«Μέρα Μαγιού μου μίσεψες,

μέρα Μαγιού, σε χάνω...»

Τον συγκεκριμένο στίχο τον έχουν ακούσει αρκετές φορές τα παιδιά, σε κάποια γιορτή ή εκδήλωση και σίγουρα σε κάποια Πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση που έχουν βρεθεί. Ομως, είναι πολύ λιγότερα αυτά που γνωρίζουν πότε, πώς και γιατί γράφτηκε.

Κι αυτό δεν είναι μη αναμενόμενο, αν σκεφτούμε πως μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της ταξικής πάλης και μια από τις μεγαλύτερες απεργίες στη χώρα μας, αυτή του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη, είναι κυριολεκτικά εξαφανισμένη από τα σχολικά βιβλία.

Οχι τυχαία, γιατί - αν διδασκόταν - το λιγότερο που θα πετύχαινε είναι να φανερώσει την ανεξάντλητη δύναμη του αποφασισμένου λαού, απέναντι στους καταπιεστές του.

Και κάτι τέτοιο, οι τελευταίοι δεν θα το ήθελαν. Το θέλουμε, όμως, εμείς για τα παιδιά μας. Ωστε, όχι μόνο να γνωρίσουν την Ιστορία και να διδαχθούν από τα συμπεράσματα της εποχής, αποκτώντας δύναμη και αυτοπεποίθηση. Αλλά μέσα από τον ηρωισμό των εργατών της Θεσσαλονίκης, να διαπαιδαγωγηθούν με τα ανώτερα ιδανικά της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης, της αυταπάρνησης και του αγώνα, κόντρα στις σάπιες αξίες του ανταγωνισμού, του ατομισμού, του γρήγορου και ευκαιριακού, που προωθεί το σύστημα.

Αυτόν τον σκοπό έρχεται να υπηρετήσει η νέα έκδοση για παιδιά, που είναι αφιερωμένη στα 90 χρόνια από τον Μάη του 1936, στη Θεσσαλονίκη, και θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες, μαζί με το καινούριο τεύχος του «κόκκινου Αερόστατου».

Μία έκδοση που χρειάζεται να διαδοθεί πλατιά σε γονείς, που θέλουν να συζητήσουν με τα παιδιά τους, να δοθεί ως ένα «ξεχωριστό» δώρο σε μαθητές, να φτάσει σε πολλούς εκπαιδευτικούς, που προσπαθούν να «ανοίξουν τα μυαλά» των μαθητών τους, να τους διδάξουν την ιστορική αλήθεια, να τους διαπαιδαγωγήσουν ολόπλευρα.

Η συγγραφή της έκδοσης δεν αποδείχτηκε εύκολη υπόθεση. Ομως η κατακτημένη συλλογική πείρα αποτέλεσε πολύτιμο εφόδιο, για το τελικό αποτέλεσμα.

Αξιοποιήθηκε, έτσι, η μεθοδολογία προηγούμενων εκδόσεων, όπως για το 1821, τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τη Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή κ.τ.λ.

Η πείρα από τους φίλους του «κόκκινου Αερόστατου» και από εκπαιδευτικούς, που έχουν κάνει παρόμοιες συζητήσεις με παιδιά, για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει η προσέγγιση ενός ιστορικού γεγονότος.

Ενώ, και οι γνώμες και σκέψεις, αυριανών δασκάλων και σημερινών φοιτητών των Παιδαγωγικών Τμημάτων, συνέβαλαν στη διαμόρφωση της δομής και του περιεχομένου της έκδοσης.

Σ' αυτήν τη βάση, η έκδοση δεν στηρίζεται μόνο στο κείμενο, που είναι προσαρμοσμένο σε μικρές ηλικίες. Δίνει βαρύτητα και στο επιλεγμένο φωτογραφικό υλικό, ώστε να αποτυπώνεται η πραγματικότητα, εμπνέοντας και όχι προκαλώντας δέος και φόβο. Γιατί τα παιδιά θα δουν απεργούς και αγώνες, θα δουν πρόσωπα αποφασισμένα να παλέψουν για το δίκιο τους, θα δουν συνομήλικούς τους να διαδηλώνουν μαζί με τους γονείς τους, που τότε εργάζονταν ακόμα και από 10 ετών σε εργασίες που σήμερα δεν υπάρχουν πια.

Ετσι, με αφορμή το κείμενο και τις φωτογραφίες, μπορεί να ανοίξει παράλληλα μία συζήτηση για την παιδική εργασία, για δουλειές που χάνονται, αλλά και νέες που εμφανίζονται. Τελικά, η κουβέντα μπορεί να φτάσει και στον ρόλο του ανθρώπου ως της κύριας παραγωγικής δύναμης. Του εργάτη που είναι αυτός που παράγει τον πλούτο της κοινωνίας. Τη σημασία της απεργίας, που παραμένει ισχυρό όπλο των καταπιεσμένων.

Αναδεικνύεται, επίσης, η Τέχνη, φανερώνοντας τον ρόλο της στην επίδραση της συνείδησης του κόσμου. Γι' αυτό από το αφιέρωμα δεν θα μπορούσαν να λείπουν έργα του χαράκτη Τάσου. Οπως και στίχοι από τον «Επιτάφιο», όπου γίνεται μία προσπάθεια, να εξηγηθεί το περιεχόμενο του ποιήματος.

Επίσης, στην έκδοση θα βρει κανείς χάρτη της Θεσσαλονίκης, με τα βασικά σημεία των γεγονότων. Αυτά βοηθάνε για να έχουν τα παιδιά μία σαφή εικόνα του χώρου όπου εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα του Μάη. Ειδικά παιδιά από τη Θεσσαλονίκη, να αντιληφθούν, πως στους δρόμους που σήμερα περπατάνε, παίζουν, βγαίνουν μία βόλτα, πριν 90 χρόνια... δόθηκαν μεγάλοι αγώνες και μάχες. Ενώ, ο χάρτης μπορεί να αξιοποιηθεί, για ιστορικούς περιπάτους, με την ίδια την έκδοση να αποτελεί το βασικό περιεχόμενο μιας ξενάγησης, ή με την κατάλληλη διαμόρφωση ακόμα και ένα παιχνίδι «κρυμμένου θησαυρού».

Το τελικό, όμως, κείμενο, χρειαζόταν την «έγκριση» και αυτών στους οποίους απευθύνεται. Ηταν σημαντικό, πριν εκδοθεί, να διαβαστεί από παιδιά, ώστε να διαπιστωθεί αν τους αρέσει, αν το καταλαβαίνουν, αν τους μένει «κάτι» στο τέλος. Αλλά και να πουν γνώμες, παρατηρήσεις, ακόμα και για συντακτικά «λάθη» που ξεφεύγουν καμιά φορά και από τους μεγάλους. Ετσι, το τελικό κείμενο δεν μοιάζει πολύ με το αρχικό, όχι μόνο στη δομή, αλλά και σε εκφράσεις, σε ποια γεγονότα χρειαζόταν να επικεντρωθεί περισσότερο ή λιγότερο, πώς να «δένονται» όλα αυτά μεταξύ τους.

Τέλος, όπως γίνεται και με κάθε τεύχος του περιοδικού, στο site της «Σύγχρονης Εποχής» θα υπάρχει διαμορφωμένο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για να εμπλουτίσει τη συζήτηση. Το υλικό θα περιλαμβάνει διάφορες μορφές, όπως σταυρόλεξο, ακροστιχίδα, συμπλήρωση διαλόγων σε κόμικ, ζωγραφική. Αλλά και πιο απαιτητικές δραστηριότητες που οξύνουν την κριτική σκέψη και δίνουν ρόλο στα παιδιά, όπως το να γράψουν μία ανταπόκριση ως δημοσιογράφοι σε εφημερίδα της εποχής, ένα γράμμα σε κάποιο φίλο τους κ.ά. Καθώς και δραστηριότητες που τους φέρνουν σε καλύτερη επαφή με τη Λογοτεχνία, όπως αξιοποίηση αποσπασμάτων από το έργο του Θέμου Κορνάρου, που αποτύπωσε τα γεγονότα του Μάη του 1936, αλλά και δραστηριότητες πάνω στον «Επιτάφιο», για να καταφέρει ένα παιδί να διαπιστώσει ότι το ποίημα δεν καταγράφει τα γεγονότα, αλλά τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις αποφάσεις που καλείται να πάρει, η μητέρα του Τάσου Τούση, που στο πρόσωπό της αποτυπώνεται ολόκληρος ο λαός.

Σε κάθε περίπτωση, η εκτίμηση είναι πως μέσα από την αξιοποίηση της συγκεκριμένης έκδοσης, τα παιδιά, όχι μόνο θα «πατήσουν καλύτερα στα πόδια τους», γιατί θα αποκτήσουν δύναμη και αυτοπεποίθηση από τη νέα γνώση που θα έχουν. Αλλά θα διαμορφώσουν και κριτήριο για τη στάση ζωής τους, μέσα από τα συμπεράσματα που εξάγονται, όταν θα διαπιστώσουν ότι «κάθε αγώνας αφήνει παρακαταθήκη για το μέλλον» και ότι «την πραγματική δύναμη την έχουν στα χέρια τους οι λαοί», αυτοί που «γράφουν την Ιστορία»!

Γιατί, χάρη στους παππούδες και τις γιαγιάδες τους, που βρέθηκαν στα οδοφράγματα του Μάη, και όλους όσοι κράτησαν τη σημαία του αγώνα ψηλά, τα σημερινά παιδιά είναι αυτά που θα χρωματίσουν με τα δικά τους χρώματα τις λαμπρές λεωφόρους του μέλλοντος!