Δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται παρεμπόδιση της δράσης των σωματείων από δημοτικές αρχές. Για χρόνια αρνούνταν την παραχώρηση της κεντρικής πλατείας για τη μεγάλη εκδήλωση αλληλεγγύης του ΕΚΙ, αρνήθηκαν σχολικές αίθουσες για τη στέγαση των Λαϊκών Μαθημάτων Αλληλεγγύης, έφτασαν να επιβάλουν πρόστιμο 800 ευρώ για αφισοκόλληση που αφορούσε την ίδια εκδήλωση, μέσα από την οποία - ανάμεσα στα άλλα - συγκεντρώνονται εισφορές για τη λειτουργία των Μαθημάτων Αλληλεγγύης σε μαθητές της πόλης.

Ενοχλεί ότι δεν πρόκειται για «events», αλλά για οργανωμένη προσπάθεια που «δένει» την ψυχαγωγία με τις διεκδικήσεις, χτίζει δεσμούς με την εργατική - λαϊκή οικογένεια και φέρνει νέο κόσμο σε επαφή με τα σωματεία.

Η δραστηριότητα εκδηλώσεων του ΕΚΙ και των σωματείων του είναι πλούσια και πολύμορφη. Πολλές πρωτοβουλίες γεννήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία, μέσα στη φωτιά της καπιταλιστικής κρίσης, όπως τα εμβληματικά Λαϊκά Μαθήματα Αλληλεγγύης. Στο ίδιο πλαίσιο αναπτύχθηκαν σταθερές πολιτιστικές και ψυχαγωγικές δράσεις: Το καλοκαίρι παιδική γιορτή στο Αλσος και εκδρομές για μπάνια, με κορύφωση τη μεγάλη εκδήλωση αλληλεγγύης. Τον χειμώνα χριστουγεννιάτικες και αποκριάτικες εκδηλώσεις για παιδιά. Επιπλέον πρωτοβουλίες με πλατιά απεύθυνση, όπως αγώνες δρόμου. Οι περισσότερες ξεκίνησαν από μια συγκεκριμένη ανάγκη: Να στηριχτεί μια αγωνιστική προσπάθεια και να εκφραστεί έμπρακτα η αλληλεγγύη, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούν και ως «ανάσα» μέσα στις δυσκολίες της ταξικής πάλης. Γι' αυτό δεν είναι αποκομμένες από τη συνδικαλιστική δράση. Είναι μέρος της, και επειδή ακουμπάνε όλες τις πλευρές της ζωής της εργατικής - λαϊκής οικογένειας, δυναμώνουν τους δεσμούς και την οργάνωση.

Οι εκδηλώσεις κουβαλάνε μέσα τους εργατικές διεκδικήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η μεγάλη εκδήλωση αλληλεγγύης τον Αύγουστο του 2025, που τα σωματεία τη μετέτρεψαν σε μαζικό «ΟΧΙ» στα σχέδια για 13ωρη δουλειά, σε εφαλτήριο για συσκέψεις και προετοιμασία της απεργιακής απάντησης. Παράλληλα, μέσα από βίντεο - αφιερώματα και παρεμβάσεις προβάλλονται αγώνες που άφησαν αποτύπωμα (ΛΑΡΚΟ, «Ζαγόρι», «Market In»), όχι ως «ιστορίες» αλλά ως παραδείγματα οργάνωσης.

Αντίστοιχα, στις παιδικές γιορτές στο Αλσος αναδεικνύονται η εγκατάλειψη των ελεύθερων χώρων και η υποστελέχωση δημοτικών υπηρεσιών, δεμένες με την απαίτηση για δημόσιες και δωρεάν υποδομές (ΚΔΑΠ, παιδικές χαρές, αθλητικούς χώρους) και με φραγμό στην εμπορευματοποίηση και την ανταποδοτική λειτουργία τους.

Και στους αγώνες δρόμου που ξεκίνησαν ως πρωτοβουλία αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης, το μήνυμα μπαίνει στο κέντρο της διοργάνωσης. Το 2025 ο αγώνας «Από τα Τέμπη έως τη Γάζα, σε έναν δρόμο χωρίς οξυγόνο» ένωσε το έγκλημα των Τεμπών με τη σφαγή στη Γάζα και έβαλε στο στόχαστρο την κοινή τους αιτία: Τα «εγκλήματα για τα κέρδη», τη θυσία της ζωής στον βωμό του κέρδους. Εκατοντάδες δρομείς έτρεξαν με τον συμβολικό αριθμό «29.000+» στο στήθος. Ετσι, μέσα από τέτοιες δράσεις αποτυπώνεται στην πράξη το «εμείς», κόντρα στο πρότυπο της ατομικής επιτυχίας και του ανταγωνισμού.

Τίποτα από αυτά δεν στήνεται «από μόνο του». Πίσω από κάθε δράση υπάρχει οργανωμένο σχέδιο των σωματείων και του ΕΚΙ. Πριν από τις μεγάλες εκδηλώσεις προηγείται πλατιά καμπάνια: Εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς και γειτονιές, με τετρασέλιδες ανακοινώσεις που δένουν την ανάγκη για ψυχαγωγία με τα εργασιακά προβλήματα και τις διεκδικήσεις. Στο στήσιμο και στη λειτουργία πιάνουν δουλειά δεκάδες μέλη και συνδικαλιστές. Γύρω τους συσπειρώνονται κι άλλοι εργαζόμενοι, άνθρωποι που αναλαμβάνουν πρακτικές χρεώσεις, βάζουν το μεράκι και τις ικανότητές τους.

Βασική πλευρά είναι και η οικονομική ενίσχυση: Η λαχειοφόρος αγορά του Αυγούστου «δίευρο το δίευρο» εξασφαλίζει πόρους για τις δράσεις και για δομές όπως τα Λαϊκά Μαθήματα Αλληλεγγύης. Στους χώρους των εκδηλώσεων λειτουργούν σταθερά περίπτερα των σωματείων. Εκεί γίνεται ενημέρωση, ανοίγει κουβέντα, γίνονται νέες εγγραφές επιτόπου. Ετσι, οι πρωτοβουλίες αυτές γίνονται γέφυρα ώστε εργαζόμενοι και λαϊκές οικογένειες να έρθουν σε επαφή με τα σωματεία. Και πάνω σε αυτό το έδαφος οργανώνεται και η συνέχεια: Συσκέψεις στους χώρους δουλειάς, κλιμάκωση, προετοιμασία απεργιών.

Αυτό το σχέδιο φαίνεται και στο περιεχόμενο που δίνουν οι διοργανωτές στις εκδηλώσεις. Η μαζικότητα έχει κατακτηθεί γιατί επιμένουν να συνδυάζουν ποιοτική ψυχαγωγία με περιεχόμενο που αφήνει αποτύπωμα. Η παιδική γιορτή στο Αλσος είναι χαρακτηριστική: Δεν στήνεται σαν ένας μεγάλος παιδότοπος, αλλά σαν χώρος όπου η γνώση και η δημιουργία γίνονται συλλογική εμπειρία. Με εργαστήρια, δημιουργικές δραστηριότητες, επαφή με επιστήμες και τέχνες, τραγούδι και θεατρική παράδοση (Καραγκιόζης), προβάλλονται κεντρικά ζητήματα: Ο ελεύθερος χρόνος και η ουσιαστική μάθηση, που συνθλίβονται από ένα σχολείο που εξοντώνει, έως τη σχέση γονιού - παιδιού, που υπονομεύεται από τα ατέλειωτα ωράρια και την εντατικοποίηση.

Χαρακτηριστικό ήταν ότι πέρυσι, με σύνθημα εμπνευσμένο από τον Μενέλαο Λουντέμη, «Ενα παιδί μετράει τ' άστρα», αναδείχθηκε η αντίφαση του πώς η επιστήμη, ενώ θα μπορούσε να ξαλαφρώνει τον άνθρωπο από τον μόχθο, συχνά υποτάσσεται στα κέρδη και στους πολεμικούς εξοπλισμούς. Στο εργαστήρι «Λωρίδα της Γάζας» τα παιδιά ζωγράφισαν για την ειρήνη, ενώ μέσα από το πλανητάριο και την έκθεση για την Ιστορία του Διαστήματος γνώρισαν τι σημαίνει «γνωρίζω τον κόσμο για να μπορώ να τον αλλάξω».

Αν υπάρχει μία δράση που συμπυκνώνει τι σημαίνει η πολύμορφη δραστηριότητα των σωματείων, αυτή είναι τα Λαϊκά Μαθήματα Αλληλεγγύης. Κάθε Σεπτέμβρη «ένα άλλο κουδούνι» χτυπά στην έδρα του ΕΚΙ: Η φωνή του εκπαιδευτικού που εθελοντικά καλεί τα παιδιά στις διαμορφωμένες αίθουσες, για να σταθούν απέναντι στους ταξικούς φραγμούς ενός σχολείου που δυσκολεύει ολοένα και περισσότερο τη μόρφωση των παιδιών των λαϊκών οικογενειών. Τα Λαϊκά Μαθήματα δεν λειτουργούν απλώς ως «δωρεάν φροντιστήριο», ούτε υποκαθιστούν το σχολείο. Στόχος τους είναι αφενός η στήριξη μαθητών και γονιών στη μάχη της γνώσης, αφετέρου η έμπρακτη διδασκαλία της αλληλεγγύης και της συλλογικότητας, ότι μπροστά στις δυσκολίες «μόνο ο λαός μπορεί να σώσει τον λαό».

Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των αιτήσεων ξεπερνά τις 100, ενώ «συνολικά έχουν φοιτήσει αυτά τα χρόνια πάνω από 1.000 μαθητές», σημειώνει η Γιώτα Γρηγοριάδου, εκπαιδευτικός και μέλος του Σωματείου Ιδιωτικής Εκπαίδευσης «Ρόζα Ιμβριώτη». Συμμετέχουν δεκάδες εθελοντές εκπαιδευτικοί (φοιτητές, εργαζόμενοι, άνεργοι, δημόσιοι, ιδιωτικοί, συνταξιούχοι), καλύπτοντας μαθήματα για Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο, καθώς και ξένες γλώσσες (Αγγλικά, Ισπανικά), με βασικά Μαθηματικά, Εκθεση και Φυσική.

Η ανάγκη προκύπτει από το ίδιο το οικονομικό βάρος και τις δυσκολίες πρόσβασης. «Πολλά φροντιστήρια δεν δέχονταν μαθητές», λέει η Κατερίνα, μαθήτρια που συμμετείχε στα μαθήματα λόγω οικονομικής δυσκολίας. Αντίστοιχα ο Γιώργος Κοντόρης στέλνει τα παιδιά του για να καλύψουν κενά σε μαθήματα όπου δεν μπορούσαν να βοηθήσουν (π.χ. Αρχαία) λόγω του κόστους.

Και τα μαθήματα δεν αφήνουν μόνο «κάλυψη ύλης». Στην πορεία χτίζονται δεσμοί: Θεατρική παράσταση ως σημείο συνάντησης, βοήθεια μέχρι τα «τελευταία μέτρα» (π.χ. μηχανογραφικά), πρώην μαθητές που έγιναν εκπαιδευτικοί και αναζητούν ανάλογες πρωτοβουλίες στις πόλεις τους κ.λπ.

Αυτή η πείρα ανοίγει και συζήτηση για την «επόμενη μέρα». Η Ευθαλία Δενδρινού, εκπαιδευτικός από το 2015, θέτει ως στόχο τα επόμενα χρόνια το περιεχόμενο των μαθημάτων να διευρυνθεί. Να υπάρχουν πλευρές που να ανοίγουν τη σκέψη των παιδιών πέρα από την απλή σχολική ύλη, με ερεθίσματα από την Ιστορία του εργατικού κινήματος και τη λογοτεχνία. Να ενισχυθεί η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες (ταινίες, θέατρο), με στήριξη από το Εργατικό Κέντρο. Και να γίνει ακόμα πιο ουσιαστική η επαφή με γονείς και μαθητές, ώστε να κατανοείται όχι μόνο η ανάγκη της βοήθειας, αλλά και η αξία της αλληλεγγύης και της συνέπειας ως στοιχείο συλλογικής στάσης ζωής.

Αυτό φοβούνται εργοδοσία και κράτος, γι' αυτό και επιχειρούν να βάζουν εμπόδια στη δράση των σωματείων: Ενα εργατικό κίνημα που οργανώνει την αλληλεγγύη και τη διεκδίκηση απέναντι στην εκμετάλλευση, στο άδικο, στις δυσκολίες. Αυτήν την πείρα φωτίζει η δεκάχρονη δράση του ΕΚΙ στα χέρια των εργατών.