Eurokinissi

Ιδιαίτερα στην περίπτωση της Κύπρου το Ηνωμένο Βασίλειο διατήρησε για δεκαετίες καθοριστικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, χρησιμοποιώντας τις βάσεις ως στρατηγικά ερείσματα για την προβολή της πολιτικής και στρατιωτικής του ισχύος. Οι βάσεις λειτουργούν μέχρι σήμερα ως βασικός κόμβος των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ προς τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, ενισχύοντας την προώθηση των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών και τη διάχυση στρατιωτικής ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, η επίθεση στο Ακρωτήρι κατεδάφισε αυτήν την εικόνα. Αποδόμησε την προπαγάνδα περί παρόχων και παροχών δήθεν ασφάλειας. Κυρίως όμως ανέδειξε βαθύτερες διεργασίες μέσα στο ίδιο το σύστημα των καπιταλιστικών ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η όξυνση διαπερνά και ταυτόχρονα αναδιατάσσει τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς μεταξύ των κρατών - μελών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Ειδικά σε ό,τι αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, γίνεται πιο ευδιάκριτη η δυσκολία του να διατηρήσει μόνο του την ιστορική στρατιωτική και πολιτική του βαρύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι μετα-Brexit ταλαντεύσεις του Λονδίνου - ανάμεσα στη στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στη στροφή προς τον Ινδο-Ειρηνικό μέσω AUKUS και στην προσπάθεια διατήρησης ρόλου στις ευρωπαϊκές εξελίξεις - περιορίζουν την ικανότητά του να λειτουργεί πλέον ως αυτόνομος πόλος επιρροής.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δημιουργούνται νέα περιθώρια δράσης για άλλες ευρωατλαντικές δυνάμεις να ισχυροποιήσουν τη θέση τους. Επομένως, η επίσκεψη του Μακρόν στην Κύπρο δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως ένα απλό πλαίσιο της διμερούς συνεργασίας, αλλά συνδέεται με την ευρύτερη αναδιάταξη των ευρωΝΑΤΟικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αλλωστε, η παρουσία της «TotalEnergies» στα κυπριακά κοιτάσματα αερίου και οι στρατιωτικές συμφωνίες του 2025 για την αναβάθμιση της ναυτικής βάσης στο Μαρί - μόλις 45 χλμ. από το Ακρωτήρι - αναδεικνύουν τον ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Γαλλία στις ευρωΝΑΤΟικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Επομένως, η παρουσία του Μακρόν στην Κύπρο, μαζί με εκείνη του Κυριάκου Μητσοτάκη, ανεξάρτητα από τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ ή του Ηνωμένου Βασιλείου, αναδεικνύει τον στόχο ενίσχυσης του ρόλου της Γαλλίας στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη ευρωΝΑΤΟικής αναδιάταξης ή ανακατανομής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ετσι, η Κύπρος - λόγω θέσης ανάμεσα στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Αφρική και στην Ανατολική Μεσόγειο - καθίσταται σημείο όπου συμπυκνώνονται ανταγωνιστικά καπιταλιστικά συμφέροντα. Πιο συγκεκριμένα, η εντεινόμενη στρατιωτικοποίηση της Κύπρου δεν μπορεί να κατανοηθεί έξω από το ευρύτερο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε κάθε περίπτωση, οι ανταγωνισμοί αυτοί προβάλλονται κάθε φορά ως «εθνικοί» στόχοι από τις αστικές κυβερνήσεις, ενώ τα κίβδηλα άλλοθι που τους συνοδεύουν δεν ανταποκρίνονται στα συμφέροντα των λαϊκών τάξεων και των εργαζομένων, που διαρκώς επωμίζονται θυσίες. Το κυρίαρχο αφήγημα λ.χ. ότι μια μικρή χώρα «δεν έχει άλλη επιλογή» από το να προσδένεται στην ευρωΝΑΤΟική συμμαχία στοιχίζεται με την αποδοχή των συσχετισμών του ιμπεριαλιστικού συστήματος.

Ομως οι επιλογές των κρατών δεν είναι ουδέτερες, ούτε μοιραίες. Αντίθετα, συνδέονται με τα συμφέροντα των κυρίαρχων αστικών τάξεων, που επιδιώκουν να ενταχθούν σε συγκεκριμένα κέντρα ισχύος για πολιτικά και οικονομικά οφέλη. Ως εκ τούτου, η πρόσδεση της Κύπρου στην ευρωΝΑΤΟική αλυσίδα, που προβάλλεται ως «αναγκαιότητα» ή «ρεαλισμός», δεν αποτελεί παρά πλασματικό δίλημμα, το οποίο διαιωνίζει την κηδεμονία εντός του ευρωΝΑΤΟικού συστήματος ανταγωνισμών. Η δε κηδεμονία στηρίζεται μέσω τουλάχιστον τριών βασικών αξόνων.

Ετσι εξηγείται και η κάθοδος της ευρωΝΑΤΟικής αρμάδας στην περιοχή γύρω από τις αγγλικές βάσεις: Της γαλλικής, ισπανικής, ιταλικής, ελληνικής ...και πάει λέγοντας! Επιπλέον, η υλοποίηση της «Στρατιωτικής Σένγκεν» στην Κύπρο χρηματοδοτείται συστηματικά μέσω εργαλείων όπως το Connecting Europe Facility (CEF) και το πρόγραμμα SAFE, που μετατρέπουν κρίσιμες υποδομές σε εγκαταστάσεις διπλής χρήσης (dual use). Για την Κύπρο αυτό σημαίνει ότι οι δημόσιες υποδομές παύουν να εξυπηρετούν τις λαϊκές ανάγκες και μεταμορφώνονται σε «στρατιωτικούς διαδρόμους» προς την Ανατολή.

Ειδικότερα η βάση στο Μαρί αποτελεί κρίσιμο στρατηγικό ορμητήριο για την επιτήρηση της Ανατολικής Μεσογείου. Στο δε πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, η βάση λειτουργεί ταυτόχρονα ως σημείο ελέγχου ενεργειακών διαδρομών και θαλάσσιων οδών, καταδεικνύοντας πώς η Κύπρος μετατρέπεται σε κρίκο στην αλυσίδα των ευρωατλαντικών ανταγωνισμών.

Εξάλλου, έχει αποδειχθεί ιστορικά ότι συμφωνίες και εμπλοκές που αποτυπώθηκαν ως «ιστορικές» από τις αστικές κυβερνήσεις και τα μονοπώλια, τελικά οδήγησαν σε οδυνηρές για τον λαό καταστάσεις.

Επομένως, η πραγματική διέξοδος για τον κυπριακό λαό δεν βρίσκεται στην επιλογή «κηδεμονίας» ή «προστασίας», ούτε στην αποδοχή των ΝΑΤΟικών προδιαγραφών για «κινητικότητα». Βρίσκεται στην κοινή πάλη με τους λαούς της περιοχής ώστε να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά του Ιράν, να τερματιστούν η γενοκτονία και η κατοχή στην Παλαιστίνη. Εξάλλου, ο κάθε πόλεμος των ιμπεριαλιστών δεν είναι των λαών.