Από τη γέννησή του, το 1884, μέχρι το 1951, που πήρε κατά λάθος το φάρμακο που τον οδήγησε στο θάνατο, η παρουσία του Αγγελου Σικελιανού υπήρξε η πιο ευεργετική αναστάτωση που γνώρισε η τέχνη μας. Ας θυμηθούμε τι έγραψε γι' αυτόν ο Γιάννης Ρίτσος: «Ελληνας ποιητής, με την πιο βαθιά σημασία της λέξεως. Ελληνας από ένστικτο, συνείδηση και πεποίθηση, τόσο που η μυθολογία, η ιστορία και η τέχνη της Ελλάδας ν' αντιστοιχεί στα στάδια της αυτογνωσίας του και της δημιουργίας του και να συνεχίζεται στο έργο του. Στην εποχή μας που συχνά οι αξίες συγχέονται και ανταλλάσσονται κάποτε μεγάλες εθνικές, θεμελιακές παραδόσεις αιώνων, μ' έναν επίπλαστο, πρόχειρο και φανταχτερό κοσμοπολιτισμό ή και μ' έναν αποχρωματισμένο διεθνισμό, η ώρα του Σικελιανού μοιάζει να 'χει περάσει. Μα η ώρα των αληθινών ποιητών δεν περνάει ποτέ. Και θαρρώ πως πάντα θα τον συναντάμε και θα τον ανακαλύπτουμε ξανά, βοηθούμενοι έτσι ν' ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας και το χώρο μας και, περίπου, τη μοίρα μας όσο κι αν ο έντονα φωτεινός και ανεπανάληπτος λόγος του - γνήσιος, ειλικρινής και ακριβής στα δικά του μέτρα - πέφτει κάπως βαρύς στη σύγχρονη ευαισθησία, που αξιώνει μιαν άλλη ακρίβεια και μια μεγαλύτερη μετριοπάθεια τόνου».
Η ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΤΖΕΣΙΒΑΝΟ (ΜΑΘΗΤΗ ΤΟΥ ΒΟΥΔΑ)
Ανεπίληπτα επήρε το μαχαίρι / ο Ατζεσιβάνο. Κι ήτανε η ψυχή του / την ώρα εκείνη ολάσπρο περιστέρι. / Κι όπως κυλά, από τ' άδυτα του αδύτου / των ουρανών, μες στη νυχτιά έν' αστέρι / ή ως πέφτει ανθός μηλιάς με πράο αγέρι / έτσι απ' τα στήθη πέταξε η πνοή του. / Χαμένοι τέτοιοι θάνατοι δεν πάνε. / Γιατί μονάχα εκείνοι π' αγαπάνε / τη ζωή στη μυστική της πρώτη αξία / μπορούν και να θερίσουνε μονάχοι / της ύπαρξής τους το μεγάλο αστάχυ / που γέρνει πια με θείαν αταραξία!
Βαθιά μου μια φεγγοβολή / μεγάλη, η παρθενιά Σου. / Κι ωσά μια νέα ανατολή / στη μοίρα μου η καρδιά Σου. / Στον δρόμον όπ' ανηφορώ / κι αγκάθια είναι γεμάτος / δώσε να πάω σα σε χορό / κρίνα ν' ανθεί κι ο βάτος.../ Κάμε, στον όχλο αναμεσής, / να μην περάσω ως θύμα / αλλ' ως εδιάβη ο Μωυσής / στη μέση από το κύμα... / Σαν η αδερφή του Ααρών / το τύμπανο που εκράτει / τη βοή νικώντας των νερών / αγνάντια μου περπάτει! / Και με τα χέρια τα ιερά / π' ασπρολογάν σαν κρίνοι / τόνιζ' Εσύ τη θεία χαρά / προτού ο καιρός με κρίνει.../ Και μη μ' αφήσεις μοναχό / σα σφίξω το κοντάρι.../ Μα ως του όνειρού Σου το βυθό / γίνε κι Εσύ λιοντάρι!
Εχω καιρό που σου φυλάω καρτέρι, / ανάμεσ' απ' τους άλλους, με το μάτι / σ' εδιάλεξα σα να 'σουνα το αστέρι, / μόχει η θωριά σου την καρδιά χορτάτη, / Ακου... Ας σου σφίγγω δυνατά το χέρι, / τα νιάτα έτσι δαμάζονται σαν άτι.../ Για μια νυχτιά, της γυναικός μου αϊταίρι / θα γείρεις στο δικό μου το κρεβάτι! / Τράβα... Βαθύζωνη είναι και δεμένη / στην ομορφιά σαν την ψηλήν Ελένη... / Γιόμοσ' τη εσύ με το γενναίο σου σπέρμα... / Στο δυνατόν αγκάλιασμά σου πάρ' τη / για μια νυχτιά και σκώσε ομπρός στη Σπάρτη / μ' άξιον υγιό, τα γερατειά μου τα έρμα!
Το ΥΠΠΟ δεν πληρώνει για την αποκατάσταση του κτιρίου, που έχει παραχωρηθεί στο ΕΕΤΕ
Από παλιότερη κινητοποίηση των εικαστικών για το κτίριο της Βαλτετσίου |
Συγκεκριμένα, η εργολαβική εταιρία διέκοψε τις εργασίες της, αφού το υπουργείο Πολιτισμού σταμάτησε τις πληρωμές μέσα στο 2005, έχοντας συσσωρεύσει χρέος προς την εταιρία 700.000 ευρώ! Το περίεργο σ' αυτήν την παύση πληρωμών βρίσκεται στο γεγονός ότι ενώ το συνολικό ποσό για την αποκατάσταση του κτιρίου δεσμεύτηκε ολόκληρο με την ένταξη, το 2002, της Βαλτετσίου 42 στο νόμο για την αποκατάσταση των σεισμόπληκτων νεοτέρων μνημείων, το ΥΠΠΟ δεν πληρώνει τα χρεωστούμενα.
Ετσι, ενώ το άστεγο ΕΕΤΕ ετοιμαζόταν να παραλάβει το κτίριο αυτόν το μήνα - χωρίς την κατασκευή του 3ου ορόφου όπως προβλεπόταν - σήμερα, λόγω της συμπεριφοράς του ΥΠΠΟ, κινδυνεύει να το χάσει οριστικά. Μάλιστα, η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, η οποία παραχώρησε το κτίριο στο ΕΕΤΕ το 1983, μπορεί, σύμφωνα με τους όρους, από τον Ιούλη του 2006 και μετά, να άρει την παραχώρηση του κτιρίου.
Ο Γολγοθάς του Επιμελητηρίου για το κτίριο της Βαλτετσίου ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1984, όταν ο φορέας των εικαστικών καλλιτεχνών παρέλαβε το κτίριο, με όνειρο να το μεταβάλλει σε πνευματική ανάσα για την περιοχή και δημιουργικό εξορμητήριο για τα μέλη του. Από τη σωρεία των γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και την απρόσμενη αλλαγή των νόμων, σημειώνουμε τη μετατροπή της Νομαρχίας Αττικής σε τέσσερα Νομαρχιακά Διαμερίσματα (1986), την επιβολή νέων όρων δόμησης στην περιοχή των Εξαρχείων (1989) και την ανακήρυξη 54 διατηρητέων από το ΥΠΕΧΩΔΕ το 1994, μέσα στα οποία ήταν και το κτίριο της Βαλτετσίου. Αυτές οι αλλαγές στέρησαν από το ΕΕΤΕ την αρχική χρηματοδότηση της Νομαρχίας Αττικής και ανάγκασε το Επιμελητήριο να αναθεωρήσει τρεις φορές τις μελέτες, δαπανώντας πάνω από 70 εκατ. δραχμές.
Παρά τις παραπάνω δαπάνες και ενέργειες, η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, χωρίς προειδοποίηση και κατά παράβαση του κανονισμού της, αποφάσισε την άρση της παραχώρησης του κτιρίου και την απόδοσή του στον ΟΚΑΝΑ (Οργανισμός Καταπολέμησης των Ναρκωτικών). Ακολούθησε αγωνιστική διαμαρτυρία του ΕΕΤΕ. Το Μάρτιο του 1998 τα μέλη του Επιμελητηρίου, με τη συμπαράσταση των συλλόγων της περιοχής, πραγματοποίησαν μία μεγάλη συγκέντρωση - διαμαρτυρία εμπρός στο κτίριο της Βαλτετσίου.
Μετά από πολύχρονες ταλαιπωρίες, εγκρίθηκε η μελέτη του έργου «Αποκατάσταση και Διαμόρφωση κτιρίου επί της οδού Βαλτετσίου 42, Αθήνα», ενώ η δημοπρασία έγινε το Νοέμβριο του 2002. Η σύμβαση υπογράφτηκε ένα χρόνο αργότερα και η άδεια εκτέλεσης εργασιών από την Πολεοδομία δόθηκε στις 17 Μαρτίου 2004. Το έργο αυτό περιλάμβανε στη δημοπρασία του την αποκατάσταση του υπάρχοντος διωρόφου κτιρίου με την επέκταση του ισογείου και την προσθήκη του ορόφου σε εσοχή. Ομως, από τη διεύθυνση Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του ΥΠΠΟ, γνωστοποιήθηκε στο ΕΕΤΕ ότι λόγω της ανάγκης στήριξης του κτιρίου, το οποίο είχε υποστεί νέες φθορές στο διάστημα των τελευταίων χρόνων, θα παραδιδόταν χωρίς την κατασκευή του 3ου ορόφου. Και ενώ το ΕΕΤΕ ετοιμαζόταν να το παραλάβει αυτόν το μήνα, έστω και χωρίς τον 3ο όροφο, ήρθε νέα αναβολή λόγω της παύσης των πληρωμών από το ΥΠΠΟ προς την εργολαβική εταιρία.
Συμπληρώθηκε ένα τέταρτο αιώνα από τότε που το κτίριο της Βαλτετσίου «παραχωρήθηκε», σε καλή κατάσταση, στο Επιμελητήριο. Μία γενιά καλλιτεχνών γέρασε αναμένοντας μαζί με το κτίριο, το οποίο υπέστη σοβαρές φθορές στα 25 αυτά χρόνια. Μία νέα γενιά, με όλες τις αλλαγές που έφερε ο χαμένος χρόνος, το έχει ακόμα ανάγκη. Γιατί, μία στέγη για το ΕΕΤΕ δε σημαίνει μόνο στέγαση των γραφείων του, αλλά κυρίως χώρο πολιτισμού και δημιουργίας για τα 5.000, σήμερα, μέλη του.