Eurokinissi

Ενα έγκλημα διαρκείας σε πλήρη εξέλιξη, με τις ζωές των εργατών να θυσιάζονται για τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων, που έχουν στα χέρια τους ένα τεράστιο νομοθετικό οπλοστάσιο για να εξασφαλίζουν την ασυλία τους.

Το πιο πρόσφατο στυγνό εργοδοτικό έγκλημα, αυτό στο μπισκοτάδικο της «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, με πέντε γυναίκες να πέφτουν νεκρές στο μεροκάματο, αποκάλυψε όλη την πραγματικότητα που επικρατεί στους χώρους δουλειάς και αποτελεί «κοκτέιλ θανάτου»: Εργαζόμενοι που καταγγέλλουν ελλείψεις και η εργοδοσία κηρύσσει «σιωπητήριο», χώροι δουλειάς - άβατα για τα σωματεία, με τη συνδικαλιστική δράση να απαγορεύεται. Αδειοδοτήσεις που δίνονται χωρίς κανέναν έλεγχο, αφού έτσι προβλέπει ο νόμος. «Ζεστό» κρατικό χρήμα με επιδοτήσεις, την ίδια στιγμή που ο εργοδότης αποφεύγει ακόμα και το παραμικρό «κόστος» για στοιχειώδη μέτρα πρόληψης, που θα μπορούσαν να σώσουν ζωές.

Οσα αποκαλύπτονται μετά από κάθε τέτοιο «μεμονωμένο» περιστατικό, όπως τα χαρακτηρίζουν οι κυβερνήσεις και τα επιτελεία των επιχειρηματικών ομίλων, επιβεβαιώνουν ότι δεν φταίει ούτε «η κακιά η ώρα» ούτε απλά μερικές «αβλεψίες».

Τα εγκλήματα στους χώρους δουλειάς είναι το αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης που βαθαίνει με κάθε νόμο, με κάθε ρύθμιση και κάθε ευρωενωσιακή Οδηγία, από όλες τις κυβερνήσεις και τα επιτελεία τους.

Το «στύψιμο» της εργατικής δύναμης, η εντατικοποίηση της δουλειάς, το ατέλειωτο «τέντωμα» σε εργαζόμενους και μηχανήματα, η «οικονομία κλίμακας» - όπως λέγεται σε κομψή εργοδοτική διάλεκτο το ότι η ασφάλεια του εργάτη θεωρείται «κόστος» - αποτελούν την πηγή του κακού.

Η έλλειψη μέτρων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία δεν είναι απλά μια «αμέλεια». Απορρέει από τον ίδιο τον χαρακτήρα της καπιταλιστικής παραγωγής, από το γεγονός ότι σχεδιάζεται με αποκλειστικό κριτήριο το κέρδος.

Αυτό είναι που εμποδίζει την αξιοποίηση όλων των σύγχρονων δυνατοτήτων για την αποτελεσματική πρόληψη «ατυχημάτων». Αυτό είναι που «απαγορεύει» ...σπατάλες π.χ. για μέσα ατομικής προστασίας, για οδούς διαφυγής, εξόδους κινδύνου κ.ο.κ.

Αυτό το κριτήριο απογειώνει την «ευελιξία», τα ακανόνιστα ωράρια, τις «κόντρα βάρδιες», την υποστελέχωση, τη γενικευμένη εργολαβική εργασία, που δεν επιτρέπει την ουσιαστική εκπαίδευση και εξοικείωση με επικίνδυνα αντικείμενα εργασίας. Με το ίδιο κριτήριο, της διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας, διευκολύνονται οι απολύσεις, ώστε η εργοδοσία να μην αναλαμβάνει καμία ουσιαστική υποχρέωση και οι εργαζόμενοι να εκβιάζονται πιο εύκολα, οπότε επιβάλλεται «σιγή νεκροταφείου» στους χώρους δουλειάς.

Επομένως, η ίδια η στρατηγική του κεφαλαίου για όσο γίνεται πιο φτηνή εργατική δύναμη είναι που μετατρέπει τους χώρους δουλειάς σε παγίδες θανάτου.

Η ίδια στρατηγική είναι που προσαρμόζει το κράτος στα μέτρα του ίδιου στόχου, της θωράκισης της κερδοφορίας. Γι' αυτό προσαρμόζεται ανάλογα και ο χαρακτήρας της Επιθεώρησης Εργασίας, με σταθμό τη μετατροπή της σε «Ανεξάρτητη Αρχή», όπως και με τον πρόσφατο νόμο που πέρασε η κυβέρνηση για «ιδιωτικούς ελέγχους», «προειδοποιήσεις της εργοδοσίας» κ.λπ.

Πρόκειται για μέτρα που αποδεικνύουν ότι τα «ατυχήματα» δεν οφείλονται σε κάποιες «εξαιρέσεις» εργοδοτών, αλλά στην πολιτική που αντιμετωπίζει τα ουσιαστικά μέτρα υγείας και ασφάλειας σαν «εμπόδια» και «βαρίδια» που δεν διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα και την προσέλκυση επενδύσεων.

Κοντά στα παραπάνω και η δουλειά μέχρι τα βαθιά γεράματα, που έχει ως αποτέλεσμα η πλειοψηφία των θυμάτων στους χώρους δουλειάς να είναι σε ηλικία που κανονικά θα έπρεπε να έχουν βγει στη σύνταξη. Ούτε αυτό όμως είναι αποτέλεσμα κάποιας «ιδεοληψίας». Με νόμους όλων των κυβερνήσεων εφαρμόζεται η στρατηγική της ΕΕ για την επιμήκυνση του εργάσιμου βίου, αφού «ο συνταξιούχος κοστίζει», αλλά και για να μεγαλώνει η μάζα της εργατικής δύναμης προς εκμετάλλευση.

Τι επιβεβαιώνεται λοιπόν; Οτι οι χώροι δουλειάς γίνονται παγίδες θανάτου επειδή έτσι κερδίζει το κεφάλαιο. Γι' αυτό ο αγώνας για να επιστρέφουν οι εργαζόμενοι όρθιοι στα σπίτια τους είναι αναμέτρηση με την ίδια πολιτική που τους θέλει φτηνούς και «ευέλικτους», με μισθούς πείνας. Είναι αγώνας ζωής και θανάτου, που δίνεται μέσα από την οργάνωση στα συνδικάτα, με διεκδίκηση για ουσιαστική προστασία, σε σύγκρουση με τους δημοσιονομικούς στόχους του κράτους και την κερδοφορία των ομίλων.

Είναι αγώνας που απέναντί του βρίσκει σύσσωμο τον «κορμό» της εκμετάλλευσης: Το κράτος και τις κυβερνήσεις του, την ΕΕ και τη μεγαλοεργοδοσία, το ίδιο το σύστημα της εκμετάλλευσης, που εγκληματεί καθημερινά σε βάρος της εργατικής τάξης. Είναι αγώνας που βάζει στο στόχαστρο το καπιταλιστικό κέρδος.

Τον τρόπο που εφαρμόζεται αυτή η πολιτική φωτίζει ο «φάκελος» που ανοίγει ο «Ριζοσπάστης» στις επόμενες σελίδες, αναλύοντας την εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου όλα τα προηγούμενα χρόνια και δείχνοντας πώς στην πράξη κάθε μέτρο που παίρνουν οι κυβερνήσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικής δράσης προσθέτει ακόμα περισσότερους κινδύνους στους χώρους δουλειάς, πολλαπλασιάζει τα εργοδοτικά εγκλήματα.

Στη Βουλή φέρνει το ΚΚΕ το θέμα της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, με Επίκαιρη Επερώτηση που έχει καταθέσει και αναμένεται να συζητηθεί τη Δευτέρα.

Το Κόμμα αναδεικνύει την πραγματική αιτία της σημερινής κατάστασης, που οδηγεί σε τεράστιες επιπτώσεις για τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους από τον επαγγελματικό κίνδυνο.

Τονίζει ότι σήμερα, με βάση την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνικής, υπάρχουν όλες οι δυνατότητες πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου, οι οποίες όμως δεν αξιοποιούνται, και ότι «πίσω από τις μεγάλες ελλείψεις βρίσκεται ο στόχος του κεφαλαίου να αυξήσει το ποσοστό κέρδους του. Κάθε επιχείρηση καθορίζει αν και τι μέτρα πρόληψης θα λάβει, με κριτήριο την επίδραση που θα έχουν αυτά στην κερδοφορία του».

Αναδεικνύει τους αντεργατικούς νόμους που ξεχειλώνουν τα ωράρια εργασίας, με 13ωρες βάρδιες και εξαήμερα, με τη «διευθέτηση» του χρόνου εργασίας και την ελαστικοποίηση, σημειώνοντας ότι «είναι αποδεδειγμένο πως η κόπωση αυξάνει τον κίνδυνο εργατικού ατυχήματος, ενώ η ευκαιριακή πρόσληψη προσωπικού μέσω εργολάβων ή εταιρειών προσωρινής απασχόλησης, που στην ουσία λειτουργούν ως δουλεμπορικά γραφεία, αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος, καθώς δεν πραγματοποιείται καμία εκπαίδευση».

Και μεταφέρει τις διεκδικήσεις του εργατικού κινήματος:

- Κατάργηση όλων των αντεργατικών νόμων που τσακίζουν το 8ωρο, ελαστικοποιούν την εργασία και ποινικοποιούν τη συνδικαλιστική δράση. 7ωρο - 5ήμερο - 35ωρο, υπογραφή και εφαρμογή Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) με αυξήσεις στους μισθούς.

- Μέτρα υγείας και ασφάλειας για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από τον τρόπο αμοιβής τους (μισθό, Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών), με ουσιαστικό έλεγχο της εργοδοτικής ευθύνης.

- Αποφασιστική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και της υλικοτεχνικής υποδομής της Επιθεώρησης Εργασίας, της Επιθεώρησης Μεταλλείων και όλων των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους σε όλες τις περιοχές της χώρας. Προσανατολισμός των Επιθεωρήσεων στην αποκλειστική εργοδοτική ευθύνη για την πρόληψη και αντιμετώπιση του επαγγελματικού κινδύνου.

- Δημιουργία κρατικού Σώματος Τεχνικών Ασφαλείας, Γιατρών Εργασίας και Υπηρεσιών Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας (ΥΑΕ), ενταγμένων στο αποκλειστικά δημόσιο σύστημα Υγείας, κατάργηση των Εξωτερικών Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞΥΠΠ) και κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας στον χώρο της ΥΑΕ.

- Κάλυψη όλων των χώρων εργασίας με υπηρεσίες Ιατρικής της Εργασίας, ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων. Διαμόρφωση και στελέχωση τμημάτων Ιατρικής της Εργασίας στα δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, με προτεραιότητα βιομηχανικές περιοχές και ουσιαστική, αποφασιστική συμβολή τους στην αναγνώριση της επαγγελματικής νοσηρότητας.

- Ουσιαστική καταγραφή εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών. Υποχρέωση του εργοδότη να αναγγέλλει όλες τις ασθένειες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα του ΠΔ 41/2012. Να περιληφθούν στον κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών και οι ασθένειες του παραρτήματος 2 της σχετικής οδηγίας, αλλά και κάθε νόσος που με επιστημονικά κριτήρια της Ιατρικής της Εργασίας τεκμηριώνεται η σύνδεσή της με τον επαγγελματικό κίνδυνο.

- Συστηματική παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων ανάλογα με τον επαγγελματικό κίνδυνο, με δωρεάν ιατρικές εξετάσεις και ιδιαίτερη φροντίδα στις εγκύους, γενικότερα στις εργαζόμενες γυναίκες. Να ισχύσει ξανά η απαγόρευση της νυχτερινής εργασίας των γυναικών στη βιοτεχνία και στη βιομηχανία, ενώ για άλλα επαγγέλματα (π.χ. Υγείας, Τουρισμού, Επισιτισμού) να απαγορευτεί η νυχτερινή εργασία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

- Απαγόρευση απόλυσης εργαζομένων για λόγους που σχετίζονται με την υγεία τους, απαγόρευση απόλυσης θυμάτων εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, ή εργαζομένων για τους οποίους έχει εκδοθεί εκτίμηση καταλληλότητας με περιορισμούς για πρόβλημα υγείας, ανεξάρτητα αν αυτό σχετίζεται ή όχι με την έκθεση στον επαγγελματικό κίνδυνο.

- Πλήρης κάλυψη των αναγκών των εργαζομένων από τον επαγγελματικό κίνδυνο, με ευθύνη του κράτους και αποκλειστική επιβάρυνση του κεφαλαίου. Πλήρης και απολύτως δωρεάν κάλυψη νοσοκομειακής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ιατρικής αποκατάστασης σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας. Πλήρεις αποδοχές για τους εργαζόμενους για όλο το διάστημα απουσίας από την εργασία λόγω εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας (όπως εάν δούλευαν), επανεκπαίδευση, επανένταξη στην εργασία. Πλήρης σύνταξη γι' αυτούς που δεν μπορούν να εργαστούν ή στις οικογένειές τους σε περίπτωση θανάτου. Αύξηση της φορολογίας του κεφαλαίου και των εργοδοτικών εισφορών, επιπλέον αύξηση αυτών και επιβολή προστίμων όταν αυξάνεται η επικινδυνότητα (π.χ. επιχειρήσεις με θανατηφόρα ατυχήματα, υψηλή επαγγελματική νοσηρότητα κ.λπ.).

- Υπεράσπιση και διεύρυνση του θεσμού των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ) και σε άλλους κλάδους και ειδικότητες (σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα) που δουλεύουν σε ομοιογενείς συνθήκες, ανεξάρτητα από τον ασφαλιστικό τους φορέα και τη σχέση εργασίας. Αμεση επανένταξη στον θεσμό για τους κλάδους που εξαιρέθηκαν το 2011.

- Μείωση του χρόνου εργασίας για τα ΒΑΕ, 6ωρο - 5ήμερο - 30ωρο και αύξηση των ημερών αδείας. Καθιέρωση επιδόματος Βαριάς - Ανθυγιεινής Εργασίας. Μείωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στα 50 για τις γυναίκες και στα 55 για τους άντρες που εργάζονται στα ΒΑΕ. Καταβολή του ασφαλίστρου των ΒΑΕ από τους εργοδότες και το κράτος, απαλλαγή των εργαζομένων από τις εισφορές.

- Να επαναλειτουργήσουν οι Μεικτές Επιτροπές Υγείας και Ασφάλειας στις Κατασκευές και στα Ναυπηγεία. Δυνατότητα παρουσίας των εκπροσώπων των κλαδικών και επιχειρησιακών σωματείων και των Επιτροπών Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΥΑΕ) στους ελέγχους που πραγματοποιούν η Επιθεώρηση Υγείας και Ασφάλειας και η Επιθεώρηση Μεταλλείων.

- Αμεση διακοπή όλων των υπαίθριων εργασιών όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 38 βαθμούς Κελσίου, ή και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, ανάλογα με τη σχετική υγρασία, και κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών συνθηκών. Αμεση διακοπή όλων των εργασιών στις περιοχές που επηρεάζονται από φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές. Πλήρης διασφάλιση των μισθολογικών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων για όσο διαρκεί η διακοπή εργασιών.