Σχέδια έκτακτης ανάγκης «μοντέλο 2022» εκπονεί η ΕΕ, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν μετατρέπει την «ενεργειακή κρίση» από «πρόβλημα τιμών» σε κρίση εφοδιασμού
Eurokinissi |
Η τιμή του φυσικού αερίου στον δείκτη TTF έφτασε τον Μάρτιο έως και τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με τα επίπεδα των 30-32 ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου. Παράλληλα η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε στα 95 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 21% σε μηνιαία βάση.
Τον Μάρτιο τα «πράσινα» τιμολόγια κυμαίνονταν μεταξύ 0,09 και 0,16 ευρώ ανά κιλοβατώρα, ωστόσο για τον Απρίλιο καταγράφεται σαφής άνοδος. Η ΔΕΗ διαμόρφωσε το βασικό της τιμολόγιο στα 0,138 ευρώ/kWh, η «Protergia» ανακοίνωσε χρέωση 0,159 ευρώ/kWh και η «ΗΡΩΝ» 0,1476 ευρώ/kWh. Οι μικρότεροι πάροχοι επιβάρυναν παραπέρα τις δικές τους χρεώσεις, με τιμές που φτάνουν έως και τα 0,25 ευρώ/kWh.
Αυτά την ώρα που ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποιούσε για τον κίνδυνο μιας ενεργειακής κρίσης διαρκείας και «μιας πολύ σοβαρής κατάστασης» ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν, στην έκτακτη Σύνοδο, μέσω τηλεδιάσκεψης, των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε χθες υπό την κυπριακή προεδρία. Η Σύνοδος πραγματοποιήθηκε καθώς οι τιμές φυσικού αερίου στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 70% και του πετρελαίου κατά 50% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Γιόργκενσεν κάλεσε τις κυβερνήσεις των «27» να εξετάσουν μέτρα εθελοντικής μείωσης της κατανάλωσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των Μεταφορών. Ο τομέας αυτός βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς η ΕΕ βασιζόταν στον Περσικό Κόλπο για πάνω από το 40% των εισαγωγών καυσίμων αεριωθούμενων και ντίζελ, ενώ η «περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθευτών και δυναμικότητας διύλισης» επιδεινώνει την κατάσταση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο επίτροπος υιοθέτησε το σύνολο σχεδόν του «Σχεδίου 10 Σημείων» της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA): Τηλεργασία όπου είναι εφικτό, μείωση της ανώτατης ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους, μετακινήσεις με δημόσια μέσα αντί ιδιωτικών, μονά - ζυγά στα αστικά κέντρα, διαμοιρασμό οχημάτων. Με λίγα λόγια, οι λαοί καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο του πολέμου και των ενεργειακών σχεδιασμών των ιμπεριαλιστών, περιορίζοντας τις μετακινήσεις τους, ενώ τα μονοπώλια της Ενέργειας θησαυρίζουν.
«Ακόμα κι αν η ειρήνη επιτευχθεί αύριο, δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο ορατό μέλλον, καθώς οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές», ξεκαθάρισε ο Γιόργκενσεν μετά τη Σύνοδο, αποκαλύπτοντας ότι η Επιτροπή προετοιμάζει σενάρια ανάλογα με αυτά του 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Οι υπουργοί συμφώνησαν επίσης στην ανάγκη πλήρωσης των δεξαμενών φυσικού αερίου και LNG νωρίτερα απ' ό,τι προβλέπουν τα πρωτόκολλα, ενόψει του χειμώνα 2026 - 2027.
Παράλληλα η Επιτροπή εισηγείται αναβολή μη επείγουσας συντήρησης διυλιστηρίων, αύξηση της χρήσης βιοκαυσίμων και αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμμετέχουν κατά 20% στην απελευθέρωση άνω των 400 εκατ. βαρελιών, στο πλαίσιο του μηχανισμού της IEA.
Ο Γιόργκενσεν εξήγγειλε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα εργαλειοθήκη μέτρων: Νομικές προτάσεις για τα τιμολόγια δικτύου, μείωση φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια, χρηματοπιστωτικά μέσα αποσύνδεσης των τιμών φυσικού αερίου από τις τελικές τιμές και τις συμβάσεις προμήθειας. Εξετάζονται επίσης φόροι στα υπερκέρδη και ανώτατο όριο στις τιμές φυσικού αερίου.
Πρόκειται βεβαίως για μέτρα που δοκιμάστηκαν ήδη στην «ενεργειακή κρίση» του 2022 και αποτέλεσαν σταγόνα στον ωκεανό για τις ανάγκες των λαϊκών νοικοκυριών, εξασφαλίζοντας παράλληλα τα κέρδη των ενεργειακών ομίλων.
Στη Σύνοδο ο Ελληνας υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου πρότεινε τα προσωρινά μέτρα στήριξης για την Ενέργεια να εξαιρεθούν από τον δείκτη καθαρών δαπανών του δημοσιονομικού πλαισίου, ως «εφάπαξ παρεμβάσεις». Χαρακτηριστικό αίτημα που δείχνει ότι η κυβέρνηση ενδιαφέρεται περισσότερο για τη δημοσιονομική «ευελιξία» παρά για ουσιαστική θωράκιση του λαϊκού εισοδήματος - ιδίως όταν τα μέτρα «στήριξης» στην προηγούμενη κρίση κατέληξαν κυρίως στα ταμεία των ενεργειακών ομίλων.
Τις συνέπειες του πολέμου στην ελληνική οικονομία αναδεικνύει και ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς, σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση δυσμενών εξελίξεων η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 1,5% το 2026 (έναντι βασικού σεναρίου 1,9%) και ο πληθωρισμός θα εκτοξευτεί στο 5%, υπερδιπλάσιος σε σχέση με την αρχική πρόβλεψη του 2,4%. Στην Ευρωζώνη ο ρυθμός ανάπτυξης ήδη επιβραδύνθηκε στο 1,2% το τελευταίο τρίμηνο του 2025.
Η ίδια ανάλυση εκτιμά ότι ακόμα κι αν σταματήσει άμεσα η σύρραξη, θα χρειαστούν μήνες για την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο - πράγμα που σημαίνει ότι οι τιμές Ενέργειας δεν θα επιστρέψουν σύντομα στα προηγούμενα επίπεδα, ωθώντας ανοδικά τον πληθωρισμό και φέρνοντας πιο κοντά το ενδεχόμενο αύξησης των βασικών επιτοκίων.
Η πλατιά λαϊκή απαίτηση για καμιά συμμετοχή της χώρας στους πολέμους εκφράστηκε μαχητικά και στη συγκέντρωση που κάλεσε το Εργατικό Κέντρο Λιβαδειάς, μαζί με σωματεία και μαζικούς φορείς της περιοχής.
Οι εργαζόμενοι της Λιβαδειάς, στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 31 Μάρτη, στην πλατεία Εθνικής Αντίστασης, ένωσαν τη φωνή τους με τους συναδέλφους τους σε όλη την Ελλάδα, που αυτές τις μέρες διαδηλώνουν ενάντια στην πολεμική εμπλοκή της χώρας και τη μετακύλιση των συνεπειών του πολέμου στον λαό.
Χαιρετισμούς στη συγκέντρωση απηύθυναν η Ευαγγελία Κλάδου, πρόεδρος του Συλλόγου εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου Λιβαδειάς κι η Αστέρω Χουσιάδα, πρόεδρος της Ομάδας Γυναικών Λιβαδειάς, μέλους της ΟΓΕ.
Κάλεσμα να δυναμώσει ο αγώνας για να μην πληρώσουν οι εργαζόμενοι και ο λαός τις συνέπειες της εμπλοκής της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και πολέμους απηύθυνε στην ομιλία του, ο Γιώργος Ληξουριώτης, αντιπρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λιβαδειάς, ο οποίος σημείωσε μεταξύ άλλων πως «είμαστε εδώ για να δηλώσουμε βροντόφωνα την εναντίωσή μας στον άδικο πόλεμο που διεξάγουν τα κράτη - δολοφόνοι των ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, με την αρωγή και τις ευλογίες και άλλων κρατών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας. Ηρθαμε για να πούμε ως εδώ. Ηρθαμε για να πούμε ότι δεν θα πληρώσουμε εμείς τους πολέμους τους. Ηρθαμε για να πούμε ότι δεν θα γίνουμε συνένοχοι σε εγκλήματα που δεν είναι δικά μας», και τόνισε ότι «οι εργαζόμενοι αρνούνται να φορτωθούν νέα βάρη, να πληρώσουν για την πολεμική οικονομία και την πολεμική εμπλοκή, μια νέα καπιταλιστική κρίση».
Για την ανακοίνωση της Κομισιόν προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για το πρόγραμμα εργασίας της για το 2026 «Ωρα για μια Ευρώπη Ανεξάρτητη», ενημέρωσε την Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.
Το ΚΚΕ βλέπει ότι οι αντιθέσεις λόγω ανταγωνισμών εντείνονται, επισήμανε στην παρέμβασή της η βουλευτής του ΚΚΕ Διαμάντω Μανωλάκου. Αναφερόμενη στα συμπεράσματα του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε πως απ' τη μια ζητείται κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία, απ' την άλλη όμως αποκλιμάκωση στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Πρόσθεσε πως ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν στα συμπεράσματα οι αναφορές στην Κύπρο, καθώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναφέρει και επισημαίνει πως λαμβάνει υπόψη την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση για τις βάσεις, δηλώνοντας έτοιμο να παράσχει συνδρομή αν και όπως χρειαστεί.
«Στο φόντο του πολέμου που κλιμακώνεται στη Μέση Ανατολή, οι εξελίξεις φέρνουν την Κύπρο πιο κοντά στο επίκεντρο ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και σχεδίων κατά τη δική μας εκτίμηση», σημείωσε η βουλευτής του Κόμματος και πρόσθεσε πως «η συζήτηση για το καθεστώς των βρετανικών βάσεων συνδέεται άμεσα με την πορεία ΝΑΤΟποίησης του νησιού και τις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, όπου το καθεστώς ασφαλείας αποτελεί κεντρικό ζήτημα. Οι ΗΠΑ προωθούν συστηματικά τη δημιουργία δικών τους στρατιωτικών υποδομών στο νησί και διεκδικούν επίμονα το ελεύθερο για τη χρήση των βρετανικών βάσεων. Και όσο οι αντιθέσεις μεγαλώνουν στο εσωτερικό της ευρωατλαντικής συμμαχίας, τόσο διαπερνούν και ζητήματα που μέχρι χθες θεωρούνταν αυτονόητα ή συμφωνίες περασμένων δεκαετιών που φαίνονται απρόσβλητες αυτό τον χρόνο. Δεν είναι τυχαίο ότι αστικές δυνάμεις στην Κύπρο χρησιμοποιούν ακόμα και αντιαποικιακά συνθήματα για να στηρίξουν την επαναδιαπραγμάτευση του καθεστώτος των βρετανικών βάσεων. Οχι βέβαια για να φύγουν για πάντα οι βάσεις από την Κύπρο, αλλά για να αλλάξει αφεντικό. Ουσιαστικά, να αλλάξει ο Μανωλιός και να βάλει τα ρούχα του αλλιώς».
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2026, επισήμανε πως είναι συνέχεια του αντίστοιχου του 2025 και οικοδομείται σε δύο κύριους άξονες, την πολεμική προετοιμασία της ΕΕ και την αποφασιστική στήριξη της κερδοφορίας των ευρωπαϊκών μονοπωλιακών ομίλων, που άλλωστε υπηρετείται και από τη στροφή της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην πολεμική οικονομία. Ολα αυτά - σημείωσε - ώστε να ενισχυθεί η θέση των ευρωπαϊκών ομίλων σε αυτόν τον αδυσώπητο ανταγωνισμό με τους αντιπάλους τους των ΗΠΑ, της Κίνας, της Ρωσίας, στο έδαφος της σφοδρής διαπάλης ΗΠΑ και Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Κατήγγειλε τη συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο, όπου και συντονίζει τη στρατιωτική επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα από τη Λάρισα, ενώ συζητιέται και η τυπική επέκταση της επιχείρησης και έθεσε το ερώτημα αν ετοιμάζεται η Ελλάδα για συμμετοχή στα Στενά του Ορμούζ.
Η Διαμάντω Μανωλάκου σημείωσε πως στο πλαίσιο αυτό ο εργαζόμενος λαός θα δεχτεί νέο κύμα αντιλαϊκής επίθεσης, πως οι λαοί συνολικά από τη στρατηγική της ΕΕ δεν έχουν να περιμένουν, παρά μόνο βάσανα, φτώχεια, εκμετάλλευση, πολέμους και πως ο αγώνας τους και ο συντονισμός μεταξύ τους για την ανατροπή αυτής της βαρβαρότητας είναι η μόνη λύση.
Τους μεγάλους κινδύνους που εγκυμονούν για τον λαό και στην Καλαμάτα, από τη συμμετοχή της Ελλάδας στο μακελειό του ιμπεριαλιστικού πολέμου, επισημαίνει η ΤΕ Μεσσηνίας του ΚΚΕ με αφορμή την προχθεσινή άσκηση που πραγματοποιήθηκε στο λιμάνι της πόλης, με σενάριο «αντιμετώπισης ρύπανσης από πετρέλαιο».
«Αντίστοιχες ασκήσεις πραγματοποιήθηκαν την ίδια μέρα και σε άλλα λιμάνια της χώρας (Ελευσίνα, Ναύπλιο, Ηγουμενίτσα κ.α.) με το σενάριο "πλήγμα δεξαμενόπλοιου από μη επανδρωμένο αεροσκάφος και διαχείριση της θαλάσσιας μόλυνσης"», σημειώνει η ΤΕ προσθέτοντας:
«Η κυβέρνηση και με αυτήν την άσκηση ομολογεί πως κάθε λιμάνι και υποδομή γίνεται πιθανός στόχος αντιποίνων. Φέρει βαριά ευθύνη καθώς εμπλέκει καθημερινά τη χώρα μας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, παρέχοντας κάθε διευκόλυνση σε ΗΠΑ και Ισραήλ, με βάσεις και στρατιωτικές υποδομές, αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων εκτός συνόρων.
Είναι ακόμα μια απόδειξη ότι οι κίνδυνοι για τον λαό της πόλης μεγαλώνουν, την ώρα που στην 120 ΠΕΑ συνεχίζεται η συνεργασία με το κράτος - δολοφόνο του Ισραήλ και την ισραηλινή εταιρεία».
Απέναντι τέλος στα σενάρια και τους κινδύνους από την εμπλοκή της Ελλάδας σημειώνει πως μία είναι η απάντηση, ξεκαθαρίζοντας: «Λαϊκός ξεσηκωμός για να σταματήσει κάθε συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο!».