ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τετάρτη 18 Φλεβάρη 2026
Σελ. /32
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σπλάχνα του λαού και της εργατικής τάξης, ηγέτες μεγάλων κινημάτων

Χαρακτηριστικά όσα αναδεικνύουν σε ανακοινώσεις τους μια σειρά σωματεία

Οι 200 κομμουνιστές της Καισαριανής, όπως και άλλοι ήρωες της δεκαετίας 1940 - 1949, ήταν σπλάχνα του λαού και της εργατικής τάξης, ηγέτες μεγάλων κινημάτων. Ηταν συνδικαλιστές, αγωνιστές που τους ρίξανε στις φυλακές όχι απλά οι ναζί αλλά και το ελληνικό αστικό κράτος και οι κυβερνήσεις του, στοχεύοντας την πρωτοπορία της ταξικής πάλης και του αγώνα.

Αυτό το στοιχείο αναδεικνύουν μέσα από ανακοινώσεις τους μια σειρά σωματεία από κλάδους όπου έδρασαν με αυταπάρνηση εκείνη την περίοδο οι αλύγιστοι εκτελεσμένοι κομμουνιστές. Παράλληλα τα σωματεία ζητούν να αποδοθούν οι φωτογραφίες στον δήμο Χαϊδαρίου, στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής και στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ.

Διάλεξαν τον δρόμο του ταξικού καθήκοντος και της θυσίας

«Ανάμεσα στους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής ήταν και 11 πρωτοπόροι του οικοδομικού κινήματος, που είχαν δέσει το νήμα της ζωής τους με τους αγώνες της τάξης τους, που δεν λύγισαν, δεν προσκύνησαν, δεν βολεύτηκαν, αλλά διάλεξαν τον δρόμο του ταξικού καθήκοντος και της θυσίας», σημειώνει η Ομοσπονδία Οικοδόμων Ελλάδας.

«Είμαστε περήφανοι γι' αυτούς τους συντρόφους μας και πάντα θα μας συντροφεύουν στους αγώνες μας», τονίζει και παραθέτει τα ονόματά τους:

«Ο Μήτσος Παπαδόπουλος, γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας μας από το 1928.

Ο Νίκος Πλακοπίτης από την Κοζάνη, πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Κοζάνης.

Ο Απόστολος Συνοδινός, Ακροναυπλιώτης, από τις Σέρρες.

Ο Γιώργος Πίττακας, Ακροναυπλιώτης, από την Ικαρία.

Ο Παναγιώτης Αναστασιάδης, Ακροναυπλιώτης, από την Καλλιθέα Αττικής.

Ο Χριστόφορος Δανδινίδης από την Πάτρα.

Ο Ζαφείρης Καραντώνης, Ακροναυπλιώτης, από την Ανατολική Θράκη.

Ο Παύλος Καρατζάς από το Μαρμάρι Εύβοιας.

Ο Αλέκος Κωνσταντινίδης από την Αργυρούπολη Αττικής.

Ο Ηρακλής Μήτσης από τα Γιάννενα.

Ο Κώστας Τζωρτζάτος από την Κεφαλονιά.

Από τις φωτογραφίες που έχουν δημοσιευτεί προκύπτει ότι πιθανώς σε μία από αυτές απεικονίζεται ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Οικοδόμων, Μήτσος Παπαδόπουλος, από τον Πόντο, μια εμβληματική μορφή του οικοδομικού κινήματος».

Τα ιστορικά φωτογραφικά ντοκουμέντα «είναι κάτι παραπάνω από συγκλονιστικά: Μας προκαλούν ανείπωτο δέος και ρίγη συγκίνησης», σημειώνει το Συνδικάτο Εργαζομένων Επισιτισμού - Τουρισμού - Ξενοδοχείων ν. Αττικής και προσθέτει:

«Ακόμα μεγαλύτερη συγκίνηση μας προκαλεί το γεγονός ότι ανάμεσα στους 200 κομμουνιστές ήρωες 3 ήταν μέλη του Συνδικάτου μας: Ο Μήτσος Πολύδωρος, ο Κώστας Παπανδρέου και ο Γιώργος Αϊβατζίδης. Πρωτοπόροι αγωνιστές που έδωσαν από τότε μάχες ενάντια στον εργοδοτικό συνδικαλισμό, για την ενοποίηση των διαφορετικών σωματείων που υπήρχαν τότε -μαγείρων, σερβιτόρων, ξενοδοχοϋπαλλήλων, ζαχαροπλαστών - στο κλαδικό Συνδικάτο που υπάρχει σήμερα και συνεχίζει στον ίδιο δρόμο του αγώνα και των διεκδικήσεων.

Ο Μήτσος Πολύδωρος ήταν πρόεδρος του Σωματείου Σερβιτόρων της Αθήνας και γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Επισιτισμού. Συνελήφθη στις 4 Αυγούστου 1936 και εξορίστηκε στον Αη Στράτη και μετά στην Ακροναυπλία. Ο Κώστας Παπανδρέου από τον Αμπελώνα (Καζακλάρ) της Λάρισας ήταν επίσης σερβιτόρος και μέλος του ΔΣ του Σωματείου Σερβιτόρων, εξόριστος στην Ακροναυπλία.

Ο Γεώργιος Αϊβατζίδης από τα Σέρβια Κοζάνης ήταν ζαχαροπλάστης και μέλος του Σωματείου Ζαχαροπλαστών, ο οποίος επίσης είχε εξοριστεί στην Ακροναυπλία. Οπως έχει γραφτεί χαρακτηριστικά: "Μόλις ακούγεται το όνομα Αϊβατζίδης Γεώργιος, πετιέται ένας άνδρας - Γεια σας αδέρφια, φωνάζει και σηκώνει τη γροθιά του ψηλά"».

«Στον κομμουνιστή συνάδελφο Ναπολέοντα Σουκατζίδη και στο μεγαλείο των 200 που βάδιζαν προς τον θάνατο αλύγιστοι» υποκλίνεται η Πανελλήνια Ομοσπονδία Λογιστών.

«Ανάμεσα στους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής ήταν και ο πρωτοπόρος κομμουνιστής συνάδελφος Ναπολέων Σουκατζίδης, το όνομα του οποίου έχει η αίθουσα της Ενωσης Λογιστών - Ελεγκτών Περιφέρειας Αττικής και κοσμεί τον χώρο η φωτογραφία του», αναφέρει και προσθέτει:

«Ο Ναπολέων Σουκατζίδης, γεννημένος στην Προύσα το 1909, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Κρήτη. Σπούδασε στη Μέση και Ανώτατη Εμπορική Σχολή, εργάστηκε ως λογιστής και υπήρξε πρόεδρος των Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου. Ανέπτυξε σημαντική συνδικαλιστική δράση, εξαιτίας της οποίας συνελήφθη και εξορίστηκε στον Αη Στράτη. Ακολούθως μεταφέρθηκε στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Ηταν από το 1936 ανάμεσα στους κομμουνιστές κρατούμενους της Ακροναυπλίας που τον Απρίλιο του ίδιου έτους "κληροδοτήθηκαν" από την ελληνική κυβέρνηση στους Γερμανούς. Ακολούθησαν οι φυλακές των Τρικάλων και της Λάρισας, και τελικά του Χαϊδαρίου.

Η ηρωική πράξη που συνδέεται με το όνομά του αφορά το γεγονός ότι όντας διερμηνέας, αρχικά των Ιταλών και αργότερα των Γερμανών, όταν ο Γερμανός διοικητής τού πρότεινε να βγει από τη λίστα των μελλοθανάτων και να τουφεκιστεί άλλος στη θέση του, το αρνήθηκε πεισματικά! (...)».

Ηρωες όταν συναντήθηκαν με τις επαναστατικές ιδέες του σοσιαλισμού - κομμουνισμού

Σχετική ανακοίνωση εξέδωσε και η Τομεακή Οργάνωση Εμπορίου - Υπηρεσιών Αττικής του ΚΚΕ, αναφέροντας μεταξύ άλλων:

«Ενας από τους 200 ήταν και ο Βαλάσης Βαλασόπουλος, γεννημένος το 1910 σε μια φτωχή αγροτική οικογένεια στο χωριό Αρφαρά Καλαμάτας. Στα 17 του χρόνια, αφού τελειώνει το Σχολαρχείο στο χωριό του, πηγαίνει στην Καλαμάτα και πιάνει δουλειά σε τυπογραφείο. Ομως επειδή αρρωσταίνει αλλάζει δουλειά, φεύγει για την Αθήνα και εργάζεται ως εμποροϋπάλληλος, ενώ ταυτόχρονα πηγαίνει στη Νυχτερινή Σχολή Εμποροϋπαλλήλων. Το 1935 τα αδέρφια του του προτείνουν να του ανοίξουν μαγαζί στην Αγίου Μάρκου, όμως αυτός αρνείται και τους λέει: "Εγώ έχω πάρει άλλο δρόμο". Είχε ήδη ενστερνιστεί τη μαρξιστική θεωρία και είχε γίνει μέλος του ΚΚΕ. Παίρνει μέρος σε λαϊκές κινητοποιήσεις και το 1938 συλλαμβάνεται από την Ασφάλεια των Μεταξά - Μανιαδάκη. Για δυο μήνες χάνονται τα ίχνη του, τελικά εντοπίζεται κάπου στους Αμπελοκήπους, όπου τον κρατούν και τον βασανίζουν φριχτά. Οταν οι δικοί του τον αντικρίζουν δεν τον αναγνωρίζουν, όμως παρ' όλα αυτά κρατάει ψηλά το ηθικό του και ορκίζεται στα ιδανικά του και στην τιμή του ΚΚΕ. Τον στέλνουν στην Ακροναυπλία, όπου συναντά πολλούς συντρόφους του. Και οι μεταγωγές συνεχίζονται. Πάει στις φυλακές της Πύλου και από εκεί στη Λάρισα, όπου παραδίδεται από τους εθνοπροδότες "Ελληνες", με τους συντρόφους του, στα νύχια των κατακτητών Ιταλών και Γερμανών. (...)

Διαβάζοντας το βιογραφικό του βλέπει κανείς ότι ήταν ένας από εμάς, ένας από τους χιλιάδες εργαζόμενους που από μικρή ηλικία βγήκαν στο μεροκάματο, βίωσαν την εκμετάλλευση και την αδικία. Δεν γεννήθηκαν ήρωες. Εγιναν ήρωες όταν συναντήθηκαν με τις επαναστατικές ιδέες του σοσιαλισμού - κομμουνισμού, όταν επέλεξαν να βαδίσουν τον δρόμο της οργανωμένης ζωής μέσα από τις γραμμές του Κόμματος για την ανατροπή της βαρβαρότητας του καπιταλισμού, για έναν κόσμο όμορφο, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο! (...)».

ΠΑΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ
Η μνήμη τους παρακαταθήκη στον αγώνα για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση

«Η μνήμη των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών, των αλύγιστων ηρώων της τάξης μας, είναι παρακαταθήκη στον αγώνα για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, φτώχεια και πολέμους», σημειώνει το ΠΑΜΕ σε ανακοίνωσή του, που σημειώνει:

«Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές και το μεγαλείο ψυχής των 200 ηρώων κομμουνιστών που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Μας γεμίζουν συγκίνηση, δέος, τιμή και υπερηφάνεια. Ακόμη και την ύστατη στιγμή στάθηκαν όρθιοι, ώστε πάνω στους ώμους τους να ανυψωθεί λίγο ψηλότερα όλος ο λαός μας.

Στα πρόσωπά τους αποτυπώνεται το ηθικό ανάστημα ανθρώπων που βαδίζουν προς τον θάνατο αλύγιστοι. Οι 200 της Καισαριανής οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα όχι ως μεμονωμένα πρόσωπα, αλλά ως κομμάτι του συλλογικού αγώνα της εργατικής τάξης. Στάθηκαν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα με το χαμόγελο και τη γροθιά υψωμένη. Είχαν κάνει το καθήκον τους για την τάξη τους και το γνώριζαν.

Πολλοί από τους 200 ήταν εργάτες, οργανωμένοι στα σωματεία τους, πρωτοπόροι στους αγώνες για ψωμί, δικαιώματα και ζωή με αξιοπρέπεια. Ηταν μέλη και στελέχη σε συνδικάτα, όπως των Οικοδόμων, του Επισιτισμού, των Λογιστών. Οι ήρωες της Καισαριανής δεν ήταν μονάδες. Ηταν συνδικαλιστές, αγωνιστές που τους ρίξανε στις φυλακές όχι μόνο οι ναζί, αλλά και οι ελληνικές κυβερνήσεις.

Η εκτέλεσή τους δεν ήταν ένα τυφλό αντίποινο των κατοχικών αρχών. Ηταν ταξική επιλογή. Οι ναζί και οι ντόπιοι συνεργάτες τους στόχευσαν συνειδητά την οργανωμένη πρωτοπορία της εργατικής τάξης, τους κομμουνιστές που αποτελούσαν την καρδιά και την ψυχή της οργάνωσης του εργατικού - λαϊκού κινήματος ενάντια στην κατοχή, την πείνα, την τρομοκρατία και την εκμετάλλευση.

Ηταν εκείνοι που πριν ακόμη την Κατοχή βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή των εργατικών διεκδικήσεων, στις απεργίες, στις συγκρούσεις με την εργοδοσία και το κράτος της εκμετάλλευσης. Για αυτό βρέθηκαν στο στόχαστρο από τις ελληνικές κυβερνήσεις. Για αυτό οδηγήθηκαν στις φυλακές και τις εξορίες, για να παραδοθούν τελικά από το αστικό κράτος στους ναζί κατακτητές.

Η μνήμη των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών, των αλύγιστων ηρώων της τάξης μας, είναι παρακαταθήκη αγώνα. Δίνει ορμή στο σήμερα για να συνεχίσουμε την πάλη ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα που τσαλαπατάει τους εργαζόμενους και γεννάει νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους σαν αυτούς που γέννησαν τα μεγαλύτερα εγκλήματα της Ιστορίας. Αποτελεί έμπνευση για τους νέους και τις νέες της τάξης μας για να βαδίσουν στα βήματά τους, να κρατήσουν σφιχτά το νήμα της ταξικής πάλης.

Τα σπάνια αυτά ντοκουμέντα της θυσίας των συντρόφων και συναδέλφων μας ανήκουν στην Ιστορία του εργατικού - λαϊκού κινήματος και ως τέτοια πρέπει να αξιοποιηθούν. Δεν έχουν θέση σε καμία αγοραπωλησία ή δημοπρασία στο διαδίκτυο. Πρέπει να αποκτηθούν άμεσα από το κράτος και να αποδοθούν εκεί όπου ανήκουν, στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, μέλη του οποίου ήταν οι εκτελεσμένοι, για να είναι προσβάσιμα σε όλο τον λαό.

Εχουμε ευθύνη και χρέος να συνεχίσουμε σήμερα τον αγώνα που η θυσία τους άφησε στη μέση. Για να μη γίνει η ζωή και η δουλειά μας καύσιμο στην πολεμική οικονομία και στους πολέμους των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ. Για να μην πληρώσουν ξανά οι εργαζόμενοι το τίμημα των ανταγωνισμών των ιμπεριαλιστών που γεννά το σύστημα της εκμετάλλευσης. Για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, φτώχεια και πολέμους».

Κείμενο υπογραφών από την Ενωση Φωτορεπόρτερ Ελλάδας

Την άποψη ότι «το εν λόγω φωτογραφικό ντοκουμέντο δεν αποτελεί μόνο πειστήριο των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί και ως ένας αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού σε μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής και αντιστασιακής πάλης» εκφράζει το ΔΣ της Ενωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδας και τονίζει πως «το εν λόγω φωτογραφικό ντοκουμέντο οφείλει να πραγματοποιήσει τον σκοπό του, που δεν είναι άλλος από το να αποτελέσει πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα, το αύριο, για τις νέες γενιές», καλώντας «το υπουργείο Πολιτισμού, το υπουργείο Εσωτερικών και η Βουλή των Ελλήνων να προβούν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να αποκτηθούν και να αποδοθούν τα φωτογραφικά αρχεία, στον Δήμο Χαϊδαρίου, στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, αλλά και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά σε όλο τον λαό και να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο». Καλεί σε συλλογή υπογραφών τα μέλη της, καθώς και ευρύτερα συναδέλφους/ισσες φωτογράφους να συνυπογράψουν το κείμενο.



Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ