2026 The Associated Press. All

Τα χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η σημαντική μείωση της παραγωγής και επεξεργασίας πετρελαίου στις χώρες του Κόλπου, οδηγούν σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με τον «ενεργειακό πόλεμο» να αυξάνει τους κινδύνους παραπέρα γενίκευσης του πολέμου, καθώς και τα δεινά για όλους τους λαούς, μαζί και για τον αμερικανικό, που προφανώς δεν μοιράζεται τα «πολλά λεφτά» με τα ενεργειακά μονοπώλια των ΗΠΑ...

Σε ένα τέτοιο φόντο, η απόφαση του Ιρανού νέου ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ για διατήρηση της απαγόρευσης διέλευσης ξένων πλοίων από το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ συνοδεύτηκε από ανάλογη ανακοίνωση των Ιρανών «Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης».

Ο διοικητής του Ναυτικού των «Φρουρών» σε ανάρτησή του ανέφερε ότι το Ιράν «θα καταφέρει τα πιο σκληρά πλήγματα στον επιτιθέμενο εχθρό, διατηρώντας τη στρατηγική του να κρατήσει κλειστά τα Στενά του Ορμούζ».

Επιπλέον, χτες ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Ματζίντ Τ. Ραβανσί διέψευσε τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ περί ναρκοθέτησης του Στενού του Ορμούζ, δηλώνοντας πως το Ιράν δεν έχει ποντίσει νάρκες στην περιοχή.

Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ παραδέχτηκε χτες πως οι ΗΠΑ είναι ανίκανες να πραγματοποιήσουν στην παρούσα φάση την πρόσφατη υπόσχεση του Τραμπ πως αμερικανικά πολεμικά πλοία θα αρχίσουν να συνοδεύουν τα ξένα εμπορικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ. Ο ίδιος υπέθεσε ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί ενδεχομένως προς το τέλος του μήνα...

Στο μεταξύ ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, απείλησε με γενικό μπλακάουτ τις χώρες του Κόλπου σε περίπτωση που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιλέξουν να χτυπήσουν εγκαταστάσεις του ιρανικού δικτύου παραγωγής και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος.

Την ίδια ώρα το Ιράν πραγματοποιεί παζάρια με χώρες εισαγωγής ιρανικού πετρελαίου όπως η Ινδία, η κυβέρνηση της οποίας αναφέρθηκε ότι ξεκίνησε συνομιλίες με το Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσει την ασφαλή διέλευση περισσότερων από 20 δεξαμενόπλοιων μέσω του Στενού του Ορμούζ. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και τις χειρίζεται το υπουργείο Εξωτερικών, ανέφεραν πηγές στο αμερικανικό δίκτυο «Bloomberg».

Σε νέα τοποθέτησή της η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), μετά την απόφαση που ανακοίνωσε την Τετάρτη για την αποδέσμευση 400.000.000 βαρελιών από τα αποθέματα των 32 χωρών - μελών της (απόφαση που δίνει μόνο βραχυπρόθεσμη «απάντηση» στο πρόβλημα), ανέφερε χθες πως ο πόλεμος στον Κόλπο προκαλεί τη μεγαλύτερη διατάραξη στην εφοδιαστική αλυσίδα της διεθνούς εμπορίας πετρελαίου στη σύγχρονη Ιστορία.

Από το Στενό του Ορμούζ περνά το 20% με 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι χώρες που έχουν εκτεθεί περισσότερο από το κλείσιμο του Στενού και την ακρίβεια στα καύσιμα είναι χώρες με βιομηχανίες ισχυρές που εισάγουν μεγάλες ποσότητες Ενέργειας, όπως η Ιαπωνία (που παίρνει το 85% του πετρελαίου που χρειάζεται από τον Περσικό), η Νότια Κορέα (που εισάγει από την περιοχή το 65% με 70% του πετρελαίου που χρειάζεται), η Ινδία (εισάγει από εκεί το 50% του πετρελαίου που καταναλώνει) και η Κίνα (προμηθεύεται το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που χρειάζεται από το Ιράν).

Δυσμενείς επιπτώσεις υφίστανται και χώρες που παράγουν και εξάγουν πετρέλαιο, όπως το Κουβέιτ, που το 100% που παράγει περνά από το Στενό του Ορμούζ, το Κατάρ (το 100% του LNG περνά από την ίδια περιοχή), το Ιράκ (το 90% του πετρελαίου εξάγεται μέσω του Στενού), η Σαουδική Αραβία (εξάγει μέσω του Στενού Ορμούζ το 60% με 70% που παράγει), τα ΗΑΕ (60% του εξαγώγιμου πετρελαίου περνά από το Ορμούζ).

Οι δύο βασικές χώρες που ωφελούνται από τις ανατιμήσεις στα καύσιμα είναι οι ΗΠΑ, που είναι - όπως θύμισε και ο Τραμπ - πρώτες παγκοσμίως στην παραγωγή πετρελαίου, και η Ρωσία, που οι εξαγωγές πετρελαίου ή φυσικού αερίου της δεν εξαρτώνται καθόλου από το Στενό του Ορμούζ.

Τα σκαμπανεβάσματα και κυρίως η ανοδική τιμή πετρελαίου έχουν άμεσο αντίκτυπο και στα χρηματιστήρια, με πρώτο εκείνο της Γουόλ Στριτ.

Γύρω στις 16.00 ώρα Ελλάδας ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones υποχωρούσε κατά 0,98%, ο δείκτης Nasdaq των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας κατά 1,15% και ο διευρυμένος δείκτης S&P 500 κατά 0,91%.

Η διεθνής τιμή του πετρελαίου ανέβηκε ξανά χτες, με το πετρέλαιο τύπου Μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας να φτάνει τα 100,35 δολάρια το βαρέλι (άνοδο +8,37%) . Την ίδια ώρα το πετρέλαιο West Texas κινήθηκε στα 90 με 93 δολάρια το βαρέλι.

Η δε γαλλική εταιρεία Ενέργειας «TotalEnergies» ανακοίνωσε χτες ότι σταματά το 15% της παραγωγής σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο από γεωτρήσεις σε Κατάρ, ΗΑΕ και Ιράκ, συνδέοντας την εξέλιξη με την πολεμική σύγκρουση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Τις συνέπειες του ιμπεριαλιστικού πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν αρχίσει ήδη να νιώθουν οι λαοί της Ευρώπης με αύξηση του πληθωρισμού και των τιμών των καυσίμων, αλλά και με εκκλήσεις για εξοικονόμηση στην κατανάλωση Ενέργειας. Το κόστος του πολέμου και της επιβράδυνσης της καπιταλιστικής οικονομίας θα φορτωθεί στις πλάτες των λαών.

Χθες το γερμανικό ινστιτούτο IfW μείωσε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της καπιταλιστικής οικονομίας το 2026, με βάση την εκτίμηση ότι οι τιμές βασικών προϊόντων, οι οποίες αυξήθηκαν λόγω του πολέμου στο Ιράν, θα παραμείνουν σημαντικά αυξημένες για λίγους μόνο μήνες.

«Νέοι αντίθετοι άνεμοι από τη στρατιωτική σύγκρουση στο Ιράν που έχουν αυξήσει αισθητά τις τιμές των βασικών προϊόντων απειλούν [την οικονομία]», προειδοποιεί το ινστιτούτο, την ώρα που η καπιταλιστική οικονομία της Γερμανίας βιώνει τα τελευταία χρόνια επίμονη στασιμότητα ή και ύφεση, υποχωρώντας στον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Σε αυτό το σενάριο προβλέπεται απώλεια αγοραστικής δύναμης της τάξης του 0,6% του ετήσιου ΑΕΠ για το τρέχον έτος, η οποία θα περιορίσει αισθητά την οικονομική δραστηριότητα, αλλά δεν θα προκαλέσει την κατάρρευσή της, εκτιμά το ινστιτούτο.

Ως αποτέλεσμα, το ΑΕΠ αναμένεται τώρα να αυξηθεί κατά 0,8% φέτος, αντί για 1% που είχε προβλέψει το IfW προηγουμένως. Το ινστιτούτο αύξησε πάντως την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη το 2027 στο 1,4% από 1,3% προηγουμένως.

Ο πληθωρισμός το 2026 θα αυξηθεί σημαντικά πιο απότομα από το αναμενόμενο, λόγω των υψηλότερων τιμών Ενέργειας, φτάνοντας το 2,5% αντί για 1,8%. Η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό για το 2027 παρέμεινε αμετάβλητη στο 2,1%.

Η «Air France» και η «KLM» έσπευσαν να αυξήσουν τις τιμές των ναύλων τους για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Σε σχετική ανακοίνωση σημειώνεται: «Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε σημαντική και ξαφνική αύξηση των τιμών των καυσίμων, ιδίως της κηροζίνης. Ως αποτέλεσμα, η "Air France" και η "KLM" αυξάνουν τις τιμές των ναύλων τους σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων για εισιτήρια που εκδίδονται από την Τετάρτη 11 Μάρτη 2026».

Πιο συγκεκριμένα, «στην οικονομική θέση, οι τιμές θα αυξηθούν κατά 50 ευρώ μετ' επιστροφής», δήλωσε ο γαλλο-ολλανδικός όμιλος, ακολουθώντας τα βήματα άλλων αεροπορικών εταιρειών που ανακοίνωσαν επιβαρύνσεις τις τελευταίες ημέρες, όπως η «SAS», η «Cathay Pacific», η «Air India»» και η «Qantas».

Στη Δανία, ο υπουργός Ενέργειας απηύθυνε έκκληση προς τους πολίτες να μειώσουν την κατανάλωση Ενέργειας και να αποφύγουν τη χρήση αυτοκινήτων, καθώς η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει να εκτοξεύεται εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος έχει οδηγήσει τη χώρα να βασιστεί στα αποθέματα πετρελαίου της, στη σκιά των «υψηλών τιμών του πετρελαίου».

Παρόμοιες προειδοποιήσεις έχουν εκδοθεί και σε άλλες χώρες παγκοσμίως.Το υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου του Βιετνάμ ενθάρρυνε τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν ρυθμίσεις τηλεργασίας και να μειώσουν τη ζήτηση για ταξίδια και μεταφορές, ώστε να διασφαλίσουν την «εθνική ενεργειακή ασφάλεια».

Η κυβέρνηση των Φιλιππίνων εφάρμοσε μια προσωρινή τετραήμερη εβδομάδα εργασίας σε ορισμένα εκτελεστικά όργανα για εξοικονόμηση Ενέργειας και μείωση της κατανάλωσης καυσίμων.