2026 The Associated Press. All |
Επικαλούμενο πηγές από την τουρκική κυβέρνηση, το αμερικανικό πρακτορείο κάνει λόγο για βήμα επισημοποίησης διεκδικήσεων που η Τουρκία προβάλλει εδώ και καιρό, επιδιώκοντας και τετελεσμένα αναφορικά με την ιδιοκτησία πιθανών πόρων φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες το σχέδιο θα βασίζεται σε διαχρονικές τουρκικές διεκδικήσεις, όπως ότι περιοχές ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού στο Αιγαίο υπάγονται σε αρμοδιότητες της Αγκυρας, από ζητήματα έρευνας και διάσωσης μέχρι άδειες ερευνών σε διεθνή ύδατα. Παράλληλα θα επαναλαμβάνεται η θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει σε ισχύ και συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η δε τουρκική εφημερίδα «Milliyet» με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της την Παρασκευή ανέφερε ότι η Αγκυρα εργάζεται «επί ενός νέου νομοσχεδίου, που θα ρυθμίσει από αρχή μέχρι τέλους τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της. Αυτό το βήμα, που στοχεύει στην ενίσχυση των νομικών θέσεων, αφορά στενά και τις ισορροπίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο».
Αν και το τουρκικό ΥΠΕΞ αρνήθηκε προς το παρόν να σχολιάσει το δημοσίευμα, σχετικά δημοσιεύματα αναμεταδίδουν ευρέως τις δηλώσεις που έκανε προ ημερών ο ηγέτης του Εθνικιστικού Κινήματος (ΜΗΡ) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, στενός συνεργάτης του κυβερνώντος ΑΚΡ του Ερντογάν: «Η πολιτική της ειρήνης δεν μπορεί να ασκείται μόνο με καλή πρόθεση. Απαιτεί ισχύ, προετοιμασία, αποτρεπτική ικανότητα και ένα στιβαρό εσωτερικό μέτωπο. Οποιος δεν έχει δύναμη στο πεδίο, αποδυναμώνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οποιος διαθέτει εύθραυστη οικονομία, έχει περιορισμένο διπλωματικό πεδίο δράσης». Πρόσθεσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να είναι αποφασιστική απέναντι σε κάθε βήμα που αγνοεί τα συμφέροντά της στις θαλάσσιες ζώνες και «δεν θα επιτρέψει τη διάβρωση της ισορροπίας δικαίου στο Αιγαίο». Την ίδια στιγμή, διάφορα ΜΜΕ έσπευσαν να υπενθυμίσουν - καθόλου τυχαία - δήλωση του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, που αναφορικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις είχε αναφέρει: «Εγώ δεν αποδέχομαι τα 12 μίλια, εσύ δεν αποδέχεσαι τα 6 μίλια, μπορούν να συζητηθούν... Σε ορισμένα σημεία... Αυτά συζητήθηκαν με τις διερευνητικές επαφές, προχώρησαν σε κάποια σημεία. Το πρόβλημα στο Αιγαίο δεν είναι πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί».
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση της ΝΔ κάνει ότι «δεν τρέχει τίποτα» και επιμένει να καλλιεργεί αυταπάτες περί των σχέσεων «καλής γειτονίας» που μπορούν να καλλιεργηθούν εντός ευρωατλαντικού και αμερικανοΝΑΤΟικού πλαισίου. Ερωτηθείς σχετικά χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης είπε ότι «κάθε μονομερής ενέργεια η οποία συντελείται με εθνική νομοθεσία» προφανώς «δεν έχει απολύτως καμία αξία από άποψη Διεθνούς Δικαίου». Επιχειρώντας να προσπεράσει την κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας, τις πάγιες διεκδικήσεις και την αναβάθμισή τους μέσα από τα ΝΑΤΟικά σχέδια στην περιοχή, έκανε λόγο για κινήσεις που απευθύνονται «μόνο στο εσωτερικό κάθε χώρας (...) για εσωτερική κατανάλωση» και επανέλαβε ότι «η Ελλάδα είναι ένα κράτος το οποίο σέβεται πριν και πάνω απ' όλα το Διεθνές Δίκαιο, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας» - προσπερνώντας βέβαια ότι ακόμα και όσα τυπικά περιλαμβάνονται σε αυτό το τα ακυρώνει η στάση εκλεκτών συμμάχων της, με πρώτες τις ΗΠΑ, που π.χ. δεν αναγνωρίζουν τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Η κυβέρνηση άλλωστε κάνει πως δεν βλέπει ότι η εμπλοκή στον αμερικανοΝΑΤΟικό σχεδιασμό, π.χ. με την αποστολή φρεγατών στην Κύπρο, όπως και οι στενές σχέσεις με το κράτος - δολόφονο Ισραήλ, που είναι σε τροχιά σύγκρουσης με την Αγκυρα, μπλέκουν παραπέρα το κουβάρι των αντιθέσεων και των κινδύνων για τον λαό.
Καταλήγοντας ο Π. Μαρινάκης επέλεξε να αναμασήσει τον γνωστό εφησυχασμό περί των κυβερνητικών κινήσεων όπως ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, «που καθορίστηκαν τα απώτατα δυνητικά όρια της χώρας με τη σφραγίδα της Ευρώπης και όλες οι υπόλοιπες πρωτοβουλίες σε ενεργειακό επίπεδο και όχι μόνο, που έχουν ξεκάθαρο γεωπολιτικό αποτύπωμα».
Από τη πλευρά του ο Τούρκος Πρόεδρος Ρ. Τ. Ερντογάν, από το βήμα έκθεσης για την πολεμική βιομηχανία, δήλωσε ότι «η Τουρκία διαθέτει επαρκώς τη δύναμη και την ισχύ να σπάσει το χέρι κάθε εχθρικού στοιχείου που θα τολμήσει να βάλει στο στόχαστρο την πατρίδα μας», με φόντο και τη ραγδαία ανέλιξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας στην διεθνή αγορά.
Την ίδια στιγμή, Τούρκοι αναλυτές, παρατηρώντας τις εξελίξεις στις σχέσεις διαφόρων μελών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, σημείωναν π.χ. για τις σχέσεις Γαλλίας - Τουρκίας ότι καμία από τις δύο δεν μπορεί να αγνοήσει την άλλη, λόγω Ουκρανίας, Ενέργειας, ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκής ασφάλειας, και τόνιζαν ότι «ο διάλογος είναι το κλειδί».
Από την άλλη, αναφορικά με τις διαπραγματεύσεις που «τρέχουν» για την ένταξη και της Κύπρου στο ΝΑΤΟ ο τουρκικός Τύπος συνιστά προσοχή σε ανταλλάγματα που Λευκωσία και Αθήνα φέρονται να εξετάζουν, π.χ. για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE.
Στο μεταξύ, τουρκικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος προχώρησε χθες σε 5 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου στο βορειοανατολικό Αιγαίο.
Το τέλμα που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, οι σφοδρές αντιθέσεις στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο που φέρνουν «στον αφρό» τα οικονομικά σοκ του πολέμου, τα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης που «ισορροπούν» ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ, δημιουργούν προβληματισμούς στα αστικά επιτελεία, που αποτυπώνονται και στον αστικό Τύπο.
Για παράδειγμα, σε δηλώσεις του στο «ΒΗΜΑ», Ελληνας διπλωμάτης με προϋπηρεσία σε διεθνείς οργανισμούς αναφέρει πως η Ελλάδα στο φόντο των αντιθέσεων ΕΕ - ΗΠΑ θα έπρεπε «ήδη να αναζητεί εναλλακτικές διαδρομές προς την ενίσχυση των θέσεών μας». Το σχετικό ρεπορτάζ φιλοξενεί επίσης δηλώσεις στελέχους της ΝΔ υπό τον όρο ανωνυμίας, που υποστηρίζει πως οι δύο βάρκες που πατάει η Ελλάδα «είναι μια δύσκολη ισορροπία, η θέση μας όμως είναι στην Ευρώπη, πρέπει να στηρίξουμε το εγχείρημα της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας και δη τη Γαλλία, η οποία το "τρέχει"». Από την άλλη, ωστόσο, θέτει την απάντηση του υπουργού Αμυνας, Νίκου Δένδια, στο αν η ευρωαμερικανική αντιπαράθεση αντανακλά στο δίπολο Αθήνας - Ουάσιγκτον, που ήταν πως ο ίδιος δεν έχει δει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις να χειροτερεύουν καθόλου και πως «είναι, νομίζω, σε πάρα πολύ καλό επίπεδο».
Ενδεικτικές επίσης για το κλίμα προβληματισμού που προκαλούν οι εξελίξεις είναι οι απαντήσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, σε συνέντευξή του επίσης στο «ΒΗΜΑ», ο οποίος αναφέρει ότι «δίδαγμα» των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν αποτελεί ότι «απεδείχθη ότι οι ισχυροί δεν είναι τόσο ισχυροί όσο νόμιζαν» και «θυμάται» πως «διαχρονικά η ευρωπαϊκή και η ρωσική οικονομία υπήρξαν συμπληρωματικές» και πως οι πιέσεις που δέχεται η οικονομία της ΕΕ από το ενεργειακό σοκ του πολέμου θα μετριάζονταν σε περίπτωση που «έρεαν ανεμπόδιστα τα ρωσικά ενεργειακά αγαθά στη Γηραιά Ηπειρο». Ταυτόχρονα, ο ίδιος υποστήριξε πως η Ευρώπη «επιβάλλεται να αξιολογήσει τα κινεζικά τεχνολογικά, παραγωγικά και ανταγωνιστικά επιτεύγματα» εξαίροντας τον κινεζικό καπιταλισμό.
Τα «ΝΕΑ» ανέφεραν το Σαββατοκύριακο πως «οι αλλεπάλληλες συγκρούσεις και η εποχή Τραμπ 2.0 ωθούν τους Ευρωπαίους σε μια δύσκολη διαδικασία στρατηγικής αυτονόμησης και γεωπολιτικής ενηλικίωσης», και πως «σκληρή αλήθεια» αποτελεί το γεγονός ότι «η διατλαντική σχέση βρίσκεται πλέον σε υπαρξιακή κρίση, με κίνδυνο αποσύνδεσης. Σε έναν κόσμο ρήξης με τη μεταπολεμική παγκόσμια τάξη, για την Ευρώπη αυτό μεταφράζεται σε μια αναγκαστική και μάλλον επώδυνη διαδικασία γεωπολιτικής ενηλικίωσης (...) Τα δεδομένα και οι προκλήσεις της νέας εποχής επιβάλλουν διαφορετικές προτεραιότητες: Μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, ενίσχυση της άμυνας, διαφοροποίηση οικονομικών μοντέλων, επαναπροσδιορισμό των διεθνών συμμαχιών, πολυμερή συνεργασία».
Επίσης στα «ΝΕΑ» σε συνέντευξή του, ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ανέφερε πως «η Ευρώπη δεν πρέπει να γονατίζει μπροστά στις ΗΠΑ», συμπληρώνοντας: «Εχουμε τα δικά μας συμφέροντα. Αυτό που αποδυναμώνει τη θέση μας είναι ότι πρέπει να αποφασίσουμε ομόφωνα», για να συμπληρωθεί από άρθρο του προέδρου του Foundation Robert Schuman, που σημειώνει πως «το χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού βαθαίνει συνεχώς».
Η «Καθημερινή» διερωτάται στο κυριακάτικο φύλλο «ποια Αμερική μετά το Ιράν» και σημειώνει πως «ο τρίτος πόλεμος των ΗΠΑ στον Κόλπο ανέδειξε τα όρια της αμερικανικής ισχύος». Επίσης αναφέρει πως «ο πόλεμος κατέληξε σε στρατιωτικό τέλμα και πολιτικό φιάσκο», μεταφέροντας απόσπασμα άρθρου του «The Atlantic», που μεταξύ άλλων σημειώνει: «Οποτε και όπως λήξει ο πόλεμος με το Ιράν, έχει ήδη αναδείξει και μεγεθύνει τους κινδύνους μιας νέας, πολυπολικής διεθνούς τάξης: μεγαλύτερα ρήγματα ανάμεσα στις ΗΠΑ και πρώην συμμάχους της, ενίσχυση των επεκτατικών μεγάλων δυνάμεων, Ρωσίας και Κίνας, επιτάχυνση του παγκόσμιου πολιτικού και οικονομικού χάους και μια Αμερική ασθενέστερη και περισσότερο απομονωμένη από κάθε άλλη φορά μετά τη δεκαετία του 1930».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ενρίκο Λέτα, πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, μιλώντας στην «Καθημερινή» ενόψει της επίσκεψής του στην Αθήνα, σημειώνει μεταξύ άλλων πως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ήδη «λειτουργούν ως καταλύτης», καθώς «κατέστησαν σαφές ότι η στρατηγική αυτονομία (σ.σ. της ΕΕ) έχει πλέον γίνει αναγκαιότητα».
Η Αλέκα Παπαρήγα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, απέστειλε το παρακάτω ευχαριστήριο μήνυμα προς το ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό της Ορθοπεδικής κλινικής του Κωνσταντοπούλειου Γενικού Νοσοκομείου Ν. Ιωνίας: «Ευχαριστώ θερμά όλο το ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό της Β' Ορθοπεδικής κλινικής του Κωνσταντοπούλειου ΓΝ Ν. Ιωνίας, και ιδιαίτερα τον διευθυντή της κλινικής, την αναισθησιολόγο και τον φυσιοθεραπευτή, οι οποίοι μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες, εξαιτίας των μεγάλων ελλείψεων που υπάρχουν στα δημόσια νοσοκομεία, επιτελούν με αρτιότητα το έργο τους».