο και στις βορειοδυτικές περιοχές της χώρας ήταν, μεταξύ άλλων, το νέο «λάδι» που φουντώνει περαιτέρω τη μείζονα κρίση στη χώρα. Αφ' ενός προκάλεσε (το περασμένο 24ωρο) νέες σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ στρατού - αυτονομιστών στο Νίκουστατ και στο Τέτοβο. Αφ' ετέρου, το «Δημοκρατικό Κόμμα Αλβανών» ζήτησε ανοιχτά την επέμβαση της «διεθνούς κοινότητας» και του ΝΑΤΟ στην ΠΓΔΜ για την «προστασία της αλβανικής μειονότητας», ενώ «διοικητής» των Αλβανών αυτονομιστών, ονόματι Σόκολι, απείλησε με εξαπόλυση επιθέσεων και εισβολή της οργάνωσής του στα Σκόπια και σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας...

Οσον αφορά τις προχτεσινοβραδινές σοβαρές διαδηλώσεις και ταραχές Σλαβομακεδόνων έξω από το Κοινοβούλιο της χώρας, χτες επικρατούσε - επιφανειακά τουλάχιστον - νευρική ηρεμία. Ο δε Πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Μπόρις Τραϊκόφσκι, που ήταν ένας από τους πιο άμεσους αποδέκτες της κριτικής που άσκησαν μερικοί από τους συμμετέχοντες στα προχτεσινοβραδινά επεισόδια, προέβη σε ραδιοτηλεοπτικό διάγγελμα και αφού έκανε πρώτα έκκληση για ηρεμία και ειρήνη στο λαό της χώρας του, στη συνέχεια επιχείρησε να αμβλύνει τις αλγεινές εντυπώσεις που προκάλεσε η ωμή παρέμβαση του ΝΑΤΟ με τη φυγάδευση των Αλβανών αυτονομιστών από το Αρατσίνοβο, χαρακτηρίζοντας την όλη επέμβαση «επιτυχία που πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, γιατί επιτεύχθηκε ο σκοπός απομάκρυνσης της απειλής από τα Σκόπια με τρόπο γρήγορο, αποτελεσματικό και δίχως απώλειες»!

Ταραχές μετά τη φυγάδευση των αυτονομιστών

Από την προχτεσινή διαδήλωση

Associated Press

Από την προχτεσινή διαδήλωση
Κοχλάζει το καζάνι της κρίσης στην ΠΓΔΜ, παρά το γεγονός πως χτες επικρατούσε επιφανειακή ηρεμία στους δρόμους της πρωτεύουσας, καθώς δε φαίνονταν να επαναλαμβάνονται (έως νωρίς το βράδυ) οι σοβαρές προχτεσινοβραδινές ταραχές και διαδηλώσεις Σλαβομακεδόνων έξω από το Κοινοβούλιο των Σκοπίων... Ωστόσο, σ' αυτό το σημείο εξελίξεων, κανείς πλέον δεν είναι σε θέση να αποκλείει τίποτε...

Οι σοβαρές ταραχές που διαδραματίστηκαν προχτές βράδυ έξω από τη Βουλή των Σκοπίων και τα συνθήματα Σλαβομακεδόνων διαδηλωτών σε βάρος Αλβανών που ακούστηκαν το βράδυ της Δευτέρας εκδηλώθηκαν μετά από δύο σημαντικές εξελίξεις. Η πρώτη ήταν η στροφή της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σε βάρος της κυβέρνησης των Σκοπίων (προχτές ως γνωστόν στη διάσκεψη υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ απειλήθηκε με διακοπή οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας, με πρώτη την αναστολή της διαδικασίας ένταξης της ΠΓΔΜ στην ΕΕ). Η δεύτερη ήταν η ωμή επέμβαση στρατιωτών του ΝΑΤΟ, παρατηρητών της ΕΕ και του ΟΑΣΕ, με την ολοκληρωθείσα χτες επιχείρηση φυγάδευσης εκατοντάδων Αλβανών αυτονομιστών από το Αρατσίνοβο σε χωριά της περιφέρειας του Κουμάνοβο που ελέγχονται από το λεγόμενο Εθνικοαπελευθερωτικό Στρατό.

Σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία, αργά το βράδυ της Δευτέρας, πολλές χιλιάδες Σλαβομακεδόνες συγκεντρώθηκαν μπροστά από το κτίριο της Βουλής, όπου στεγάζεται και το προεδρικό γραφείο, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη συμφωνία απρόσκοπτης απομάκρυνσης των Αλβανών αυτονομιστών από το Αρατσίνοβο και φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της παραίτησης του Προέδρου Μπόρις Τραϊκόφσκι. Ορισμένοι θερμοκέφαλοι δεν παρέλειψαν να βάλουν στο ίδιο καζάνι Αλβανούς εξτρεμιστές και Αλβανούς συμπολίτες τους, φωνάζοντας ακόμη και το αποτρόπαιο σύνθημα «Θάλαμοι αερίων στους Αλβανούς»(!).

Ομάδα διαδηλωτών, με επικεφαλής εφέδρους της αστυνομίας, που πυροβολούσαν στον αέρα, εισήλθε στο κτίριο σπέρνοντας την καταστροφή. Τα πνεύματα οξύνθηκαν περαιτέρω, όταν εκείνες τις ώρες έγινε γνωστό ότι ένας αστυνομικός έχασε τη ζωή του και πέντε τραυματίστηκαν από επιθέσεις που εξαπέλυσαν εναντίον τους Αλβανοί αυτονομιστές στην ορεινή περιοχή γύρω από το Τέτοβο (την ώρα δε που βρισκόταν σε εξέλιξη η φυγάδευση των αυτονομιστών από το Αρατσίνοβο!).

Στην αρχή, ο υπουργός Εσωτερικών, Λιούμπε Μποσκόφσκι, ζήτησε από τους διαδηλωτές να δείξουν υπομονή, λέγοντάς τους πως σύντομα θα επιτευχθεί νίκη κατά των Αλβανών αυτονομιστών. «Εάν αυτό δε συμβεί σε μία μέρα, θα παραιτηθώ αμέσως και θα έρθω μαζί σας στο μέτωπο. Η μακεδονική κυβέρνηση υπόσχεται πως οι τρομοκράτες θα εντοπιστούν στη νέα τους τοποθεσία και θα εξαλειφθούν γρήγορα και αποτελεσματικά».

Το πλήθος δεν έδειξε την παραμικρή ανταπόκριση στο λόγο του Μποσκόφσκι και μέρος των διαδηλωτών επιχείρησε να τον λιντσάρει. Ανδρες των δυνάμεων ασφαλείας πυροβόλησαν στον αέρα και το πλήθος υποχώρησε. Στο μεταξύ μία ομάδα τριών ατόμων, μεταξύ τους ένας Σλαβομακεδόνας από το Αρατσίνοβο και ένας αστυνομικός, μπήκαν στο Κοινοβούλιο για να παραδώσουν ψήφισμα διαμαρτυρίας. Εκείνη τη στιγμή και άλλοι μπήκαν στο κτίριο της Βουλής. Ο Πρόεδρος Τραϊκόφσκι και οι ηγέτες των τεσσάρων πολιτικών κοινοβουλευτικών κομμάτων της χώρας μετά βίας γλίτωσαν από τους οργισμένους διαδηλωτές φεύγοντας από την πίσω πόρτα!

Το διάγγελμα Τραϊκόφσκι και η απειλή του Σόκολι

Μετά από τα σοβαρότατα επεισόδια έξω από το κτίριο της Βουλής, ο Πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Μπόρις Τραϊκόφσκι, επιχείρησε να διασκεδάσει τις αλγεινές εντυπώσεις που προκάλεσε η ωμή επέμβαση του ΝΑΤΟ με στόχο τη φυγάδευση των Αλβανών αυτονομιστών, χαρακτηρίζοντας την όλη επιχείρηση... «επιτυχία»!

Σε ραδιοτηλεοπτικό διάγγελμά του, ο Πρόεδρος της ΠΓΔΜ ισχυρίστηκε ότι η αποχώρηση των ανταρτών από το Αρατσίνοβο «αποτελεί μια επιτυχία, που πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς σκοπός μας ήταν να φύγουν οι αντάρτες και να απομακρυνθεί η απειλή από τα Σκόπια... Η αποχώρηση αυτή ήταν ο πιο γρήγορος και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αποφευχθούν οι απώλειες». Ο Τραϊκόφσκι ξαναζήτησε από τους Αλβανούς αυτονομιστές... να καταθέσουν τα όπλα, ενώ στο λαό της χώρας του έκανε έκκληση για ηρεμία στο όνομα της ειρήνης και της συμφιλίωσης...

«Δεν μπορούμε να αντέξουμε την ασυμφωνία... Προσφέρω την ειρήνη και ζητάω την υποστήριξή σας» είπε ο Πρόεδρος της ΠΓΔΜ. Τώρα, το εάν έπεισε κανέναν μέλλει να αποδειχθεί από τις ίδιες τις εξελίξεις...

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο λεγόμενος διοικητής Σόκολι των Αλβανών αυτονομιστών, μιλώντας σε γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων, απείλησε πως οι δυνάμεις του θα εξαπολύσουν επιθέσεις και θα εισβάλουν στα Σκόπια «και σε όλες τις μεγάλες πόλεις», για να προστατεύσουν τον αλβανικό πληθυσμό, σε περίπτωση που δεχτεί επιθέσεις από τους Σλαβομακεδόνες...

Ο ίδιος ισχυρίστηκε πως δύο μυστικές ταξιαρχίες του «Εθνικοαπελευθερωτικού Στρατού» βρίσκονται στα περίχωρα των Σκοπίων έτοιμες να λάβουν δράση αμέσως μόλις δοθεί η σχετική εντολή...

«Θέλουμε να τους προειδοποιήσουμε πως όλοι οι μαχητές μας δε θα μπουν μόνον στα Σκόπια... αλλά και στο Κουμάνοβο και σε όλες τις μεγάλες πόλεις, εάν οι Μακεδόνες εξακολουθήσουν να αποφεύγουν το διάλογο με τους Αλβανούς», είπε ο Σόκολι, ενώ ένα άλλο στέλεχος των αυτονομιστών δήλωνε νωρίτερα πως ο Εθνικοαπελευθερωτικός Στρατός δίνει κάποιο χρόνο για την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας και πως στην περίπτωση που αυτή δεν επιτευχθεί, τότε θα κορυφωθεί η κατάληψη και άλλων εδαφών...

Επιπλέον, ο Ιλιάζ Χαλίμι, αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος Αλβανών, τάχθηκε χτες απροκάλυπτα υπέρ μιας διεθνούς επέμβασης στην ΠΓΔΜ, με πρόσχημα την προστασία της αλβανικής μειονότητας. «Η Μακεδονία είναι στο χείλος του εμφύλιου πολέμου. Η ΝΑΤΟική επέμβαση είναι απαραίτητη για την αποτροπή της αιματοχυσίας»! Δε θα πρέπει βέβαια να ξεχνάμε πως τα ίδια ακριβώς υποστήριζαν και οι πολιτικοί ηγέτες των Κοσσοβάρων Αλβανών, προκαλώντας τη στρατιωτική εισβολή του ΝΑΤΟ κατά της ΟΔ Γιουγκοσλαβίας...

Αντιδράσεις στο εξωτερικό

Ο Αμερικανός ταγματάρχης Μπάρι Τζόνσον, μιλώντας χτες ως εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στην ΠΓΔΜ, επιχείρησε να εξηγήσει πώς έδρασε η συμμαχία στην επιχείρηση φυγάδευσης των Αλβανών αυτονομιστών. Οπως είπε «η συμμαχία ενεπλάκη σ' αυτή την επιχείρηση μετά από αίτημα της μακεδονικής κυβέρνησης, επειδή είχαμε τα φορτηγά, τα μεταγωγικά και τα λεωφορεία που χρειάζονταν για τη διεκπεραίωση της όλης υπόθεσης»! Η όλη υπόθεση ήταν τελικά ζήτημα «τεχνικής υποστήριξης»...

Περίπου την ίδια ώρα εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες επιχειρούσε να διαψεύσει πως η ωμή επέμβαση των στρατιωτών του ΝΑΤΟ στην ΠΓΔΜ ήταν επιχείρηση φυγάδευσης των Αλβανών αυτονομιστών. «Δεν είναι ακριβές ότι βοηθήσαμε τους Αλβανούς να δραπετεύσουν. Το ΝΑΤΟ ενήργησε κατόπιν αιτήματος των αρχών της ΠΓΔΜ και έχοντας την απόλυτη στήριξη του συνόλου της κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Μεσολαβήσαμε για να διευκολύνουμε την εξεύρεση μιας λύσης» δήλωσε χαρακτηριστικά (!) ο εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες Ιβ Μπροντέρ...

Παράλληλα η ΕΕ απηύθυνε χτες νέα «έκκληση» στην ΠΓΔΜ για ηρεμία μετά τις προχτεσινοβραδινές συμπλοκές, ανακοινώνοντας πως τα Σκόπια «μπορούν ακόμη να αποφύγουν έναν εμφύλιο πόλεμο, αν οι πολίτες δείξουν αυτοσυγκράτηση».

Επιπλέον, ο Χαβιέ Σολάνα και ο Ευρωπαίος επίτροπος για τις Εξωτερικές Υποθέσεις Κρις Πάτεν, καταδικάζοντας τα προχτεσινοβραδινά επεισόδια στα Σκόπια, δήλωσαν: «Δε θα παρεκκλίνουμε από την απόφασή μας να κάνουμε οτιδήποτε μπορούμε - σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ και τους άλλους διεθνείς οργανισμούς - για να βοηθήσουμε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση... να επιτύχει μια λύση στην κρίση μέσω του διαλόγου».

Τέλος, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι πλέον ανησυχεί «όλο και περισσότερο» για την κατάσταση στην ΠΓΔΜ και για την απειλή διαίρεσης της χώρας. Σε ανακοίνωση, που εξέδωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών την επομένη των ταραχών στα Σκόπια, αναφέρεται πως η ένταση στην ΠΓΔΜ προκλήθηκε από την «καταστροφική δράση των τρομοκρατών και την προώθηση αιτημάτων από ορισμένους πολιτικούς κύκλους, τα οποία αν υλοποιούνταν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια κατάρρευση του κράτους της ΠΓΔΜ». «Θα πρέπει» καταλήγει η ανακοίνωση «να αναζητηθεί μια διέξοδος από την κατάσταση αυτή, η οποία θα στηρίζεται πρωτίστως στον αφοπλισμό και τη διάλυση των παράνομων (αλβανικών) συμμοριών, όπως και στη συνέχιση ενός πολιτικού διαλόγου με τους νόμιμα εκλεγμένους εκπροσώπους του αλβανικού πληθυσμού».




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org