Ραγδαίες εξελίξεις, που φέρνουν και ένταση των γενικότερων γεωπολιτικών ανταγωνισμών που διεξάγονται με βιτρίνα τον παγκόσμιο εμπορευματοποιημένο αθλητισμό, σημειώνονται το τελευταίο διάστημα στο φλέγον - στο πλαίσιο των ανταγωνισμών - ζήτημα της διεθνούς τύχης του ρωσικού και του λευκορωσικού αθλητισμού. Σημειώνεται ότι αθλητές και ομάδες των δύο χωρών, τόσο σε εθνικό όσο και σε διασυλλογικό επίπεδο, τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων, με απαγόρευση της παρουσίας τους στις διεθνείς διοργανώσεις έπειτα από το ξεκίνημα του πολέμου στην Ουκρανία με τη ρωσική εισβολή του 2022. Απόφαση που σχετίζεται και με τον πόλεμο προπαγάνδας που διεξάγεται όλα αυτά τα χρόνια παράλληλα με τις εχθροπραξίες, και για τον οποίο ο αθλητισμός, εξαιτίας της δημοφιλίας του, αποτελεί ιδιαίτερα πρόσφορο έδαφος.

Τους τελευταίους μήνες, ιδιαίτερα τους δύο πρώτους της νέας χρονιάς, και με τους ανταγωνισμούς να οξύνονται τόσο σε ευρωπαϊκό έδαφος όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, μπαίνει σε φάση εξελίξεων και το συγκεκριμένο ζήτημα. Η διεξαγωγή των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο ξεκίνημα της χρονιάς στην Ιταλία, σε Μιλάνο και Κορτίνα, αποτέλεσε αφορμή ώστε το προηγούμενο εξάμηνο το θέμα της ρωσικής συμμετοχής όχι μόνο να βρεθεί για πολλοστή φορά στο τραπέζι της συζήτησης, αλλά και να γίνουν αλλαγές στο στάτους που υπήρχε μέχρι πρότινος. Αρχικά τον περασμένο Σεπτέμβρη η Παγκόσμια Ομοσπονδία Σκι (εκ των κορυφαίων στον χώρο των χειμερινών αθλημάτων), ακολουθώντας την πεπατημένη των τελευταίων ετών, απαγόρευσε τη συμμετοχή αθλητών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, αλλά η ΔΟΕ, που έχει υπό την αιγίδα της και τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, επέτρεψε τη συμμετοχή ορισμένου αριθμού αθλητών από αυτές τις χώρες, έστω και υπό καθεστώς αυστηρής «ουδετερότητας» (χωρίς σημαία, ύμνους, διακριτικά). Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο μπλοκ των χωρών που θεωρούνται βασικοί ανταγωνιστές της Ρωσίας.

Παράλληλα με τα όσα συνέβαιναν στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες βρίσκονται σε εξέλιξη και οι σχεδιασμοί για αλλαγή τακτικής σχετικά με την άρση των κυρώσεων κατά του ρωσικού αθλητισμού και στο υπόλοιπο οικοδόμημα του παγκόσμιου αθλητισμού, και μάλιστα σε βασικές πλευρές του, όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και ο υγρός στίβος, που έχουν τη δική τους βαρύτητα και δημοφιλία. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ειδικά για το οικοδόμημα του εμπορευματοποιημένου αθλητισμού ο αποκλεισμός της Ρωσίας σημαίνει και αποκλεισμό των ρωσικών κεφαλαίων, τα οποία για χρόνια μέσω χορηγιών (π.χ. «Gazprom») και ανάληψης διοργανώσεων (Xειμερινοί Ολυμπιακοί στο Σότσι, Μουντιάλ 2016, τελικές φάσεις διασυλλογικών διοργανώσεων σε ποδόσφαιρο, μπάσκετ, υγρό στίβο) με τον έναν ή τον άλλο τρόπο αποτελούσαν βασικό γρανάζι για την κίνηση του χρήματος εντός του οικοδομήματος - και η απουσία τους θεωρείται βασικό πλήγμα στο κυνήγι των κερδών.

Πέραν των όσων συνέβησαν ενόψει Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, η κίνηση που «τάραξε τα νερά» ήταν η διαφαινόμενη αλλαγή τακτικής της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, της FIFA: Στα τέλη Γενάρη ο πρόεδρός της, Τζιάνι Ινφαντίνο, κατά την επίσκεψή του στο Λονδίνο, σε δηλώσεις του στο «Sky News» για πρώτη φορά τα τελευταία τέσσερα χρόνια τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της άρσης των κυρώσεων σε βάρος των ρωσικών Εθνικών ομάδων και συλλόγων και της επιστροφής τους στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. «Πρέπει οπωσδήποτε να εξετάσουμε την επανένταξη της Ρωσίας. Αυτός ο αποκλεισμός δεν πέτυχε τίποτα, δημιούργησε μόνο περισσότερη απογοήτευση και μίσος. Το να αφήσουμε τα αγόρια και τα κορίτσια από τη Ρωσία να παίξουν ποδόσφαιρο σε άλλα μέρη της Ευρώπης θα βοηθούσε. Είναι κάτι που πρέπει να κάνουμε σίγουρα, τουλάχιστον στις μικρές ηλικίες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ινφαντίνο.

Τα λεγόμενά του προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις, στις οποίες πρωτοστάτησε η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Ουκρανίας, η οποία εξέδωσε ανακοίνωση κατά του Ινφαντίνο, καλώντας τη FIFA να ξανασκεφτεί το θέμα και να μην προχωρήσει σε άρση του αποκλεισμού. Το μέρος της ουκρανικής πλευράς πήραν επίσημα και ανεπίσημα κι άλλες χώρες, όπως η Πολωνία, χώρες της Σκανδιναβίας, η Αγγλία κ.λπ. Θέση πήρε και η ΕΕ, με τον επίτροπο Αθλητισμού να επικρίνει έντονα τον πρόεδρο της FIFA και να ζητάει τη διατήρηση των κυρώσεων.

Τα νερά όμως είχε «ταράξει» για τα καλά, πριν τις δηλώσεις Ινφαντίνο, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Υγρού Στίβου, με τον εκτελεστικό διευθυντή της να ενημερώνει αρχές Νοέμβρη όλες τις Ομοσπονδίες του αθλήματος σχετικά με την απόφαση για άρση των κυρώσεων και ολοκληρωτική επιστροφή της Ρωσίας και της Λευκορωσίας σε όλα τα αθλήματα του χώρου, ακόμα και στα ομαδικά. Κάτι που σημαίνει ότι όσον αφορά τον υγρό στίβο οι αθλητές και οι ομάδες των δύο χωρών θα μπορούν να συμμετάσχουν κανονικά σε όλες τις ηπειρωτικές διοργανώσεις, σε προκριματικά για Παγκόσμια Πρωταθλήματα και Ολυμπιακούς Αγώνες σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες. Μάλιστα, στο διάστημα μετά την απόφαση και μέχρι σήμερα η World Aquatics το προχώρησε ακόμα περισσότερο, με τα σχέδια να περιλαμβάνουν την ανάθεση διεθνών διοργανώσεων στη Ρωσία, αρχικά ηλικιακών κατηγοριών.

Την ίδια ώρα, παρά τις αντιδράσεις ο δρόμος για την επιστροφή του ρωσικού αθλητισμού στο διεθνές προσκήνιο δείχνει να ανοίγει για τα καλά και σε άλλα αθλήματα, όπου οι αρμόδιοι φορείς μελετούν πιο σοβαρά από ποτέ την τελευταία τετραετία ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Τον περασμένο Νοέμβρη η Παγκόσμια Ομοσπονδία Τζούντο (IJF) - της οποίας μάλιστα ο Ρώσος ηγέτης Βλ. Πούτιν ήταν επίτιμος πρόεδρος μέχρι το 2022 - αποφάσισε την άρση των κυρώσεων και την επαναφορά της πλήρους εθνικής εκπροσώπησης των Ρώσων αθλητών στις διοργανώσεις του αθλήματος. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει μπει στο τραπέζι το τελευταίο διάστημα και το ζήτημα της επιστροφής των ρωσικών ομάδων μπάσκετ, με τη Euroleague (μέλος της οποίας παραμένει η ΤΣΣΚΑ Μόσχας) να το μελετά σοβαρά, ειδικά από τη στιγμή που η σχεδιαζόμενη εμπλοκή του αμερικανικού ΝΒΑ στο ευρωπαϊκό μπάσκετ αποτελεί σοβαρή απειλή για τη Λίγκα των ισχυρότερων ευρωπαϊκών συλλόγων.