ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 14 Μάρτη 2026 - Κυριακή 15 Μάρτη 2026
Σελ. /40
Επί σκηνής οι ανάγκες των ηθοποιών

Οι ηθοποιοί εδώ και καιρό και έχοντας δώσει από τον Δεκέμβρη μέχρι σήμερα 4 μαζικότατες απεργιακές μάχες διεξάγουν έναν δίκαιο αγώνα, ώστε να αποκτήσουν ξανά, μετά από 14 χρόνια, Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Ο αγώνας αυτός είναι αγώνας επιβίωσης απέναντι σε μια όλο και πιο σκληρή πραγματικότητα. Οι ατελείωτες απλήρωτες ή υποπληρωμένες ώρες πρόβας, η αδυναμία συγκέντρωσης ενσήμων για ασφάλιση και περίθαλψη, η αβεβαιότητα του για πόσο καιρό θα παίζεται μια παράσταση, η απώλεια των συγγενικών τους δικαιωμάτων από τα τηλεοπτικά γυρίσματα, οι άθλιες συνθήκες διαμονής και εργασίας στις καλοκαιρινές περιοδείες, η βασανιστική ανασφάλεια και το ατέρμονο κυνήγι καταρτίσεων και σεμιναρίων για να συντηρηθούν σε μια ολοένα και πιο απαιτητική «αγορά», όλα αυτά μαζί είναι εμπόδιο για να ζει ο ηθοποιός από την τέχνη του, έτσι που να μπορεί ολόψυχα και ολόπλευρα να της αφοσιωθεί.

Τα σοβαρά αυτά προβλήματα, σε συνδυασμό και σύνδεση με τη γενικότερη κυβερνητική και ευρωενωσιακή αντεργατική πολιτική (ακρίβεια, επίθεση στις ΣΣΕ, 13ωρη δουλειά κ.ά.) μέσα στο κλίμα της πολεμικής προετοιμασίας και με την ενεργητική συμμετοχή της χώρας στις πολεμικές συγκρούσεις, δημιουργούν μια κατάσταση εκρηκτική, κάνουν το ποτήρι να ξεχειλίζει. Η συνολική κατάσταση σήμερα υπαγορεύει τη συνέχιση αυτού του αγώνα με επιμονή, με ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή και πρωτοβουλία, με κλιμάκωση.


Είναι θετικό ότι από το ξεκίνημά της η αγωνιστική κινητοποίηση των ηθοποιών έβαλε στο στόχαστρο τον πραγματικό υπεύθυνο για την εργασιακή τους κατάσταση, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η υπογραφή ΣΣΕ δεν είναι ένα ζήτημα επικοινωνιακό, δεν είναι υπόθεση πολλών συναντήσεων, αλλά αγώνα, διεκδίκησης και επιβολής. Συνδέοντας την απεργιακή τους δραστηριότητα με παρεμβάσεις στο κοινό που αμέσως ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά τους, επιτυγχάνοντας τη στήριξή τους από άλλους συντελεστές των παραστάσεων όπως οι μουσικοί και οι τεχνικοί που απέργησαν μαζί τους, επιδιώκοντας και δεχόμενοι την αλληλεγγύη από διεθνούς φήμης καλλιτέχνες και σωματεία ηθοποιών ανά τον κόσμο, κατάφεραν μετά από χρόνια να ασκήσουν πραγματική πίεση στην εργοδοσία.

Δύο γραμμές συγκρούονται

Πράγματι στο θέατρο, πίσω από τη λάμψη και τους προβολείς, συγκρούονται αντικειμενικά δύο γραμμές. Η μία είναι η κοινωνική ανάγκη για θέατρο που ανεβάζει τον άνθρωπο, η ανάγκη των πραγματικών συντελεστών μιας παράστασης, των εργαζομένων στο θέατρο καλλιτεχνών, τεχνικών κ.ά. να μπορούν να αφοσιωθούν σε αυτό που αγαπάνε. Τα παραπάνω συγκρούονται με τα κέρδη των επιχειρηματιών του κλάδου, που χυδαία αντιμετωπίζουν τους ηθοποιούς ως κόστος, την τέχνη ως εμπόρευμα, το θέατρο ως «μαγαζί», όπως κυνικά το χαρακτήρισαν δημόσια κάποιοι εργοδότες.

Στον αγώνα για ΣΣΕ, που είναι οξυγόνο και ελπίδα για τον κλάδο, οι κομμουνιστές πρωτοστατούν υπερασπιζόμενοι με συνέπεια και σταθερότητα τα δικαιώματα των εργαζομένων στον κλάδο απέναντι στις απαιτήσεις της εργοδοσίας. Αντίθετα, η προηγούμενη ηγεσία του ΣΕΗ προωθούσε την αντίληψη της «συνεργασίας» μαζί της, διαχωρίζοντας τους εργοδότες σε καλούς και κακούς και σπέρνοντας την αυταπάτη ότι κάποιοι «καλοί» θα συμπονέσουν τους ηθοποιούς. Αποσιωπούσαν δηλαδή το ότι όλοι ανεξαίρετα οι εργοδότες επιδιώκουν την εκμετάλλευση των εργαζομένων για αύξηση της κερδοφορίας τους στο πλαίσιο του μεταξύ τους ανταγωνισμού.

Ακόμα πριν ξεκινήσουν οι απεργίες, κάποιοι από αυτούς έλεγαν ότι δεν θα πετύχουν. Αυτά οδηγούσαν σε βολική καθυστέρηση για την εργοδοσία. Καθυστέρηση που κράτησε πάνω από έναν χρόνο, καλλιεργώντας και τη λογική της ανάθεσης κοινών προβλημάτων στο ΔΣ. Στον σημερινό αγώνα, οι άλλες δυνάμεις εγκατέλειψαν το τιμόνι του ΣΕΗ την πιο κρίσιμη ώρα. Χαρακτηριστικά, μετά την απεργία στις 27 Δεκέμβρη έσπερναν την ηττοπάθεια, λέγοντας ότι «ο αγώνας απέτυχε, είμαστε στο μηδέν». Με τη στάση τους καλλιεργούσαν την εντύπωση ότι το ΣΕΗ μπορεί να τα βρει με την εργοδοσία, αφού μέλη δύο παρατάξεων του ΔΣ ήταν οι μόνοι ηθοποιοί που πήγαν σε φιέστα της εργοδοσίας, απέναντι σε έναν κλάδο που δεν ξεγελάστηκε. Η παραπάνω στάση, για άλλους λόγους για την κάθε δύναμη, βοηθά στην πράξη τη γραμμή της εργοδοσίας που θέλει τη διάσπαση του κλάδου και την απογοήτευση. Είναι σίγουρο ότι αν υιοθετούνταν τα παραπάνω από το ΣΕΗ, δεν θα μπορούσε να είναι αντάξιο των περιστάσεων, οι ηθοποιοί θα ήταν προκαταβολικά χαμένοι.

Ομως οι ηθοποιοί θέλουν ένα ΣΕΗ, όπου να μπορούν να ακουμπήσουν τις προσδοκίες και τις ανάγκες τους, ένα ΣΕΗ που να οδηγεί τον αγώνα και όχι να υποτάσσεται και να σιωπά. Αντίστοιχα, θέλουν μια Ομοσπονδία που θα στηρίζει τις διεκδικήσεις τους, αντί να βάζει εμπόδια και τρικλοποδιές, όπως έκανε η σημερινή ηγεσία της ΠΟΘΑ, που προσπάθησε να τον σταματήσει σέρνοντάς τον στη διαιτησία.

Κατακτήσεις και νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά στη δράση

Πράγματι, στη θητεία της σημερινής διοίκησης του ΣΕΗ, οι ηθοποιοί με εμπιστοσύνη στην κατεύθυνση που ακολούθησε, είχαν σημαντικές κατακτήσεις και νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά στη δράση τους.

Υπογράφηκαν συμβάσεις με αυξήσεις σε ΚΘΒΕ και Εθνικό Θέατρο. Στο Εθνικό Θέατρο η προσπάθεια της διοίκησης να περάσει στη σύμβαση όλο το νομικό οπλοστάσιο που επεκτείνει τον εργάσιμο χρόνο δεν πέρασε.

Δεκάδες εργατικές υποθέσεις, δεδουλευμένα, αποζημιώσεις, κερδήθηκαν υπέρ των ηθοποιών.

Η ΣΣΕ στο ελεύθερο θέατρο έγινε πρώτο θέμα συζήτησης και απεργιακής διεκδίκησης από όλο τον κλάδο, με συμμετοχή που ξεπέρασε το 90%.

Αναπτύχθηκε η συμμαχία μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων ηθοποιών, που δημιουργούν μεταξύ τους μικρές θεατρικές ομάδες, γιατί όλοι πλήττονται από την ίδια αντιλαϊκή πολιτική.

Ο αγώνας αγκαλιάστηκε από όλες τις ειδικότητες του θεάτρου, αλλά και από το κοινό, τον φυσικό αποδέκτη της τέχνης.

Οι ηθοποιοί δεν κλείστηκαν αποκλειστικά στα κλαδικά τους αιτήματα. Δέθηκαν με τις αγωνιστικές δυνάμεις του υπόλοιπου εργατικού - λαϊκού κινήματος, για να αντιμετωπίσουν τα μικρά και τα μεγάλα προβλήματα που τους βασανίζουν.

Μαζί με τους σπουδαστές των δραματικών σχολών, τους αυριανούς συναδέλφους τους παλεύουν ενάντια στο νομοσχέδιο - κοροϊδία για την Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, που φέρνει η κυβέρνηση, παλεύοντας για ουσιαστική αναβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών.

Να ενισχυθεί η γραμμή σύγκρουσης και στις επερχόμενες εκλογές του ΣΕΗ

Η σημερινή πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα ενός κόσμου που σαπίζει και απειλεί με καταστροφές όλη την ανθρωπότητα διαμορφώνει προϋποθέσεις για γενικότερο προβληματισμό. Η μαζική συμμετοχή των ηθοποιών στον παρατεταμένο αγώνα τους δείχνει ότι αυτά που τους καταπιέζουν είναι ακόμη πιο πολλά από την απουσία μιας σύμβασης.

Ειδικά σ' αυτήν τη συγκυρία το ιστορικό σωματείο των ηθοποιών, το ΣΕΗ, χρειάζεται να συνεχίσει να είναι η δύναμη των ηθοποιών, να συνεχίσει να στριμώχνει την εργοδοσία και την κυβέρνηση. Γι' αυτό είναι όρος να ανανεωθεί, να ενισχυθεί στις επερχόμενες εκλογές για ανάδειξη νέου ΔΣ το ψηφοδέλτιο που απαρτίζεται από τους κομμουνιστές και άλλους απεργούς, αγωνιστές, με το όνομα «Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών». Σε τελευταία ανάλυση, κρίνεται το αν στο ΣΕΗ θα ακολουθηθεί γραμμή σύγκρουσης ή ταξικής συνεργασίας και προσαρμογής στις προδιαγραφές της κυβερνητικής πολιτικής, της ΕΕ και των εργοδοτών.

Το θέατρο μπορεί σήμερα να απελευθερωθεί μόνο αν φύγει από την εξίσωση του κέρδους. Γι' αυτό ο αγώνας που κρίνεται σήμερα και μέσα από τον αγώνα για Σύμβαση, είναι αγώνας που συγκρούεται με την καρδιά του σημερινού συστήματος. Αγώνας που είναι ανάγκη να δυναμώσει στους ηθοποιούς, σε όλους τους καλλιτέχνες.

Η αληθινή τέχνη είναι εχθρική για τον καπιταλισμό, γιατί μπορεί να αμφισβητήσει τη σημερινή βαρβαρότητα, να οξύνει τον νου, γιατί ο άνθρωπος δεν είναι εργαλείο, αλλά ξέρει να σκέφτεται. Η αληθινή τέχνη δεν είναι ο ανιστόρητος και ωμός αντικομμουνισμός που μεγαλώνει σε μεγάλα φεστιβάλ και παραγωγές, δεν είναι να διαφημίζουμε την «εθνική συμφιλίωση» που δεν υπήρξε ποτέ.

Η αληθινή τέχνη υπηρετεί και μιλάει για το συμφέρον των πολλών, για αυτό είναι ύψιστης σημασίας οι ηθοποιοί να πάρουν θέση στο πλάι των λαών που δοκιμάζονται όπως της Παλαιστίνης, του Ιράν, του Λιβάνου, της Κούβας τόσο με την τέχνη τους όσο και με τη στάση, την τοποθέτηση και τους αγώνες τους. Να παλέψουν μαζί με τον λαό για άμεση απεμπλοκή της χώρας, να κλείσουν οι βάσεις του ΝΑΤΟ, να επιστρέψουν τώρα όλες οι αποστολές που είναι εκτός συνόρων. Να μη δεχτούν στο όνομα καμίας χρηματοδότησης την «πολεμική κουλτούρα» των φερέτρων στην οποία τους καλούν με χαμόγελα, ο υπ. Αμυνας, η πρέσβειρα των ΗΠΑ κ.ά.

Οι ηθοποιοί σε αυτές τις συνθήκες πρέπει συνολικά να μείνουν «επί σκηνής» για τα μεγάλα γεγονότα που ζούμε και θα ζήσουμε. Σε αυτήν την προσπάθεια είναι κρίσιμο το ΣΕΗ να είναι δικό τους. Των ηθοποιών. Στήριγμα των αγώνων τους. Και οι κομμουνιστές θα δώσουν όλες τους τις δυνάμεις γι' αυτό.


Βιβή ΣΙΩΡΑ
Γραμματέας της ΤΟ Καλλιτεχνών και μέλος της ΕΠ της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ



Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ