Μνήμη βαθιά χαραγμένη σαν αλάτι πάνω στις πέτρες της, στα πρόσωπα των ανθρώπων της. Το 1922, όταν οι φλόγες τύλιγαν τη Σμύρνη και οι διωγμένοι της Μικράς Ασίας έψαχναν σωτηρία στη θάλασσα, η Χίος αντίκρισε καΐκια φορτωμένα ψυχές. Μανάδες που κρατούσαν σφιχτά τα παιδιά τους, γέροντες που κοιτούσαν πίσω για τελευταία φορά, νέους που άφηναν όνειρα θαμμένα κάτω από τα ερείπια.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν έγιναν πρόσφυγες από επιλογή. Τους έκανε η Ιστορία των πολέμων, γιατί οι ανταγωνισμοί των μεγάλων δυνάμεων, οι επιδιώξεις της αστικής τάξης, η «Μεγάλη Ιδέα» και τα συμφέροντα των μονοπωλίων τούς έριξαν στη δίνη του πολέμου. Και όταν πάτησαν στη Χίο δεν βρήκαν έτοιμη γη της επαγγελίας, αντίθετα βρέθηκαν ξανά αντιμέτωποι με τη σκληρή ταξική πραγματικότητα: Ανεργία, εξαθλίωση, άθλιες συνθήκες στέγασης, εκμετάλλευση της ανάγκης τους για φτηνό μεροκάματο.

Η αστική εξουσία τούς ήθελε φτηνή εργατική δύναμη. Τους εγκατέστησε σε συνοικισμούς χωρίς υποδομές, τους άφησε να παλεύουν με τις αρρώστιες και την πείνα. Κι όμως, μέσα από αυτήν τη σκληρή πραγματικότητα οι πρόσφυγες οργανώθηκαν. Μπήκαν στα σωματεία, πάλεψαν για ψωμί και δικαιώματα, έδωσαν δύναμη στο εργατικό κίνημα. Ενωσαν τη μοίρα τους με τους ντόπιους φτωχούς γιατί αναγνώρισαν τον κοινό αντίπαλο, το σάπιο σύστημα του κέρδους και των πολέμων.

Το πρόσφατο ναυάγιο - έγκλημα με πρόσφυγες στα νερά του νησιού μάς κοιτάζει κατάματα. Είναι η ίδια εικόνα που κάποτε ζούσαν οι παππούδες μας. Σώματα παγωμένα, παιδιά που κλαίνε, άνθρωποι που βγαίνουν στη στεριά με βλέμμα χαμένο, κουβαλώντας μόνο τη ζωή τους, κι αυτήν από «σπόντα»...

Και πάλι οι αιτίες ίδιες. Πόλεμοι που σπέρνονται για τα κέρδη των λίγων. Επεμβάσεις, ανταγωνισμοί, φτώχεια που καταπίνει ολόκληρους λαούς. Οι πρόσφυγες του σήμερα, από τη Μέση Ανατολή, την Ασία, την Αφρική, δεν διαφέρουν σε τίποτα από εκείνους του 1922. Αλλα ονόματα, ίδια δάκρυα. Αλλες γλώσσες, ίδιος φόβος. Ιδια η απόγνωση της μάνας που ανεβαίνει σε μια βάρκα χωρίς να ξέρει αν θα φτάσει...

Οταν κάποιος απλώνει το χέρι σε έναν ναυαγό, δεν βοηθά «έναν ξένο». Συναντά την ίδια του την Ιστορία. Συναντά τον προπάππο που κάποτε σώθηκε γιατί κάποιος άλλος άπλωσε το χέρι. Συναντά τη γιαγιά του που έφτασε με ένα μπογαλάκι και έστησε ζωή από την αρχή...

Οι σημερινοί πρόσφυγες είναι θύματα της ίδιας πολιτικής που εμπλέκει και τη χώρα μας σε επικίνδυνους σχεδιασμούς, που μετατρέπει το Αιγαίο σε πεδίο στρατιωτικών ασκήσεων και το ΝΑΤΟ σε «εγγυητή» της ειρήνης. Είναι θύματα μιας Ευρωπαϊκής Ενωσης που υψώνει φράχτες και στρατόπεδα - φυλακές, που μετρά την ανθρώπινη ζωή με όρους κόστους - οφέλους.

Ξέρεις πια καλά πως η Μεσόγειος έχει γεμίσει τάφους χωρίς όνομα... Μα κάθε τάφος είναι ένας άνθρωπος που κάποτε γελούσε, που είχε σπίτι, γειτονιά, φίλους, οικογένεια. Κάθε πνιγμένο παιδί είναι μια ολόκληρη ζωή που δεν πρόλαβε να ανθίσει... Και μπροστά σε αυτόν τον πόνο δεν έχουν θέση η μισανθρωπιά και ο ρατσισμός, δεν χωρά φόβος ή ψυχρή ουδετερότητα, ούτε τα «επτασφράγιστα» στόματα και τα αντιδραστικά παραληρήματα...

Η αλληλεγγύη ως όπλο των λαών είναι καθήκον μνήμης, είναι η βαθιά κατανόηση ότι ο ξεριζωμός δεν έχει εθνικότητα. Οτι ο πόνος δεν έχει διαβατήριο, ότι οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν μεταξύ τους, έχουν μονάχα να ενωθούν απέναντι στον καπιταλισμό που γεννά τους πολέμους και τη φτώχεια. Είναι η ανάγκη για οργάνωση της πάλης ενάντια στην πολιτική του κέρδους, που οδηγεί λαούς στην προσφυγιά και μετατρέπει τις θάλασσες σε υγρά νεκροταφεία. Είναι η απαίτηση να μη συμμετέχει η χώρα σε ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Να κλείσουν οι βάσεις του θανάτου, να υπάρξουν ανθρώπινες συνθήκες υποδοχής και πραγματική προστασία για τους κατατρεγμένους.

Γιατί η Ιστορία δεν είναι για να τη θυμόμαστε μόνο με δάκρυα και λόγους. Είναι για να τη συνεχίζουμε με πράξεις και τίμιους όρκους. Είναι για να διδασκόμαστε ότι οι λαοί σώζονται όταν στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλον. Οταν τα ταξικά αδέρφια παλεύουν πλάι - πλάι, με καρδιά ανοιχτή. Με μνήμη ζωντανή. Με ορμή και με ψυχή.

Το πραγματικό δίλημμα λοιπόν δεν είναι «οι ντόπιοι ή οι ξένοι». Είναι οι λαοί ή τα κέρδη των λίγων. Είναι η ζωή ή η βαρβαρότητα ενός συστήματος που γεννά φτώχεια, πολέμους και προσφυγιά. Ο αγώνας για αλληλεγγύη στους πρόσφυγες και μετανάστες δεν είναι ξεκομμένος από τον αγώνα για δουλειά με δικαιώματα, για Υγεία και Παιδεία, για ειρήνη, για λαϊκή ευημερία.

Είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, είναι όλα εκείνα για τα οποία αξίζει κανείς να παλέψει, ανατρέποντας το σάπιο σύστημα του πολέμου και της εκμετάλλευσης, ακολουθώντας τον δρόμο που δείχνει το φως που φέγγει από το σοσιαλιστικό μέλλον, για να χτίσουμε επιτέλους έναν κόσμο στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων...

Η αποστολή του «Ριζοσπάστη» βρέθηκε στην καρδιά των γεγονότων στη Χίο, εκεί όπου οι εργαζόμενοι του νοσοκομείου του νησιού έδωσαν και συνεχίζουν να δίνουν τη δική τους μάχη στις επάλξεις της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης.

Οι άνθρωποι που βρέθηκαν από την πρώτη κιόλας στιγμή στην πρώτη γραμμή, περιθάλποντας τους τραυματίες του πολύνεκρου εγκλήματος στο 1,5 μίλι από τις ακτές της Χίου, μιλούν στην εφημερίδα και οι συγκλονιστικές αποκαλύψεις τους αποτελούν μια γερή γροθιά στο στομάχι. Ταυτόχρονα ξεσκίζουν το πέπλο της προπαγάνδας και της «συγκάλυψης» και φέρνουν στο φως το πιο αποκρουστικό, κτηνώδες πρόσωπο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, που συνθλίβει την ανθρώπινη ζωή στα γρανάζια της κερδοφορίας και των ανταγωνισμών.

Οπως λένε, το Σκυλίτσειο Γενικό Νοσοκομείο κλήθηκε πρώτη φορά να αντιμετωπίσει τέτοιας έκτασης περιστατικό, με την αγωνία να χτυπάει «κόκκινο» και με τη μάχη να σωθεί μια ακόμη ανθρώπινη ζωή να δίνεται κυριολεκτικά στο δευτερόλεπτο!

Οι μαρτυρίες τους μας αφήνουν άφωνους: «Ολοι ήταν με συνθλιπτικά τραύματα. Είχες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, σπασμένα πόδια, χέρια, παραμορφωμένοι και διαλυμένοι άνθρωποι από τη σύγκρουση. Κι άλλες φορές είχαμε περιστατικά με μετανάστες, αλλά ήταν πνιγμοί. Τέτοιους τραυματισμούς δεν είχαμε ποτέ έως τώρα κι αυτό είναι που δημιουργεί πολλά ερωτηματικά». Αυτή η περιγραφή για τα όσα αντίκρισαν επιβεβαιώνεται και από τις ιατροδικαστικές εκθέσεις για τους 15 σκοτωμένους Αφγανούς πρόσφυγες. «Το αίμα έρεε παντού», είναι η συμπυκνωμένη εικόνα που δίνουν και που από μόνη της λέει πολλά...

Οι σκηνές που ακολούθησαν με την αυγή του ήλιου θύμισαν αρχαία τραγωδία, συνεχίζουν οι υγειονομικοί. «Εχανε η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Οι τραυματισμένες μητέρες έψαχναν να βρουν τα παιδιά τους». «Στην παιδιατρική ψάχναμε χέρια να ταΐσουμε τα μωρά, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά ήταν σε κατάσταση σοκ, τα κρεβάτια δεν έφταναν, βάλαμε ράντζα, ό,τι μπορούσαμε» και προσθέτουν: «Ολοι όσοι επέβαιναν στο δουλεμπορικό ήταν οικογένειες, και όταν πια τελείωσαν οι ταυτοποιήσεις και τους ανακοινώθηκαν οι θάνατοι, ήταν η πιο ανατριχιαστική στιγμή. Οι γυναίκες έκλαιγαν, άλλες από αυτές έχασαν τους συζύγους τους, άλλες τα παιδιά τους».

Σύμφωνα με τα όσα μάλιστα αποκαλύπτουν, μετά το συμβάν «αδέρφια και συγγενείς των θυμάτων από πόλεις από το Βέλγιο, το Λονδίνο και αλλού άρχισαν να έρχονται σε επαφή με το νοσοκομείο, ψάχνοντας με απόγνωση τους δικούς τους ανθρώπους».

Εδώ είναι που καταρρίπτεται με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο το αντιδραστικό επιχείρημα των κυβερνώντων και της ΕΕ, περί «φύλαξης των συνόρων». Από ποιον κινδυνεύουν τα σύνορα; Από τους ξεριζωμένους των ιμπεριαλιστικών πολέμων και της φτώχειας, που δεν είχαν καμία πρόθεση να μείνουν στη Χίο; Το γεγονός ότι οι συγγενείς τους τους περίμεναν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αποδεικνύει ότι τα σύνορα δεν απειλούνται από κατατρεγμένες οικογένειες αλλά από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες ΝΑΤΟ - ΕΕ, που αντιμετωπίζουν το Αιγαίο ως κοινό επιχειρησιακό χώρο, και εκθέτει ανεπανόρθωτα τη δράση του Λιμενικού ως κατασταλτικού μηχανισμού του αστικού κράτους. Αυτό στο πλαίσιο των κατευθύνσεων της ΕΕ και της Frontex, αποδεικνύεται ότι δεν στοχεύει στην «ασφάλεια», αλλά καλείται να υπηρετήσει μια πολιτική που θεωρεί την ανθρώπινη ζωή αναλώσιμη, μετατρέποντας το Αιγαίο και τη Μεσόγειο σε υγρό τάφο για χιλιάδες κατατρεγμένους.

Οι υγειονομικοί επίσης δεν μασάνε τα λόγια τους: «Το άλλο που επίσης αποκαλύφθηκε για μια ακόμη φορά μέσα από αυτήν την τραγωδία, είναι η ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας Υγείας, γιατί το αποκούμπι όλων μας είναι το νοσοκομείο. Ανάλογης έκτασης περιστατικό θα μπορούσαμε να έχουμε και σε μια άλλη έκτακτη ανάγκη με μαζική προσέλευση τραυματιών. Το νοσοκομείο δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στο φιλότιμο, πρέπει οπωσδήποτε να γίνουν προσλήψεις, για να υπάρχει η δυνατότητα αντιμετώπισης αντίστοιχων καταστάσεων που μπορεί να ξανασυμβούν». «Σε αυτό το περιστατικό το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό έτρεχε και δεν έφτανε», συμπληρώνουν, ενώ για τη μεταφορά των νεκρών στο νεκροταφείο επιστρατεύτηκαν ακόμη και συμβασιούχοι τραυματιοφορείς που είχε λήξει η σύμβασή τους, αλλά και εργαζόμενοι από την τεχνική υπηρεσία του νοσοκομείου που ανέλαβαν να φέρουν εις πέρας το βαρύ καθήκον.

«Βοήθεια από πουθενά δεν ήρθε. Μόνοι μας, αλληλέγγυα ανταπεξήλθαμε οι υγειονομικοί, χωρίς να σκεφτούμε ούτε ποιοι ήταν αυτοί που ήταν τραυματισμένοι, ούτε χρώμα, ούτε θρησκεία, πάντα αυτό πράττουμε. Οι υγειονομικοί δεν έχουμε χάσει την ανθρωπιά μας και ούτε θα τη χάσουμε», τονίζουν, δίνοντας δυνατή ελπιδοφόρα απάντηση, ράπισμα στον ρατσισμό και την ξενοφοβία που προωθεί το αστικό κράτος.